1295–1296) V. Kayıp Şifre Defteri: Usûl-i Seyyârât Beş Haneli Vilâyât Kodeksi ve 1882 Sisam Miftâhı63 Sayfalık Sıfırsız Dairevî Gezegen Halkası (7 × 9 = 63 Sayfa · Sabah [PP'][LLL] / Akşam [LLL][PP'] Yarı-Taklîb Yasası), 320 K=0 Kod Maddesinin Yeniden İnşâsı, 146–147 Yıldır Okunamamış 6 Gizli Telgrafın İlk Deşifresi ve DH.ŞFR. 113/102 (1882) Orijinal Başvekâlet Cetveli (BOA, DH.ŞFR. Dosya 111–114)
63 Sayfalık Sıfırsız Dairevî Halka): BOA, DH.ŞFR. Dosya 111, 112 ve 113 içindeki 22 arşiv gömleğine ait 79 varaka üzerinde yürüttüğümüz kriptanalitik inceleme, Nisan 1879 (26 Nisan 1295, DH.ŞFR. 111/21) ile Temmuz 1880 (13 Temmuz 1296, 113/76) arasında Bâbıâlî ile bütün vilâyetler arasında kullanılan beş haneli üst-şifrelemeli (superenciphered) büyük şifre kodeksinin tam matematiksel mimarisini gün yüzüne çıkarmıştır. Kodeksin iki haneli sayfa numaraları 0 rakamını ve 80–99 onluklarını dışlayarak tam 63 sıfırsız sayfadan (11..19, 21..29, 31..39, 41..49, 51..59, 61..69, 71..79 = Klasik İslâm astronomisindeki Seb‘a-i Seyyâre [7 gezegen] × 9 sıfırsız sayfa = 63) oluşan kapalı bir modüler halka (zf63) teşkil etmektedir.S + Sabah/Akşam Yarı-Taklîbi): Her şifreli telgrafın başında yer alan iki kelimelik astronomik parola (Şems Sabâh شمس صباح, Müşterî Ahşâm مشترى اخشام, Kamer Sabâh قمر صباح, Kamer Ahşâm قمر اخشام, Zühre Sabâh زهره صباح vb.), temel kodeksi (K = 0: شمس صباح) iki bağımsız işlemle dönüştürmektedir: (1) Gezegen (Seyyâre), iki haneli sayfa numarasını 63 elemanlı sıfırsız halkada sabit bir S adımı kadar kaydırır (Şems شمس S = 0, Müşterî مشترى S = +4, Kamer قمر S = +8, Kerkük 111/96 gezegeni S = +33, Zühre زهره S = +49 ≡ -14 mod 63; 79'u aşan sayfalar 79 → 11 olarak başa döner!); (2) Vakit (Sabâh / Ahşâm: صباح / اخشام) ise Sabah modunda [PP'][LLL] sırasını korurken, Akşam (اخشام) modunda beş haneli sayının iki yarısını ters-yüz ederek [LLL][PP'] biçimine sokar (örn. ولايت = 13391 [Şems Sabâh] → 22391 [Kamer Sabâh] → 39122 [Kamer Ahşâm] → 67391 [Zühre Sabâh]).320 Temel (K = 0) Kod Maddesi + 29/29 Orijinal 1882 Sisam Miftâhı + 49 Altıncı Defter (1881–1882) Maddesi: Dört paralel paleografi kolu ve bağımsız claude-fable-5-2 denetimiyle K = 0 (Şems Sabâh شمس صباح) temel kodeksinin 49 harf/hece (16xxx — standart Osmanlı alfabesinin 28/29 harfi + پ, چ, ء/ئ dahil 30 grafem), 51 çekim eki/yardımcı fiil (17xxx–19xxx) ve 220 alfabetik lügat + vilâyet/kazâ gazetteer maddesi olmak üzere toplam 320 tekil beş haneli kodu yeniden inşa edilmiştir. Ayrıca 1878 sonrasında arşivde günümüze ulaşan ilk orijinal miftah varakası olan DH.ŞFR. 113/102 (28 Şubat 1297 / 12 Mart 1882 arşiv kaydı, Başvekâlet Dâiresi Telgraf Odası Sisam Râsim Paşa miftâhı, 29/29 harf) tam olarak neşredilmiş ve 1881–1882 VI. Defter'in (22xxx harf, 23xxx edat) yapısı çözülmüştür.%100 mahlûlsüz) üç beş haneli vilâyet telgrafı — (1) DH.ŞFR. 112/86 (10 Eylül 1295, Musul Valisi Feyzî Paşa'nın Kerkük'ten Derviş Efendi'nin i‘lâ-yı rütbesi ve ba‘zı hidemât-ı mühimmede kullanılmak üzere istid‘âsı), (2) DH.ŞFR. 113/71 (12 Haziran 1296, 1880 Şeyh Ubeydullah kıyamı arifesinde Kerkük'ten Revânduz ve Akra cihetlerindeki aşiret tahrikâtı ve Bağdad 6. Ordu Kumandanlığı istihbaratı) ve (3) DH.ŞFR. 111/75 (18 Haziran 1295, Selânik Valisi Halil Rifat Paşa'nın Müşterî Ahşâm [LLL][PP'] şifresiyle 224 no'lu gizli hafiye soruşturmasına verdiği cevap) — ilk kez okunmuş; ayrıca DH.ŞFR. 111/32 (İşkodra Cizvit Heyeti, 79→11 modüler taşması sebebiyle kâtibin çözemediği 15114 14221 = مذهب قتولك çifti), DH.ŞFR. 111/89 (Erzurum, Mi=2'de çözülemeyen 63412 [aslı 61414 → 76414 = مراعات]) ve DH.ŞFR. 114/25 (Ocak 1882, Taşlıca → Kosova Valisi Ahmed Hıfzı Paşa, VI. Defter mahlûlsüz telgrafı) aydınlatılmıştır.1877–1882 Osmanlı Şifre Sistemleri Kronolojisi ve Usûl-i Seyyârât Matematiksel Mimarisi| Dönem | Arşiv Kapsamı | Şifre Sistemi | Kısım I (Harf / Ek) | Kısım II (Kelime Kodeksi) | Arşiv Durumu |
|---|---|---|---|---|---|
Mayıs 1877 (1293) | DH.ŞFR. 109/1–19 | I. Umûm Vilâyât Miftâhı | 71 / 81 (2 haneli sıfırsız) | Sıfırsız 3 haneli (111–999) | Kayıp → Rekonstrükte edildi (Cilt I) |
Mayıs – Temmuz 1877 | DH.ŞFR. 109/7–55 | II. Umûm Vilâyât Miftâhı | 66 / 81 (29/29 sütun) | Sıfırsız 3 haneli (118–949) | Kayıp → Rekonstrükte edildi (Cilt II) |
Haziran 1877 – Ocak 1878 | 109/27–100 & 110/1–14 | Y.MTV. 1/6, 1/9, 1/10, 1/11 | 58 / 81 (29 × 2) | Sıfırsız 3 haneli (1/9, 1/10) | Orijinalleri mevcut (110/14 çözüldü) |
Haziran 1878 – Nisan 1879 | DH.ŞFR. 110/15–100 | III. Umûm Vilâyât Miftâhı | 58 / 81 (52/58 kesin) | Sıfırsız 3 + 4 haneli (112–1426+) | Kayıp → Rekonstrükte edildi (Cilt III) |
Haziran – Eylül 1879 | 111/63–100 & 112/3–85 | IV. Defter: Hey’et-i Islâhiyye | 58 / 81 (57/58 = %98,3) | Yok (saf 2 haneli harf cetveli) | Kayıp → Rekonstrükte edildi (Cilt IV) |
Nisan 1879 – Temmuz 1880 | DH.ŞFR. 111/21 – 113/76 | V. Defter: Beş Haneli Usûl-i Seyyârât (Bu Cilt) | 16xxx harf/hece + 17xxx ek (63 sayfalık halka) | 63 sayfalık sıfırsız 5 haneli kodeks (320 kod) | Kayıp → Rekonstrükte edildi (Cilt V) |
Ocak 1881 – Ağustos 1882 | DH.ŞFR. 114/25 – 114/79 | VI. Defter: Yenilenmiş 5 Haneli Usûl-i Seyyârât | 22xxx harf + 23xxx edat/ek | Yeniden numaralanmış 5 haneli kodeks | Kayıp → Temel harf/edat yapısı çözüldü |
28 Şubat 1297 (Mart 1882) | DH.ŞFR. 113/102 | Sisam (Râsim Paşa) Başvekâlet Miftâhı | 29/29 harf (1–3 haneli: 1..791) | Yok (özel ikili muhâbere cetveli) | 1878 sonrası ilk orijinal varaka (Tam neşir) |
63 Sayfalık Sıfırsız Dairevî Halka (zf63) ve Dönüşüm DenklemleriV. Kayıp Defter'de her kod grubu {1..9}⁵ kümesinden seçilmiş sıfırsız beş rakamdan oluşur. Temel anahtar olan شمس صباح (S = 0) düzeninde sol iki rakam PP sayfa numarasını (63 geçerli değer: 11..19, 21..29, 31..39, 41..49, 51..59, 61..69, 71..79), sağ üç rakam LLL ise o sayfadaki sıfırsız satır numarasını gösterir (0 içeren 10, 20, ..., 70 sayfa numaraları ve 80–99 onlukları sistemde mevcut değildir; her onlukta 9 sıfırsız sayfa bulunduğundan 7 × 9 = 63 sayfa tam olarak klasik yedi gezegene [Seb‘a-i Seyyâre] bölünmektedir):
0 ≤ idx < 63): idx(PP) = (floor(PP / 10) - 1) × 9 + ((PP mod 10) - 1)[PP'][LLL]): PP' = zf63[(idx(PP) + S_gezegen) mod 63], şifreli grup = 1000 × PP' + LLL[LLL][PP'] Yarı-Taklîbi): PP' = zf63[(idx(PP) + S_gezegen) mod 63], şifreli grup = 100 × LLL + PP'K = 0 Koda Dönüş): Sabah modunda PP' = floor(C / 1000), LLL = C mod 1000; Akşam modunda LLL = floor(C / 100), PP' = C mod 100; ardından PP = zf63[(idx(PP') - S_gezegen) mod 63] ve C_temel = 1000 × PP + LLL.K = 0, Şems Sabâh) Kodeksin 63 Sayfalık İç Yerleşim Haritası16 (161xx–166xx): İmlâ harfleri (16411 = ا ... 16521 = لا, 16525 = ى, 16526 = ء/ئ) ve iki harfli heceler (161xx–163xx, 1653x–166xx: 16651 = جز, 16659 = پر).17–19 (171xx–196xx): Çekim ekleri (lâhikalar لاحقه لر: 17221 = ده, 17222 = يه/دن, 17226 = نه, 17241 = نك/نده, 17265 = لغندن, 17289 = سى, 17291 = سنك, 17292 = سنه, 17295 = سندن) ve fiil/çoğul ekleri (18464 = لرى, 18468 = لرنده, 19674 = اولنه, 19679 = اولنان).21–27 (21xxx–27xxx): Coğrafî ve İdarî İsimler Cetveli (Vilâyetler 22xxx–23xxx: 22167 اشقودره, 22317 بصره, 22321 بغداد, 23572 دياربكر; Sancak ve Kazâlar 24xxx–27xxx: 24512 حله, 25597 رواندز, 26794 عقره).28–79 ve 79 → 11 Halkasıyla 11–15: Ana Alfabetik Kelime Lügati — 28–46 ا (Elif), 47–49 ب/پ, 51–53 ت, 54–57 ث/ج/چ/ح/خ, 58–59 د/ذ, 61–65 ر/ز/س/ش/ص, 66–69 ض/ط/ظ/ع/غ/ف, 71–75 ق/ك/ل, 76–79 + 11 م (76113 مذهب .. 78684 مناصب .. 11114 مومى اليه, 11127 مهمه), 11–12 ن (11226 نام, 11274 نفر/نفوس, 12335 نواحى), 13 و (13391 ولايت), 14–15 هـ/ى (14221 يوز, 14497 هيئت, 14598 يتمش, 14647 يكرمى, 15135 اليوم, 15612 يدى).| Gezegen ve Vakit İbaresi | Halka Kayması (S) | Tertip | Harf (16xxx) | Ek (17xxx) | Vilâyet (13391) | Arşiv Tanıkları (BOA, DH.ŞFR.) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| شمس صباح (Şems Sabâh — Güneş Sabah) | 0 | [PP][LLL] | 16xxx | 17xxx | 13391 | 111/21 (İşkodra), 111/51 (Diyarbekir), 111/99 (Van), 112/38 (İşkodra), 112/81, 112/86 (Kerkük), 113/1, 113/46, 113/47, 113/71 (Kerkük), 113/75, 113/76 |
| مشترى صباح (Müşterî Sabâh — Jüpiter Sabah) | +4 | [PP'][LLL] | 21xxx | 22xxx | 17391 [17291] | 111/81 (Üsküb / Kosova Valisi Mehmed Nazif Paşa, 25 Haziran 1295) |
| مشترى اخشام (Müşterî Ahşâm — Jüpiter Akşam) | +4 | [LLL][PP'] | xxx21 | xxx22 | 39117 [29128] | 111/75 (Selânik Valisi Halil Rifat Paşa, 18 Haziran 1295 — %100 mahlûlsüz!) |
| قمر صباح (Kamer Sabâh — Ay Sabah) | +8 | [PP'][LLL] | 25xxx | 26xxx | 22391 | 111/32 (İşkodra, 1 Mayıs 1295), 111/59 (Priştine), 112/2 (Diyarbekir nüfus sayımı), 112/61 |
| قمر اخشام (Kamer Ahşâm — Ay Akşam) | +8 | [LLL][PP'] | xxx25 | xxx26 | 29122 / 39122 | 111/79 (Yanya, 23 Haziran 1295 — 224 no'lu hafiye dosyası), 112/28 (Edirne, 25 Temmuz 1295) |
| [مريخ / عطارد / زحل؟] اخشام (Kerkük +33 Akşam) | +33 (≡ -30) | [LLL][PP'] | xxx53 | xxx54 | 39149 | 111/96 (Kerkük, 3 Temmuz 1295: 43953-44853-45853-45153 = خ-ر-س-ز 'hırsız') |
| زهره صباح (Zühre Sabâh — Venüs Sabah) | +49 (≡ -14) | [PP'][LLL] | 71xxx | 72xxx | 67391 | 111/89 (Erzurum Valisi Mustafa Paşa, 1 Temmuz 1295) & 111/94 (Van, 2 Temmuz 1295) |
zf63 Halka Kayması S)[PP'][LLL] ⇄ Ahşâm Ters-Yüz [LLL][PP'])7 Onluk × 9 Sıfırsız Sayfa = 63 · Canlı Gezegen Eşlemesi)Her hücrede sol rakam temel (K = 0, Şems Sabâh) sayfa numarasını, sağdaki kod ise seçili gezegen ve vakit altındaki şifreli kalıbı gösterir (79 → 11 modüler taşmasına uğrayan sayfalar kırmızı-altı çizili vurgulanır; hücreye tıklayarak o sayfadaki kelimeleri görebilirsiniz).
| Onluk \ Birlik | ·1 | ·2 | ·3 | ·4 | ·5 | ·6 | ·7 | ·8 | ·9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1· | 11→11··· م / ن | 12→12··· ن | 13→13··· و | 14→14··· هـ / ى | 15→15··· ى | 16→16··· حروف ا..ى | 17→17··· لاحقه لر ١ | 18→18··· لاحقه لر ٢ | 19→19··· لاحقه لر ٣ |
| 2· | 21→21··· غازتير ١ | 22→22··· ولايات ١ | 23→23··· ولايات ٢ | 24→24··· الويه ١ | 25→25··· الويه ٢ | 26→26··· الويه ٣ | 27→27··· الويه ٤ | 28→28··· ا (اب–ات) | 29→29··· ا (اج–اخ) |
| 3· | 31→31··· ا (اد–اذ) | 32→32··· ا (ار–از) | 33→33··· ا (اس ١) | 34→34··· ا (اش ١) | 35→35··· ا (اص) | 36→36··· ا (اض–اط) | 37→37··· ا (اظ–اع) | 38→38··· ا (اغ) | 39→39··· ا (اف–اق) |
| 4· | 41→41··· ا (اس ٢) | 42→42··· ا (اس ٣) | 43→43··· ا (اع–اف) | 44→44··· ا (ال–ام) | 45→45··· ا (اقت–امه) | 46→46··· ا (او–اى) | 47→47··· ب ١ | 48→48··· ب ٢ | 49→49··· پ |
| 5· | 51→51··· ت ١ | 52→52··· ت ٢ | 53→53··· ت ٣ | 54→54··· ث / ج ١ | 55→55··· ج / ح ١ | 56→56··· ج / ح ٢ | 57→57··· خ | 58→58··· د ١ | 59→59··· د / ذ |
| 6· | 61→61··· ر | 62→62··· ز | 63→63··· ز / س ١ | 64→64··· س ٢ | 65→65··· ش / ص | 66→66··· ص / ط | 67→67··· ع ١ | 68→68··· ع ٢ | 69→69··· غ / ف |
| 7· | 71→71··· ق ١ | 72→72··· ق ٢ | 73→73··· ك ١ | 74→74··· ك ٢ | 75→75··· ل / قتولك | 76→76··· م ١ (مذ–مح) | 77→77··· م ٢ (مح–مس) | 78→78··· م ٣ (مس–مل) | 79→79··· م ٤ (مخ–موم) |
16 (Alfabe 16411 ا .. 16526 ء + Heceler) ⟹ Aktif Şifreli Kalıp: ···21
| K=0 Kod | Harf / Hece | Güven | Arşiv Kanıtları ve Gezegen Dönüşümleri |
|---|---|---|---|
16118 | پـ / پا (hece) | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi3.r1 (16418-16118) |
16169 | معتبر / تبعه؟ (hece/ek) | Muhtemel-güçlü | 111/32 Mi1,Mi4 (Kamer 25169 → 16169) |
16172 | ات / ـِ (çoğul/izâfet) | Kesin | 112/86 Mi0.r1 (57519-16172 = خدمات) |
16217 | جغى | Kesin | 113/46 Mi0.r8 & Mi2.l4 (19674-16217 = اولنه جغى) |
16222 | ده | Muhtemel-güçlü | 113/01 Mi0.r9 |
16282 | لر / را (hece) | Kesin | 112/28 Mi0.r2 (Kamer Ahşâm 28225 → حضرلرينه) |
16411 | ا | Kesin | 111/99 (×10 satır arası ا)؛ 112/28 (41125=ا)؛ 112/61 (25411=ا)؛ 111/89 (71411=ا)؛ 111/81 (21411=ا) |
16415 | ب | Kesin | 111/99 (عبيدالله)؛ 112/81 (satır arası ب)؛ 112/38 (به كر)؛ 111/89 (71415=ب)؛ 113/71 (عبى به ك) |
16418 | پ | Kesin | 111/21 Mi0,Mi2؛ 111/99 Mi3.r1؛ 111/81 Mi0.r3 (21418)؛ 112/38 Mi0 |
16422 | ت | Kesin | 111/99 Mi0,Mi1 (مقالات، مفتى satır arası ت)؛ 113/01 (مرتبه)؛ 111/59 (25422)؛ 111/96 (42253) |
16424 | ت (2. homofon) | Kesin | 111/21 Mi0.r2 (16651-16518-16525-16424 = جزويت) |
16427 | ث | Kesin | 111/99 Mi1.p2.r8 (Bâbıâlî satır arası ث şerhi) |
16428 | ج | Kesin | 113/01 Mi0.r3,r6 (دينيله جك) |
16432 | چ | Kesin | 111/21 Mi0.r4 (چامبونى)؛ 111/32 Mi2.r6 (Kamer 25432 = چيقارديلر) |
16436 | ح | Kesin | 113/01 Mi0.r8؛ 112/61 L5 (25436) |
16437 | خ (1. homofon) | Kesin | 112/81 Mi0.r5 (Bâbıâlî satır arası خ şerhi) |
16439 | خ (2. homofon) | Kesin | 111/99 Mi0.r5, Mi1 (اختلاليه، خليفه فهيم)؛ 111/96 Mi1.r9 (43953 = خرسز) |
16441 | د (1. homofon) | Kesin | 113/75 Mi0؛ 111/89 (71441) |
16442 | د (2. homofon) | Kesin | 111/99 Mi0 (عبيدالله satır arası د)؛ 111/89 (71442 كلديكمدنبرو، زياده)؛ 112/2 (25442) |
16445 | ذ | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi2.r3 (د ile ر arasında alfabetik ذ yuvası) |
16447 | د / ذ | Kesin | 111/59 Mi0.r1 (25447 = دوبريوه)؛ 111/99 Mi1 |
16448 | ر | Kesin | 111/99 (ايران satır arası ر)؛ 111/96 (44853 = خرسز)؛ 111/89 (71448)؛ 113/71 (عشائر ×2) |
16451 | ز | Kesin | 111/99 Mi1 (satır arası ز)؛ 113/01 (بازيان، معزولاً)؛ 111/96 (45153 = خرسز)؛ 111/89 (71451 زياده) |
16458 | س | Kesin | 111/96 Mi1.r9 (45853 = خرسز)؛ 111/21 Mi0 (واسيلى)؛ 111/32 Mi2 (25458) |
16462 | ش | Kesin | 113/01 Mi0.r4 (ايشتديكنه satır arası ش)؛ 111/79 (46225 معاشى)؛ 111/32 (25462 كشى)؛ 113/71 (عشائر ×2) |
16466 | ص | Kesin | 111/99 Mi0.r6 (satır arası ص)؛ 112/28 Mi0.r2 (46625 satır arası ص)؛ 112/38 Mi0 |
16468 | ض | Kesin | 111/59 Mi1.r1 (25468)؛ 111/81 Mi0.r6 (21468)؛ 111/99 Mi1 |
16471 | ط (1. homofon) | Kesin | 112/38 Mi0,Mi2؛ 111/81 Mi0.r3 (21471)؛ 111/94 L3 (71471) |
16472 | ط (2. homofon) | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi2,Mi5 |
16477 | ع | Kesin | 111/99 Mi0,Mi1 (satır arası ع)؛ 112/28 Mi0.r5 (47725=ع)؛ 111/79 (معاشى)؛ 113/71 (عشائر ×2، عبى) |
16481 | غ (1. homofon) | Kesin | 111/21 Mi0.r9؛ 113/76 L8 |
16482 | غ (2. homofon) | Kesin | 111/99 Mi1.p1.r1 (قوماندانلغنه satır arası غ) |
16485 | ف (1. homofon) | Kesin | 112/28 Mi0.r4, Mi1.r5 (48525)؛ 111/21 Mi0,Mi4 |
16486 | ف (2. homofon) | Kesin | 111/99 Mi1 (خليفه فهيم، مفتى ×4 satır arası ف) |
16488 | ق | Kesin | 111/99 Mi1.p1.r8 (مقالات satır arası ق)؛ 112/38 Mi0 (قولونل)؛ 112/86 Mi0.r1–2 (قوللانلمق ×2) |
16491 | ك (1. homofon) | Kesin | 111/89 Mi0.r4 (71491 كلديكمدنبرو ikinci ك) |
16492 | ك (2. homofon) | Kesin | 111/99 Mi1 (احوالك satır arası ك)؛ 112/28 (49225=ك)؛ 112/38 (به كر)؛ 111/89 (71492)؛ 113/71 (عشائرك) |
16495 | ل | Kesin | 111/99 (×6 satır arası ل)؛ 112/28 (49525=ل)؛ 112/61 (25495=ل)؛ 112/38 (قولونل ×2)؛ 112/86 (قوللانلمق ×2) |
16497 | م | Kesin | 111/99 (×6 satır arası م)؛ 112/28 (49725=م)؛ 111/79 (معاشى)؛ 111/89 (71497)؛ 112/86 (قوللانلمق) |
16511 | ن (1. homofon) | Kesin | 111/21 Mi0,Mi1,Mi2؛ 112/38 Mi1 (16499→16511 sıfırsız sıçrama!) |
16515 | ن (2. homofon) | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi1.p1.r8 |
16516 | ن (3. homofon) | Kesin | 111/99 (ايران طرفندن satır arası ن)؛ 112/61 (25516=ن)؛ 111/89 (71516)؛ 112/86 (قوللانلمق) |
16518 | و | Kesin | 111/99 (×8 satır arası و)؛ 112/61 (25518=و)؛ 111/89 (71518=و)؛ 112/38 (قولونل ×2)؛ 112/86 (قوللانلمق) |
16519 | ه | Kesin | 111/99 (×8 satır arası ه)؛ 112/28 (51925=ه)؛ 111/89 (71519)؛ 113/01 (بغداده)؛ 113/71 |
16521 | لا | Kesin | 111/99 Mi1.p1.r8 (مقالات satır arası لا)؛ 113/01 Mi1.r4 (معزولاً)؛ 112/86 Mi0.r2 (قوللانلمق) |
16525 | ى | Kesin | 111/99 (×12 satır arası ى)؛ 111/75 Mi0.r3 (52521 satır arası ى)؛ 112/61 (25525=ى)؛ 111/89 (71525) |
16526 | ء / ئ (همزه و اضافت) | Kesin | 111/99 Mi0.r5 (فرقهٔ satır arası ء)؛ 113/01 (معزولاً)؛ 112/86 (اعلاء)؛ 113/71 (عشائر، عشائرك) |
16651 | جز (hece) | Kesin | 111/21 Mi0.r2 (16651-16518-16525-16424 = جزويت) |
16659 | پر (hece) | Kesin | 111/79 Mi2.r2 (Kamer Ahşâm 65925 = پروزه) |
| K=0 Kod | Osmanlıca Karşılığı | Güven | Arşiv Kanıtları |
|---|---|---|---|
17122 | ده / در | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi1 p1 r7 |
17214 | لنان / ندن | Muhtemel-güçlü | 113/46 Mi0 r3 |
17221 | ده | Kesin | 113/01 Mi1 r5 + Mi4 l4 (22321-17221 = بغدادده)؛ 111/99 Mi1 p1 r7؛ 112/86 Mi0 r1 (خدمات مهمه ده)؛ 17221 (111/51 L6)؛ 72221 (111/89 L2 زماننده اولوب, 111/94 L4) |
17222 | يه / دن | Kesin | 111/99 Mi0 r5,r6,r8 (satır arası şerh: يه ×3); Mi1 p2 r5؛ 113/01 Mi0 r5,r7 (بصره دن، حله ده)؛ 111/79 Mi0 L6, Mi2 L8 (22226); 112/28 Mi0 L2,L5,L7, Mi1 L1,L4 (22226); 111/59 Mi0 R3C2 (26222) |
17225 | ده / جه | Kesin | 113/71 Mi0 r7 (عشائرك ده)؛ 111/75 Mi0 L5 G20 (22522 önünde: طرف عاجزانه مدن بيان مطالعه يه محل يوقدر) |
17226 | نه | Kesin | 111/99 Mi0 r9; Mi1 p1 r1,r2; Mi1 p2 r7 (satır arası şerh: نه ×4 — قوماندانلغنه، تحقيقاتنه، اغفالنه)؛ 111/79 Mi2 L2 (22626) |
17227 | لرى / سى | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi2 r5,r10; Mi3 r3؛ 113/01 Mi2 r2 |
17228 | جه | Kesin | 72228 (111/89 L5 ولايتجه)؛ 26228 (112/61 L1) |
17229 | دن / ندن (ek) | Kesin | 26229 (112/61 L2, L5; 112/2 Mi1 L9)؛ 111/75 Mi0 L6 G24 (22922); 112/28 Mi0 L2 (22926 önünde: حضرلرينه); 111/79 Mi0 L6 (22926); 111/81 Mi2 L1 (22229); doğrulandı: Grup D as -دن/-ندن |
17238 | نجه / سندن | Kesin | 26238 (112/2 Mi0 L1 دفتر نفوسنجه / بياننه كوره) |
17241 | نك | Kesin | 111/99 Mi0 r3,r6 (açık satır arası şerh: نك ×2 — افندينك)؛ 113/01 Mi1 r3 (مشار اليهك)؛ 113/71 Mi0 r3,r6 (مقاصدنك، مقدارنك)؛ 26241 (112/2 Mi0 L3 ماردين سنجاغنده, L7 سعرد سنجاغنده, L9 ملاطيه سنجاغنده, Mi1 L4–5)؛ 111/79 Mi2 L1 & Mi3 L1 (44472+24126 = شهبندرليگنك); 111/75 Mi0 L2 G3 & L3 G10 (24122, ×2); Grup D ayrıca teyit: -نده |
17242 | ده | Kesin | 113/01 Mi0 r2 + Mi4 l1 (قدرده); Mi1 r10 |
17245 | دن / دخى | Kesin | 113/01 Mi0 r1 + Mi4 l1 (طرفدن)؛ 113/71 Mi0 r4 |
17246 | ده / سنده | Kesin | 111/21 Mi1؛ 112/38 Mi0 |
17248 | سنه / نده | Muhtemel-güçlü | 113/46 Mi0 r4 |
17251 | جه / نجه | Kesin | 113/46 Mi0 r2 + Mi2 l1 (46226-17251 = ايجابجه) |
17263 | لمش | Kesin | 113/01 Mi0 r6 + Mi4 l2 (16492-17263 = كلمش) |
17264 | ندغندن / اولنمغله | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r3 |
17265 | لغندن | Kesin | 113/71 Mi0 r4 (72626-17265 = قوماندانلغندن) |
17266 | سندن / ندن | Kesin | 112/38 Mi0 |
17267 | -سندن / -لرندن (cf. 17266) | Kesin | 111/75 Mi0 L6 G25 (26722, ardışık ek: 22922 önünde: و) |
17282 | -لرندن / -سندن | Kesin | 111/75 Mi0 L6 G27 (28222, paralel yapı: 22922+26722 sonrasında: و) |
17289 | سى | Kesin | 111/99 Mi3 r6,r8 ([...]سى خصوصنك)؛ 112/86 Mi0 r3 (61294-17289 = رتبه سى)؛ 111/59 Mi0 R2C4 (26289); doğrulandı: Grup A |
17291 | سنك | Kesin | 113/01 Mi1 r7 + Mi4 l5 (77343-17291 = مسئله سنك) |
17292 | سنه | Kesin | 111/99 Mi0 r4 (satır arası şerh: سنه)؛ 111/99 Mi2 r2,r7 |
17294 | يله | Kesin | 113/01 Mi0 r3 + Mi4 l1 (دينيله جك)؛ 111/99 Mi2 r6 |
17295 | سندن | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r8 (satır arası şerh: سندن) |
17328 | ايتمكده | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r2 (تحريك و اغفال ايتمكده ايدوكى) |
17331 | -ك (ilgi eki) | Kesin | 111/59 Mi0 R1C6 & Mi2 L1 (76886+26331 = قره طاغك) |
17332 | كوندريلن / ايديلن (sıfat-fiil/yardımcı) | Kesin | 17332 (113/75 L3, L4, L6) |
17344 | يه / سنه | Kesin | 113/46 Mi0 r4 + Mi2 l2 (نواحى يه) |
17425 | لر | Kesin | 72425 (111/89 L8 مديرلر) |
17426 | لرك | Kesin | 72426 (111/89 L2 مديرلرك) |
17429 | خى / دخى | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi1 p2 r8 (satır arası şerh: خى) |
17441 | ده / نده | Kesin | 17441 (112/81 L2)؛ 26441 (112/2 Mi0 L5 دياربكر سنجاغنده) |
17445 | موجبنجه / نظراً (giriş eki) | Kesin | 26445 (112/2 Mi0 L1) |
17448 | لرى | Kesin | 72448 (111/89 L2 تعيينلرى, 111/94 L1 مديرلرى)؛ 111/81 Mi0 L1 & Mi3 L1 (32245+22448 = بوراجه), Mi0 L5 & Mi3 L4 (22445/22448); Grup D teyit: -لرى |
17489 | سى | Kesin | 17489 (111/51 L7, 113/47 alt satır açık satır arası şerh: سى) |
17525 | ى / سى (iyelik) | Kesin | 17525 (111/51 L2, 113/75 L2) |
18133 | -لر / اوزره / ايديلن (18xxx ek/yardımcı) | Kesin | 111/75 Mi0 L2 G9 (13323 → 18133, devamında: 24122 = -نك at L3 G10) |
18428 | سى | Kesin | 113/01 Mi2 r2 + Mi4 l7 (اولنمسى) |
18464 | لرى | Kesin | 111/21 Mi0,Mi2 (معلملرى, اعضالرى) |
18468 | لرنده | Kesin | 113/01 Mi1 r2 + Mi4 l4 (قايممقاملقلرنده) |
18472 | نفوسجه / بولنان (zarf/yardımcı) | Muhtemel-güçlü | 113/46 Mi0 r4 + Mi2 l2؛ 111/96 Mi2 l5 (47255 → K0=18472) |
18628 | دن / ندن | Kesin | 112/38 Mi0,Mi1,Mi2 |
18664 | نجه / يى | Kesin | 111/21 Mi4؛ 111/32 Mi2 (27667) |
18667 | لرينى | Kesin | 111/21 Mi2,Mi4 (جمعيتلرينى)؛ 111/32 Mi2 (27675) |
18669 | ندن / لرندن | Kesin | 111/21 Mi1,Mi2 |
18675 | ى / سى | Kesin | 111/21 Mi0,Mi4؛ 112/38 Mi2 |
19674 | اولنه | Kesin | 113/46 Mi0 r8 + Mi2 l4 (19674-16217 = اولنه جغى) |
19679 | اولنان | Kesin | 113/46 Mi0 r3 + Mi2 l2 (اولنان بعض قضا) |
| K=0 Kod | Osmanlıca Karşılığı | Güven | Arşiv Kanıtları |
|---|---|---|---|
11114 | مومى اليه | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r1,r6; Mi1 p2 r2; Mi2 r8; Mi3 r4,r7 (satır arası şerh: مومى اليه ×4) |
11127 | مهمه / مهم | Muhtemel-güçlü | 112/86 Mi0 r1 (13 madde sonra: 11114 مومى اليه [م-و-م → م-ه-م], önünde: 11226 نام: خدمات مهمه ده) |
11167 | نام (نامنده) | Kesin | 111/81 Mi0 L2 & Mi3 L1 (على بگ نامنده) (ham: 15167) |
11226 | نام | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r5,r7 (satır arası şerh: نام ×2 — جوابنامه) |
11241 | اليه (مشار اليه) | Kesin | 113/01 Mi1 r3 + Mi4 l4 (77347-11241-17241 = مشار اليهك) |
11243 | نتيجه | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r8 (satır arası şerh: نتيجه) |
11274 | نفر / نفوس | Kesin | 112/2 Mi1 L5, L7 (Qamer Sabâh (+8): 19274) |
11514 | مشار اليه | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r3 (65465-11514 = شيخ مشار اليه) |
12335 | نواحى | Kesin | 113/46 Mi0 r4 + Mi2 l2 (و نواحى يه) |
12815 | نره ده / نه ده | Kesin | 111/81 Mi0 L3 & Mi3 L2 (و نره ده بر طاقم) (ham: 16815) |
12827 | دفتر / استفاده | Muhtemel-güçlü | 111/96 Mi2 l9 (ham 82748 → K0=12827) |
13291 | ولايت (cf. 13391) | Kesin | 111/75 Mi0 L3 (kurşunkalem şerh: ولايت), 111/79 Mi0 L6,L8 & Mi2 L3, 112/28 Mi0 L1 & Mi1 L6 (ham: 29122 / 29128 [corr. 29117]) |
13387 | ودخى / دخى | Kesin | 113/01 Mi0 r2 + Mi4 l1 (بو قدرده دخى) |
13391 | ولايت | Kesin | 113/46 Mi0 r1 + Mi2 l1 (تشكيلات ولايت صره سنده)؛ Grup D 112/2؛ 112/2 Mi0 L1, Mi1 L1, L9; 111/89 Mi0 L5 |
14221 | يوز | Kesin | 112/2 Mi0 L3, L4, L6, L8; Mi1 L2 (×2), L3 (Qamer Sabâh (+8): 23221) |
14497 | هيئت | Kesin | 111/21 Mi0؛ 111/32 Mi0,Mi1 (23497) |
14598 | يتمش | Kesin | 112/2 Mi0 L3, L9; Mi1 L2 (×2) (Qamer Sabâh (+8): 23598) |
14647 | يكرمى | Kesin | 112/2 Mi0 L7 (24,614 — Siird) (Qamer Sabâh (+8): 23647) |
14697 | ينه / هيئت [üzeri çizili: Mi2] | Kesin | 111/89 Mi0 L5 (ينه ولايتجه باقلمقده) (Zühre Sabâh (+49): 68697) |
15135 | اليوم / يول | Kesin | 111/21 Mi4 (اليوم)؛ 111/32 Mi2 |
15142 | ينه / يقينده | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r2 (7 madde sonra: Grup A 15135 اليوم — ى bölümü: ينه بعض عشايرى) |
15221 | فرانسز / قونسلوس | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi0 (فرانسز قونسلوسنك) |
15612 | يدى | Kesin | 112/2 Mi0 L6 (اون يدى بيك = 17,000 — Diyarbekir) (Qamer Sabâh (+8): 24612) |
18282 | ايدلمك (استخدام ايدلمك) | Kesin | 111/79 Mi2 L7 & Mi3 L6 (ham: 28227) |
18432 | اشغال | Kesin | 111/79 Mi0 L8 & Mi4 L1 (ولايتى اشغال ايدن) (ham: 43227) |
19283 | امر / خصوص / باب [erken ا] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L4 G19 (+ 17225 önünde: بيان مطالعه يه محل يوقدر) (ham: 28324) |
19469 | اولان / ايچندن [erken ا] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L6 G28 (önünde: برنده هيچ اشتكا وقوعبولمامشدر) (ham: 46924) |
19693 | ايچون | Muhtemel-güçlü | 111/59 Mi0 R3C1 & Mi2 L2 (تشكيل ايتمك ايچون) (ham: 28693) |
21552 | اهالى / اصحاب / سائر [erken ا] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L6 G26 (+ 17282 sonrasında: و) (ham: 55225) |
21627 | اولنمسى / ايدلمسى / ابقا [yardımcı fiil, erken ا] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L2 G6 & L4 G18 (×2, her iki geçişte birlikte: 43268) (ham: 62725) |
22114 | اداره / انتخاب [erken ا, önünde: 22167 اشقودره & 22181 اتخاذ] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L5 G22 (ham: 11426) |
22167 | اشقودره | Kesin | 111/21 Mi4 (اشقودره يه) |
22181 | اتخاذ ايديلن | Kesin | 113/75 Mi0 L7 (satır arası şerh) (Şems Sabâh (0): 22181) |
22317 | بصره | Kesin | 113/01 Mi0 r5 + Mi4 l2 (بصره دن عبدالله پاشا) |
22321 | بغداد | Kesin | 113/01 Mi0 r6,r9; Mi1 r5 + Mi4 l2,l3,l4 (×3 بغداده، بغدادده) |
22422 | امور / امرا | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi2,Mi4 |
23572 | ايالت / دياربكر مركز (merkez sancak) | Kesin | 112/2 Mi0 L5 (62,090 Müslim, 17,182 gayr-ı Müslim) (Qamer Sabâh (+8): 32572) |
24512 | حله | Kesin | 113/01 Mi0 r7 + Mi4 l2 (اولجه حله ده برادرى) |
25597 | رواندز [ياخود رانيه] | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r3,r9 (Sancak/Kazâ cetveli 24xxx–27xxx sonrasında: 24512 حله — ر bölümü; Kerkük Sancağı'na bağlı kazâ: رواندز قايممقاملغنه) |
26794 | عقره / عماديه [ياخود صلاحيه] | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r3,r5 (Sancak/Kazâ cetveli 26xxx — ص/ع bölümü Musul–Kerkük sınır hattında: 26794 طرفنه طوغرى كلمك عزميله) |
27245 | بورا (بوراجه) | Kesin | 111/81 Mi0 L1 & Mi3 L1 (ham: 32245) |
27246 | اولمق / اوزره | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi4 |
28236 | بولنان / اولان [cf. 29177 اولنان/بولنان] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L3 G15 (önünde: دوائرده بولنان مأمورينك) (ham: 23633) |
28715 | اسباب / امر | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r8 (اسايشك حسن محافظه سى اسباب لازمه سى) |
29177 | اجرا | Kesin | 111/99 Mi0 r7 (açık satır arası şerh: اجرا — اجراآت) |
29221 | احساس / احتياط | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r3 (hemen önünde: 29222 احوال) |
29222 | احوال | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r2 (açık satır arası şerh: احوال — احوالك تحقيقاتنه)؛ 113/71 Mi0 r5 (احوال عشائر) |
29274 | اخبار / اطوار | Kesin | 113/71 Mi0 r6 (52 madde sonra: 29222 احوال: احوال عشائر و اخبار مفسدتنك تحقيقيله برابر)؛ 112/81 Mi0 L6 (satır arası şerh) |
32268 | تشكيل | Muhtemel-güçlü | 111/59 Mi0 R3C3 & Mi2 L2 (قراليت تشكيل ايتمك) (ham: 41268) |
33392 | تدارك | Muhtemel-güçlü | 111/79 Mi3 L5 (kâtip ham kod notu: 39242 beside تدارك) (ham: 39242) |
34141 | قطاع الطريق / اشقيا | Muhtemel-güçlü | 111/96 Mi1 r10 (ham 14171 → K0=34141: خرسز و قطاع الطريق كروهى) |
37244 | اكلاشلمش / كلمسى | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi1,Mi4؛ 112/38 Mi1 |
37924 | خفيه | Kesin | 111/79 Mi2 L5 & Mi3 L6 (kâtip açık kaydı: 92446=خفيه); 111/75 Mi0 L1 G1 (92442) (ham: 92446 (Kamer) / 92442 (Müşterî)) |
39189 | اجنبيه | Kesin | 111/32 Mi0 (48189 = اجنبيه) |
41171 | اتمام / اتحاد | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi3 r6 |
41267 | اساس / استعداد | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r3 (önünde: 41426 اسباب ve 41427 اسامى: درجهٔ اساس مقاصدنك) |
41296 | امراى عسكريه | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi0 |
41426 | اسباب | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r6 (açık satır arası şerh: اسباب) |
41427 | اسامى | Kesin | 111/32 Mi0 (49427 = اسامى) |
41459 | اولديغى | Kesin | 113/76 Mi0 L2 (adjacent/satır arası şerh:) (Şems Sabâh (0): 41459) |
41468 | استدعا | Kesin | 113/46 Mi0 r8 + Mi2 l4 (حقنده استدعا اولنه جغى) |
41832 | اشبو / اصول [arasında: 41427 اسامى ve 42xxx] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L3 G11 (önünde: ولايتى) (ham: 83245) |
42214 | اسناد | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r8 (açık satır arası şerh: اسناد — اسناد اولنان مقالات) |
42447 | آى / ماه | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi0 (بر آيدن برو) |
42757 | تسويه | Kesin | 111/21 Mi2,Mi5 (başkâtip şerhi: تسويه) |
43212 | التى (1. homofon) | Kesin | 112/2 Mi0 L7 (62,006 Müslim — Siird) (Qamer Sabâh (+8): 52212) |
43214 | التى (2. homofon) | Kesin | 112/2 Mi0 L4 (12,683 — Mardin), L8 (24,614 — Siird) (Qamer Sabâh (+8): 52214) |
43268 | اعزام / اعطا / اعتبار [ا عـ bölümü, 120 satır önce: 43388 اعضا] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L2 G5 & L4 G17 (×2, her iki geçişte birlikte: 21627) (ham: 26847) |
43289 | اعطا | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r6 (açık satır arası şerh: اعطا) |
43355 | اعلا | Muhtemel-güçlü | 112/86 Mi0 r2 (alfabetik aralık: 43289 اعطا [ا-ع-ط] ve 43388 اعضا / 43442 اغفال [ا-غ-ف] + 16526 ء: اعلاء رتبه سى 'elevation of his rank') |
43388 | اعضا | Kesin | 111/21 Mi2,Mi5 (başkâtip şerhi: اعضا)؛ 111/32 Mi1 |
43442 | اغفال | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r7 (açık satır arası şerh: اغفال — اغفالنه)؛ 113/71 Mi0 r2 (51176 و 43442 = تحريك و اغفال) |
43486 | افندى | Kesin | 111/99 Mi0 r3; Mi1 p1 r4 (açık satır arası şerh: افندى ×2)؛ 113/01 Mi2 r3؛ 112/86 Mi0 r3 (درويش افندى) |
43614 | التمش | Kesin | 112/2 Mi0 L5 (62,090), L7 (62,006), Mi1 L3 (62,904) (Qamer Sabâh (+8): 52614) |
44256 | الله | Kesin | 113/01 Mi1 r7 + Mi4 l5 (شيخ عبيدالله) |
44279 | امكان / ممكنه | Kesin | 111/21 Mi4 (وسائل ممكنه)؛ 111/32 Mi2 |
44295 | امتياز | Kesin | 111/21 Mi5 (başkâtip şerhi: امتياز) |
44416 | ايمان / امان | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r6 (satır arası şerh: ايمان) |
44721 | حدود / قضا | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi6 (يكى پازار 44721 نه تقرب) |
45219 | اقتضا | Kesin | 112/38 Mi1,Mi2 (اقتضاسى) |
45412 | امهال / اعمال | Kesin | 111/96 Mi2 l5 (ham 41212 → K0=45412, satır arası şerh: امهال ايده) |
46111 | اوچ | Kesin | 112/2 Mi0 L4 (12,683), Mi1 L2–3 (273,473 [×2]) (Qamer Sabâh (+8): 55111) |
46124 | اوزره / اوله رق | Kesin | 112/86 Mi0 r2 (قوللانلمق اوزره)؛ Grup D 112/2 Mi1؛ 112/2 Mi1 L1, L7 |
46165 | اون | Kesin | 112/2 Mi0 L4 (12,683), L6 (17,182), L8 (24,614) (Qamer Sabâh (+8): 55165) |
46179 | اوهام | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r3 (açık satır arası şerh: اوهام — خوف و اوهامه تابع) |
46226 | ايجاب | Kesin | 113/46 Mi0 r1 + Mi2 l1 (ايجابجه) |
46254 | ايكى | Kesin | 112/2 Mi0 L4, L5, L6, L7; Mi1 L2, L3 (Qamer Sabâh (+8): 55254) |
47443 | بر | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r5 (satır arası şerh: بر)؛ 113/01 Mi0 r9؛ 113/46 Mi0 r9 |
47447 | برادر | Kesin | 113/01 Mi0 r7 + Mi4 l2 (برادرى محمد پاشا) |
47481 | بركره / بعضاً | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r1 (satır arası şerh: بركره) |
48126 | بعض | Kesin | 113/01 Mi0 r1 + Mi4 l1 (شايعه بعض طرفدن)؛ 113/46 Mi0 r3 + Mi2 l2 (اولنان بعض قضا)؛ 112/86 Mi0 r1 (بعض خدمات مهمه ده)؛ 113/71 Mi0 r2 (بعض عشايرى)؛ Grup D 111/89؛ 111/89 Mi0 L8 (+ ى س ى = بعضيسى) |
48229 | بوراده / بورايه | Kesin | 111/21 Mi0,Mi4؛ 112/38 Mi1 |
48241 | بوكون | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r1 (açık satır arası şerh: بوكون) |
48256 | بيك | Kesin | 112/2 Mi0 L3, L4, L5, L6, L7; Mi1 L2, L3 (Qamer Sabâh (+8): 57256) |
49256 | پاشا | Kesin | 113/01 Mi0 r5,r9 + Mi4 l2,l3 (عبدالله پاشا، محمد پاشا) |
49258 | پاپاس | Kesin | 111/21 Mi0 (پاپاس) |
49358 | صربيه | Muhtemel-güçlü | 111/59 Mi0 R2C3 & Mi2 L1 (صربيه گبى) (ham: 58358) |
49477 | تأثيرات | Kesin | 113/01 Mi1 r9 + Mi4 l6 (تأثيرات كوسترديكى) |
51152 | تجاوز | Kesin | 111/99 Mi0 r4 (açık satır arası şerh: تجاوز) |
51176 | تحريك | Kesin | 113/71 Mi0 r2 (alfabetik aralık: 51152 تجاوز [ت-ج] ve 51188 تحقيقات [ت-ح-ق]: بعض عشايرى تحريك و اغفال) |
51188 | تحقيقات | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r2 (açık satır arası şerh: تحقيقات) |
51221 | بونك / بونلر [2 satır önce: 51223 بونلر] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L2 G8 (ham: 22155) |
51223 | بونلر | Kesin | 111/21 Mi4؛ 111/32 Mi2 (59223 بونلر) |
51288 | توسط | Kesin | 111/99 Mi0 r4 (açık satır arası şerh: توسط) |
51359 | ترك | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r6 (açık satır arası şerh: ترك) |
52141 | تبعه | Kesin | 111/89 Mi0 L5 (+ ن ك = تبعه نك) (Zühre Sabâh (+49): 36141) |
52221 | تشريفات / تشكيلات | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r6 (satır arası şerh: تشريفات)؛ 113/46 Mi0 r1 + Mi2 l1 |
52281 | مادامكه / تدارك | Kesin | 111/21 Mi4 |
52493 | تلطيف | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r5 (açık satır arası şerh: تلطيف) |
53184 | توسيع | Kesin | 111/21 Mi4 (توسيع)؛ 111/32 Mi2 (62184) |
53444 | تفرعات / تعيين | Kesin | 111/96 Mi2 l13 (ham 44419 → K0=53444, satır arası şerh: و تفرعات)؛ Grup D 111/89؛ 111/89 Mi0 L2 (+ لرى = تعيينلرى) & Mi2 L8 |
54279 | جلب | Kesin | 113/01 Mi2 r1 + Mi4 l7 (در سعادته دعوت و جلبى) |
54422 | جواب | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r7 (açık satır arası şerh: جواب — جوابنامه) |
55169 | جواب (homofon) | Kesin | 111/96 Mi3 l4 (ham 16922 → K0=55169, satır arası şerh: جواب) |
55194 | حاصلات | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r6 (açık satır arası şerh: حاصلات) |
55195 | تحقيقات | Kesin | 112/38 Mi1 (تحقيقات لازمه) |
56249 | حفيد | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r7 (açık satır arası şerh: حفيد) |
56295 | جمعيت | Kesin | 111/21 Mi4 (جمعيتلرينى)؛ 111/32 Mi1,Mi2 (65295) |
56449 | حقنده | Kesin | 113/46 Mi0 r8 + Mi2 l4 (حقنده استدعا اولنه جغى)؛ 112/86 Mi0 r4 (درويش افندى حقنده هنوز بر امر تلغرافيلرى النمديغندن) |
56611 | حمايه | Kesin | 111/21 Mi4 (حمايه) |
57255 | حكومت / خريستيان | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi2,Mi5 |
57494 | خبر | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0 r4 (خ sayfa 57 önünde: 57774 خوف: تلغرافنامه سنده دخى خبرى) |
57519 | خدمت [خدمات] | Muhtemel-güçlü | 112/86 Mi0 r1 (خ sayfa 57 + 16172 çoğul/izâfet önünde: 57774 خوف: بعض خدمات مهمه ده قوللانلمق اوزره) |
57612 | خفيه / تخصيص [خ bölümü] | Kesin | 111/79 Mi2 L6 & Mi3 L9 (kâtip açık kaydı: 61266) (ham: 61266) |
57774 | خوف | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r3 (açık satır arası şerh: خوف — خوف و اوهامه تابع) |
58484 | در سعادت | Kesin | 113/01 Mi2 r1 + Mi4 l7 (58484-16519 = در سعادته) |
58697 | دفتر / دائره (نفوس) | Kesin | 112/2 Mi0 L1 (ولايت دفتر نفوسنجه) (Qamer Sabâh (+8): 67697) |
58753 | درميان | Muhtemel-güçlü | 111/99 Mi3 r1 |
58757 | واسطه / حركت | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi2,Mi4 (başkâtip şerhi: واسطه) |
58771 | درت | Kesin | 112/2 Mi0 L3, L7, L8; Mi1 L2, L3 (Qamer Sabâh (+8): 67771) |
58775 | درجه | Kesin | 113/71 Mi0 r3 (درجهٔ اساس مقاصدنك)؛ Grup A 111/21 Mi4 & 111/32 Mi2 (67775 Kamer +8 → 58775) |
58776 | درجه | Kesin | 111/21 Mi4 (بودرجه)؛ 111/32 Mi2 (67775) |
58799 | درويش | Muhtemel-güçlü | 112/86 Mi0 r3 (alfabetik aralık: 58775 درجه / درميان [د-ر] ve 58874 دعوت [د-ع] önünde: 43486 افندى: درويش افندى) |
58874 | دعوت | Kesin | 113/01 Mi2 r1 + Mi4 l7 (در سعادته دعوت و جلبى) |
59156 | عسكر / خدمات عسكريه | Muhtemel-güçlü | 111/81 Mi0 L2 & Mi3 L1 (على بگ نامنده عسكر طوپلايان) (ham: 64156) |
59258 | خارجدن / خدمت [önünde: 59428 خدمت] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L2 G4 (ham: 25864) |
59428 | خدمت / خدمات | Kesin | 112/38 Mi1 (وسائر خدماتده) |
59447 | حركت / كلوب | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi0 |
61269 | روم ايلى / دولت عليه | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi0؛ 112/38 Mi1 |
61294 | رتبه | Muhtemel-güçlü | 112/86 Mi0 r3 (erken ر sayfa 61 + 17289 سى sonrasında: اعلاء: اعلاء رتبه سى ... اولجه تبشير و احسان بيورلمسى) |
61364 | عموم / روسيه | Muhtemel-güçlü | 111/59 Mi0 R4C8, R8C7 & Mi2 L2–3 (ham: 69364) |
62112 | تاريخلو تلغرافنامه ساميلرى (kalıp ibare) | Kesin | 111/94 Mi0 L1 (في ٢٨ حزيران سنه ٩٥ ٤٦١١٢) (Zühre Sabâh (+49): 46112) |
62222 | زياده / ذاتاً [ذ/ر/ز bölümü] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L2 G7 (ham: 22266) |
63444 | شهبندرلك | Kesin | 111/79 Mi2 L1 & Mi3 L1 (قورفه شهبندرليگنك) (ham: 44472) |
63446 | زمان | Kesin | 111/89 Mi0 L2 (زماننده) (Zühre Sabâh (+49): 47446) |
63666 | سكز | Kesin | 112/2 Mi0 L3 (74,899 — Mardin) (Qamer Sabâh (+8): 72666) |
63667 | سكسان (1. homofon) | Kesin | 112/2 Mi0 L6 (17,182 — Diyarbekir) (Qamer Sabâh (+8): 72667) |
63678 | سكسان (2. homofon) | Kesin | 112/2 Mi0 L4 (12,683 — Mardin) (Qamer Sabâh (+8): 72678) |
64276 | شايعه | Kesin | 113/01 Mi0 r1 + Mi4 l1 (شايعه بعض طرفدن) |
64654 | سعرد | Kesin | 112/2 Mi0 L6 (سعرد سنجاغنده) (Qamer Sabâh (+8): 73654) |
64692 | سلف | Kesin | 111/89 Mi0.r2 & Mi2.r2 (Zühre 48692 → 64692: سلف عاجزى زماننده اولوب — Fable 5.2 tashihi) |
64721 | سنجاق | Kesin | 112/2 Mi0 L2, L5, L6, L9; Mi1 L4 (Qamer Sabâh (+8): 73721) |
65465 | شيخ | Kesin | 111/99 Mi0 r2; Mi1 p1 r1,r6; Mi1 p2 r3 (açık satır arası şerh: شيخ ×4)؛ 113/01 Mi1 r6؛ 113/71 Mi0 r1 |
65488 | صفت / صورت | Muhtemel-güçlü | 112/38 Mi1 |
65562 | صره | Kesin | 113/46 Mi0 r1 + Mi2 l1 (ولايت صره سنده) |
65626 | صورت | Kesin | 111/99 Mi0 r8 (açık satır arası şerh: صورت) |
66617 | صنف | Kesin | 111/89 Mi0 L5 (صنف تبعه نك) (Zühre Sabâh (+49): 51617) |
66729 | طرفندن | Kesin | 113/75 Mi0 L1 (satır arası şerh) (Şems Sabâh (0): 66729) |
66779 | طرف | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r4 (açık satır arası şerh: طرف — ايران طرفندن)؛ 113/01 Mi0 r1 + Mi4 l1 (بعض طرفدن) |
66794 | طوقوز | Kesin | 112/2 Mi0 L3 (74,899), Mi1 L3 (62,904) (Qamer Sabâh (+8): 75794) |
66795 | طوقسان | Kesin | 112/2 Mi0 L3 (74,899), L5 (62,090) (Qamer Sabâh (+8): 75795) |
67196 | عجزى (و زماننده) | Kesin | 111/89 Mi0 L2 & Mi2 L2 (Zühre Sabâh (+49): 52196) |
67241 | عبدالله | Kesin | 113/01 Mi0 r5 + Mi4 l2 (عبدالله پاشا) |
67412 | طرف / طاقم | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi4 |
67886 | قره طاغ [or عهدنامه/قره طاغ] | Kesin | 111/59 Mi0 R1C7, R6C1 & Mi2 L1,L5 (ham: 76886) |
68212 | عودت | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r2 (açık satır arası şerh: عودت) |
68781 | درت | Kesin | 111/21 Mi2,Mi5 (başkâtip şerhi: درت) |
69223 | غير مسلم | Kesin | 112/2 Mi0 L4, L6; Mi1 L4 (Qamer Sabâh (+8): 78223) |
69422 | فرقه | Kesin | 111/99 Mi0 r5 (açık satır arası şerh: فرقه — فرقهٔ اختلاليه) |
69443 | معلومات / غير رسمى | Muhtemel-güçlü | 111/81 Mi0 L4G7 & L7G8 (×2) & Mi3 L3,L9 (ham: 74443) |
69448 | فضيلت / فساد | Kesin | 111/99 Mi0 r7 (satır arası şerh: فضيلت), Mi2 r10 |
69456 | قدر / فوق | Kesin | 113/01 Mi0 r2 + Mi4 l1 (بو قدرده) |
71441 | قايممقام | Kesin | 113/01 Mi1 r2 + Mi4 l4 (قايممقاملقلرنده)؛ 113/46 Mi0 r2 + Mi2 l1 (قايممقاملغه) |
71468 | قتولك / كليسا | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi1 |
71495 | قونسلوس | Kesin | 112/38 Mi0 (فرانسز قونسلوسنك) |
71516 | قريه | Kesin | 111/99 Mi1 p2 r6 (açık satır arası şerh: قريه) |
72447 | قافله | Kesin | 111/96 Mi2 l11 (ham 44738 → K0=72447: قافله ... و كاروانلرى) |
72449 | كوره | Kesin | 113/01 Mi0 r5 + Mi4 l2 (ايشتديكنه كوره) |
72482 | كلياً / قطعياً | Muhtemel-güçlü | 111/59 Mi0 R2C1 & Mi2 L1 (صربيه گبى كلياً) (ham: 11482) |
72529 | قسم | Kesin | 111/89 Mi0 L9 (بر قسمى ده) (Zühre Sabâh (+49): 56529) |
72547 | قضا | Kesin | 113/46 Mi0 r3 + Mi2 l2 (satır arası şerh: قضا karalanan kodun üstünde 72547) |
72626 | قوماندان | Kesin | 111/99 Mi1 p1 r1 (açık satır arası şerh: قوماندان — قوماندانلغنه)؛ 113/71 Mi0 r4 (قوماندانلغندن) |
72991 | قائمقام [قيمقام] | Kesin | 111/89 Mi0 L1, L8; 111/94 Mi0 L1 (Zühre Sabâh (+49): 56991) |
73644 | قائمه / كشف / پوصله | Kesin | 111/79 Mi2 L7 & Mi3 L8 (kâtip açık kaydı: 64412) (ham: 64412) |
74331 | كسب | Kesin | 112/2 Mi1 L7, L8 & Mi3 L3 (Qamer Sabâh (+8): 13331) |
74763 | كافه [geç ك, arasında: 74331 كسب ve 75151 لطفه] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L3 G14 (ولايتى كافه ... دوائرده) (ham: 76378) |
75151 | لازمه [لطفه] | Kesin | 113/71 Mi0 r8 (اسايشك حسن محافظه سى اسباب لازمه سى)؛ Grup D 112/81 Mi0 L6 (ل bölümü)؛ 112/81 Mi0 L6 (satır arası şerh) |
75221 | قتولك | Kesin | 111/21 Mi1 (75221+76113)؛ 111/32 Mi1,Mi4 (14221 Kamer +8 halka taşmasıyla) |
75254 | داخل مذهب / كليسا | Muhtemel-güçlü | 111/21 Mi1 |
75282 | لازمه [ل bölümü, sonrasında: 75151 لطفه] | Kesin | 111/79 Mi2 L4 & Mi3 L3 (لازمه يه تبليغ كيفيت) (ham: 28214) |
76113 | مذهب | Kesin | 111/21 Mi1 (76113+75221)؛ 111/32 Mi1,Mi4 (15113/15114 Kamer +8 halka taşmasıyla) |
76245 | محمد | Kesin | 113/01 Mi0 r9 + Mi4 l3 (برادرى محمد پاشا) |
76273 | مجموع | Kesin | 112/2 Mi1 L1 & Mi2 bottom (مجموع ولايتك) (Qamer Sabâh (+8): 15273) |
76278 | منطقه / مسقط | Kesin | 111/99 Mi0 r4 (satır arası şerh: مسقط/منطقه) |
76344 | مآل / ماده | Muhtemel-güçlü | 113/71 Mi0.r6 (لازمه 75151 ile مأمورين 76444 arasında: و اخبار مآلنك تحقيقيله برابر — Fable 5.2 alfabetik sıra tespiti) |
76414 | مراعات [مراعاتاً] | Muhtemel-güçlü | 111/89 Mi0.r5 (Zühre 61414 → 76414; Mi2'de kâtip sehven 63412 yazıp boş bırakmıştır: مساواتنه [مراعاتاً] مظهر عدالت — Fable 5.2 tespiti) |
76444 | مأمورين / مرتب [erken م, arasında: 76414 مبنى/متعلق ve 76468 مركز] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L1 G2 & L5 G21 (×2: خفيه [76444]نك ve و شمدى يه قدر [76444]...) (ham: 44411) |
76468 | مركز | Kesin | 111/21 Mi0 (مركزى) |
76779 | محافظه | Kesin | 113/71 Mi0.r7 (عشائرك ده محافظه يه — Fable 5.2 alfabetik sıra teyidi) |
77225 | محظوظيت | Kesin | 111/89 Mi1 L1 & Mi2 bottom (محظوظيتنه) (Zühre Sabâh (+49): 62225) |
77268 | مقصد | Kesin | 112/38 Mi1 (مقصدى كنديسى) |
77274 | مقاصد [مقصد] | Kesin | 113/71 Mi0 r3 (6 madde mesafede: Grup A/D 77268 مقصد: درجهٔ اساس مقاصدنك) |
77343 | مسئله | Kesin | 113/01 Mi1 r7 + Mi4 l5 (عبيدالله مسئله سنك) |
77347 | مشار (مشار اليه) | Kesin | 113/01 Mi1 r3 + Mi4 l4 (شيخ مشار اليهك) |
77415 | مدير | Kesin | 111/89 Mi0 L1, L8; 111/94 Mi0 L1 (Zühre Sabâh (+49): 62415) |
77419 | مذكوره | Kesin | 111/32 Mi0 (16419 = مذكوره Kamer +8 halka taşmasıyla) |
77466 | معلم | Kesin | 111/21 Mi0 (معلملرى) |
77488 | مساوات | Kesin | 111/89 Mi0 L5 & Mi2 L4 (مساواتنه) (Zühre Sabâh (+49): 62488) |
77648 | مركز [cf. 76468] | Kesin | 111/79 Mi2 L3 & Mi3 L2 (kâtip açık kaydı: 64816=مركز) (ham: 64816) |
78221 | مستخدم [alfabetik aralık: 77488 مساوات ve 78333 مسلم] | Kesin | 111/79 Mi2 L5 & Mi3 L6 (kâtip açık kaydı: 22117 üstünde استخدام ايدلمك) (ham: 22117) |
78333 | مسلم | Kesin | 112/2 Mi0 L3, L5, L7; Mi1 L3, L7 & Mi2 (Qamer Sabâh (+8): 17333) |
78526 | موقوف / متوقع | Kesin | 113/47 Mi0 alt satır (satır arası şerh) (Şems Sabâh (0): 78526) |
78544 | منافع / مأمور | Kesin | 111/21 Mi1؛ 112/38 Mi1 |
78595 | مناسب | Kesin | 113/46 Mi0 r1 + Mi2 l1 |
78637 | ماردين | Kesin | 112/2 Mi0 L2 (ماردين سنجاغنده) (Qamer Sabâh (+8): 17637) |
78647 | ملاطيه | Kesin | 112/2 Mi0 L8 (ملاطيه سنجاغنده) (Qamer Sabâh (+8): 17647) |
78684 | مناصب | Kesin | 113/46 Mi0 r1 + Mi2 l1 (مناسب مناصب ايجابجه) |
78779 | موجوده / مستخدمه [geç م, sonrasında: 78526 موقوف] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L5 G23 (ham: 77913) |
78799 | موجود / مخصوصاً / مجدداً [geç م, 20 satır sonra: 78779] | Muhtemel-güçlü | 111/75 Mi0 L4 G16 (arşiv damgası içinde) (ham: 79913) |
79525 | مخصصات / مكتوب [م sonu] | Muhtemel-güçlü | 111/79 Mi2 L4,L7 & Mi3 L8 (ham: 52518) |
BOA, DH.ŞFR. 112/86 — Tamamen Mahlûlsüz (%100) Kerkük / Musul Şifreli Telgrafı: Derviş Efendi'nin Rütbe Terfii (Musul Valisi Feyzî Paşa, 10 Eylül 1295 / 22 Eylül 1879)Mi=0 (şifreli telgraf) ve Mi=1 (arka yüz kayıt notu) mevcuttur; hiçbir mahlûl varakası yoktur (%100 mahlûlsüz). Sağ kenarda Bâbıâlî kaleminin düştüğü ٢١ (21) notu, gövdedeki 21 adet beş haneli şifre grubuyla birebir örtüşmektedir. Anahtar: شمس صباح (S = 0).16488-16518-16495-16521-16516-16495-16497-16488 dizisi harf cetvelimizde tek bir sapma olmaksızın ق-و-ل-لا-ن-ل-م-ق = قوللانلمق (kullanılmak) kelimesini vermekte (16521 = müstakil لا ligatürü!); ardından 46124 (üzere اوزره), 43355 (i‘lâ اعلا, 43289 اعطا ile 43388 اعضا arasında) + 16526 (ء izâfet hemzesi) + 61294-17289 (rütbesi رتبه سى), 58799 (Dervîş درويش, 58775 درجه ile 58874 دعوت arasında) + 43486 (Efendi افندى) ve 56449 (hakkında حقنده, 113/46 ile kesin teyitli) gelmektedir. Açık metin satırlarındaki Rika kelimeler claude-fable-5-2 5× denetimiyle kesinleştirilmiştir (امر نظارتپناهى, معاملات رسميه سنك, بو بابده كى, اولجه تبشير):داخليه نظارت جليله سنه [شمس صباح]: بعض خدمات مهمه ده قوللانلمق اوزره اعلاء رتبه سى فى ٢٦ اغستوس سنه ٩٥ تاريخلو تلغرافله عرض اولنان درويش افندى ه [افندى يه دائر / حقنده] هنوز بر امر نظارتپناهى النمديغندن معاملات رسميه سنك ختامنه تعليق بيوريله جقمى بو بابده كى [يوقسه] ارادهٔ جليله لرينك اولجه تبشير و احسان بيورلمسى صورت مخصوصه ده استدعا اولنور — فى ١٠ ايلول سنه ٩٥ / والى موصل فيضى
BOA, DH.ŞFR. 113/71 — Tamamen Mahlûlsüz (%100) Kerkük İstihbarat Telgrafı: 1880 Şeyh Ubeydullah Kıyamı Arifesinde Revânduz ve Akra Aşiret Tahrikâtı (12 Haziran 1296 / 24 Haziran 1880)Mi=0 9 satırlık şifreli telgraf, Mi=1 ise arka yüzdeki محل و تصحيح اولنمق فى ١٤ حزيران سنه ٩٦ şifre kalemi havale kaydıdır; mahlûlü arşivde mevcut değildir (%100 mahlûlsüz). BOA kataloğu yalnızca son satırdaki açık ibareyi özetleyebilmiştir. Anahtar: شمس صباح (S = 0).16477-16462-16411-16526-16448 (ع-ش-ا-ئ-ر = عشائر, ‘aşâ’ir) ve 16477-16462-16411-16526-16448-16492 (عشائرك, ‘aşâ’irin) kelimeleri 16526 kodunun kelime içi hemze (ئ) görevini kesin olarak ispatlamaktadır. Coğrafî cetveldeki 25597 (رواندز, Revânduz) ve 26794 (عقره, Akra), 72626-17265 (بغداد قوماندانلغندن — Bağdad 6. Ordu Kumandanlığı), 51176 + و + 43442 (تحريك و اغفال) ve claude-fable-5-2 alfabetik sıra denetimiyle kesinleşen 76344 (me’âl / mâdde مآل / ماده) ile 76779 (muhâfaza محافظه) kodları metni tam olarak açmaktadır (Not: 1. satırdaki 16477-16415-16525 / 16415-16519-16492 harfleri doğrudan عبى به ك [‘Abî Beg] okunabileceği gibi ikinci 16415'in 16442 [د] yerine sehven yazılmasıyla عبيد[الله] olması da mümkündür; 3. satır başındaki (58775) etrafında kâtip düzeltme/soru halkası mevcuttur):حضور عالىٔ نظارت جليلهٔ داخليه يه [شمس صباح]: شيخ عبى به ك [عبيـد الله؟] ينه بعض عشايرى تحريك و اغفال ايتمكده ايدوكى استخبار اولنوب و بو صره ده (درجهٔ؟) اساس مقاصدنك رواندز و عقره جهتلرنجه [جهتلرى] احساس اولندغندن بغداد قوماندانلغندنده [قوماندانلغنه] ورود ايدن تلغرافنامه سنده دخى خبرى مومى اليهك عقره طرفنه طوغرى كلمك عزميله بو خصوصك و احوال عشائر و اخبار مآلنك [ماده نك] تحقيقيله برابر عشائرك ده محافظه يه و محصولنك و موصل ولايتيله مخابره ايله اسايشك حسن محافظه سى اسباب لازمه [سى] رواندز قايممقاملغنه يازيلديغى عرض اولنور فرمان — فى ١٢ حزيران سنه ٩٦
BOA, DH.ŞFR. 111/75 — Tamamen Mahlûlsüz (%100) Selânik Müşterî Ahşâm Telgrafı: Gizli Vilâyet Hafiye Soruşturması (Selânik Valisi Halil Rifat Paşa, 18 Haziran 1295 / 30 Haziran 1879)224) Keşfi: BOA'da mahlûlü bulunmayan bu telgrafın Mi=1 arka yüz kaydında (سلانيك / شفره / ٢٢٤ / حل اولنمشدر ١٨ حزيران ٩٥ / خفيه...) hem 224 (٢٢٤) dosya numarası hem de en altta خفيه (hafiye) kelimesi okunmaktadır! Yanya Vilâyeti'nin beş gün sonraki DH.ŞFR. 111/79 (Kamer Ahşâm قمر اخشام, dosya 224) telgrafının da aynı 17 Haziran 1295 tarihli Dâhiliye tamimine cevap verdiği ve mahlûlünde açıkça 92446 = خفيه (K=0: 37924) yazdığı tespit edilmiştir. 111/75'in ilk şifre grubu olan 92442, مشترى اخشام ([LLL][PP'] ters-yüz + S = +4 sıfırsız adım: 37 → 38,39,41,42) dönüşümü altında tam olarak 37924 = خفيه kelimesine karşılık gelmektedir! Telgrafın altındaki imza ise o tarihte Selânik Valisi olan (Temmuz 1878 – Mart 1880; bilâhare Sadrazam) Halil Rifat Paşa'nın رفعت (Rif‘at) imzasıdır (claude-fable-5-2 tespiti):داخليه نظارت جليله سنه [مشترى اخشام]: ١٧ حزيران سنه ٩٥ تاريخلو شفره لى تلغرافنامهٔ ساميلرى الندى. خفيه [مأمورين]نك [خارجدن اعزام اولنمسى ذاتاً بونك اجراس]نك [اشبو] ولايتى [كافهٔ مربوط] دوائرده بولنان مأمورينك دها زياده تيقظى طبيعى گورلمسنه بناءً [مجدداً اعزام اولنمسى امر]نده طرف عاجزانه مدن بيان مطالعه يه محل يوقدر؛ و شمدى يه قدر [مأمورينِ ادارهٔ موجوده]دن [هر بريسندن] و [سائر]لرندن [اولان] برنده هيچ اشتكا وقوعبولمامشدر — فى ١٨ حزيران سنه ٩٥ / رفعت [خليل رفعت]
BOA, DH.ŞFR. 111/32 (Mi=4) — İşkodra Cizvit Heyeti Telgrafında Kâtibin 79 → 11 Modüler Taşması Sebebiyle Çözemediği Kodların İhyâsı (1 Mayıs 1295, Kamer Sabâh S = +8)26 Nisan 1295 tarihli DH.ŞFR. 111/21 (Şems Sabâh شمس صباح, S = 0) telgrafı ile beş gün sonraki 1 Mayıs 1295 tarihli DH.ŞFR. 111/32 (Kamer Sabâh قمر صباح, S = +8) telgrafının ikinci yarısı kelimesi kelimesine aynı metindir. Bâbıâlî kâtibi 111/32 Mi=4 üzerinde 15114 14221 (Mi=1 st. 11'de 15113 14221) ve bir üst satırdaki 25112 24221 (üzerine küçük ١ tashihi konmuştur) çiftlerini 15 - 9 = 6 hesabıyla kodekste bulamayıp rakam olarak bırakmıştır. Oysa 63 sayfalık halkada 15 ve 14'ten geriye 8 sıfırsız adım sayıldığında (14,13,12,11,79,78,77,76 ve 75) bu çift doğrudan 111/21 Mi=1 st. 6'daki 76113 (mezheb مذهب) + 75221 (Katolik قتولك) = مذهب قتولك (Katolik mezhebi) ibaresini vermektedir! Aynı sayfada çözülemeden bırakılan diğer gruplar da 25169 → 16169, 42277 → 33277 (istîcvâb / intihâb olunan استجواب / انتخاب اولنان), 45561 [Mi=4'te 25561] → 36561 (ahâlî / ashâb اهالى / اصحاب), 27249 → 18249 ve 75827 → 66827 olarak yerlerine oturmaktadır.BOA, DH.ŞFR. 111/89 (Mi=2) — Erzurum Zühre Sabâh Telgrafında Kâtibin Sehven 63412 Yazıp Boş Bıraktığı Grubun İhyâsı (1 Temmuz 1295, S = +49 ≡ -14 mod 63)Mi=2 2. satırda karalanan 48692 grubunu 64692 = سلف (سلف عاجزى زماننده اولوب — selef-i âcizî zamânında olup, claude-fable-5-2 tashihi) olarak çözmüş; ancak Mi=0 5. satır sol uçtaki 61414 grubunu Mi=2 4. satır kenarına sehven 63412 (→ 78412) diye kopyaladığı için karşılığını bulamayıp boş bırakmıştır. Orijinal telgraftaki 61414 grubu -49 (+14) adımla temel kodekste 76414'e (76113 مذهب ve 76344 مآل ile 76444 مأمورين/مرتب ve 76468 مركز arasındaki مر... aralığına) düşmekte ve cümleyi و صنف تبعه نك مساواتنه [مراعاتاً / مراعاتله] مظهر عدالت و امنيت اولملرى ضمننده biçiminde eksiksiz tamamlamaktadır.BOA, DH.ŞFR. 114/25 ve 114/79 — 1881–1882 VI. Defter (22xxx Harf / 23xxx Edat) Geçişi ve Taşlıca Mahlûlsüz Telgrafının Kısmi Deşifresi (7–8 Kânûnusânî 1297 / 19–20 Ocak 1882)DH.ŞFR. 114/79 (Selânik Valisi Gâlib Paşa, 8 Ağustos 1298 / 20 Ağustos 1882, Şems Sabâh شمس صباح) telgrafının tam hizalaması, 1881 başından itibaren Bâbıâlî'nin Usûl-i Seyyârât gezegen başlıklarını koruyarak VI. Defter'e geçtiğini; bu yeni defterde K = 0 (Şems Sabâh شمس صباح) harf cetvelinin 22xxx sayfasına (22219 = ا, 22389 = د, 22428 = ر, 22463 = ر/ز, 22555 = ض, 22717 = ك, 22721 = ل, 22759 = م, 22778 = ن, 22782 = و, 22814 = ه, 22847 = لا/ى, 22869 = ى; örn. نامرضى = 22778-22219-22759-22428-22555-22869, دكلدر = 22389-22717-22721-22389-22428), edat ve eklerin ise 23xxx sayfasına (23262 = ايله, 23352 = بوندن) taşındığını kanıtlamıştır. Bu tablo %100 mahlûlsüz olan DH.ŞFR. 114/25 (Hersek–Foça isyanı sırasında Taşlıca Mutasarrıflığı'ndan Kosova Valisi Ahmed Hıfzı Paşa vasıtasıyla Dâhiliye'ye çekilen 14 satırlık şifre) üzerine uygulandığında 22782-22869-22428-22814-22428-22717 = ويره رك (vererek), 22717-22463-22717 = كرك (gerek), 22219-22717-22847-22389-22675 = اكلادقـ..., 22219-22717-22847-22778-22289 = اكلانجـ... ve kapanıştaki 22389-22869-22717-22778-22869 = ...ديكنى (...diğini birây-ı ma‘lûmât ‘arz ederim) ibareleri doğrudan açılmaktadır.1878 Sonrasında BOA'da Günümüze Ulaşan İlk Orijinal Şifre Miftâhı: DH.ŞFR. 113/102 (Sisam'da Bulunan Râsim Paşa'ya Mahsûs Başvekâlet Miftâhı, 1882)Ocak 1878 tarihli Y.MTV. 1/11 cetvelinden sonra BOA fonlarında orijinali muhafaza edilmiş ilk şifre miftah varakasıdır (Mi=1 arka yüzünde arşivcinin kurşunkalemle düştüğü (1297 Şu. 28) = 28 Şubat 1297 / 12 Mart 1882 kayıt tarihi yer alır). Sağ üstte taşbaskı sülüs-divânî باشوكالت دائره سى — تلغراف اوطه سى (Başvekâlet Dâiresi — Telgraf Odası) anteti, üst satırda ise Rika hatla مأموريت مخصوصه ايله سيسامده بولنان راسم پاشا حضرتلريله مخابره يه مخصوص مفتاحدر başlığı bulunmaktadır.1, 2 ve 3 Haneli Değişken Uzunluklu İkame): Genel vilâyet kodekslerinden tamamen bağımsız, iki kişi arasında kullanılmak üzere üretilmiş 14 + 14 + 1 = 29 hücreli tekil harf cetvelidir. 1 ile 9 arasındaki dokuz tek haneli rakamın tamamı tam dokuz harfe bire-bir dağıtılmış (1=ض, 2=ا, 3=ج, 4=ب, 5=خ, 6=ت, 7=ح, 8=ث, 9=ش), 12 harfe iki haneli (12–90, nokta sıfırlı 70 ve 90 dahil), 8 harfe ise üç haneli (111–791, claude-fable-5-2 denetimiyle doğrulanan 116 = لا [١١٦] ve üçüz rakamlı 111=ه, 666=ك dahil) kodlar verilmiştir. Önek-serbest (prefix-free) olmadığı için telgraf çekiminde gruplar eğik çizgi veya boşlukla ayrılmak zorundadır.ص 15 (١٥) | ش 9 (٩) | س 42 (٤٢) | ز 90 (٩٠) | ر 70 (٧٠) | ذ 22 (٢٢) | د 24 (٢٤) | خ 5 (٥) | ح 7 (٧) | ج 3 (٣) | ث 8 (٨) | ت 6 (٦) | ب 4 (٤) | ا 2 (٢) |
لا 116 (١١٦) | ه 111 (١١١) | و 61 (٦١) | ن 14 (١٤) | م 277 (٢٧٧) | ل 791 (٧٩١) | ك 666 (٦٦٦) | ق 12 (١٢) | ف 89 (٨٩) | غ 216 (٢١٦) | ع 178 (١٧٨) | ظ 544 (٥٤٤) | ط 21 (٢١) | ض 1 (١) |
ى 622 (٦٢٢) |
| # | Satır | Harf | Osmanlıca | Kod | Paleografik Not |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | ا | ٢ | 2 | Kesin |
| 2 | 1 | ب | ٤ | 4 | Kesin |
| 3 | 1 | ت | ٦ | 6 | Kesin |
| 4 | 1 | ث | ٨ | 8 | Kesin |
| 5 | 1 | ج | ٣ | 3 | Mavi kanal filigran lekesini temizleyerek ١..٩ tek haneli dizisini tamamlayan ٣ (3) rakamını teyit eder. |
| 6 | 1 | ح | ٧ | 7 | Kesin |
| 7 | 1 | خ | ٥ | 5 | Kesin |
| 8 | 1 | د | ٢٤ | 24 | Arşiv mührü altında; ilk rakam sağa kıvrımlı ٢٤ (24; Rika ٣٤ = 34 ihtimali açık), ن altındaki ١٤ (14) ile karışmaz. |
| 9 | 1 | ذ | ٢٢ | 22 | Kesin |
| 10 | 1 | ر | ٧٠ | 70 | Kesin |
| 11 | 1 | ز | ٩٠ | 90 | Kesin |
| 12 | 1 | س | ٤٢ | 42 | ٤٢ (42; Rika kuyruk kıvrımıyla ٤٣ = 43 okumasına da yakın). |
| 13 | 1 | ش | ٩ | 9 | Kesin |
| 14 | 1 | ص | ١٥ | 15 | Kesin |
| 15 | 2 | ض | ١ | 1 | Kesin |
| 16 | 2 | ط | ٢١ | 21 | İlk rakamda tek sağ kıvrım: ٢١ (21; alt. ٣١ = 31). |
| 17 | 2 | ظ | ٥٤٤ | 544 | Kesin |
| 18 | 2 | ع | ١٧٨ | 178 | Kesin |
| 19 | 2 | غ | ٢١٦ | 216 | Kesin |
| 20 | 2 | ف | ٨٩ | 89 | Kesin |
| 21 | 2 | ق | ١٢ | 12 | İkinci rakamda tek üst çengel: ١٢ (12; alt. ١٣ = 13). |
| 22 | 2 | ك | ٦٦٦ | 666 | Kesin |
| 23 | 2 | ل | ٧٩١ | 791 | Kesin |
| 24 | 2 | م | ٢٧٧ | 277 | ٢٧٧ (277; yoğun mürekkep sebebiyle ٢٣٣ / ٣٧٧ varyantı açık). |
| 25 | 2 | ن | ١٤ | 14 | Kesin |
| 26 | 2 | و | ٦١ | 61 | Kesin |
| 27 | 2 | ه | ١١١ | 111 | Kesin |
| 28 | 2 | لا | ١١٦ | 116 | Fable 5.2 ve 3× piksel denetimiyle doğrulandı: ر=٧٠ ve ز=٩٠'daki nokta sıfırın aksine iki dikey çizgi + ٦ = ١١٦ (116). |
| 29 | 3 | ى | ٦٢٢ | 622 | ٦٢٢ (622; Rika ortadaki diş sebebiyle ٦٣٢ = 632 ihtimali açık). |