Mayıs–Temmuz 1293 (1877) II. Umûm Vilâyât Şifre Miftâh Defteri

93 Harbi'nin İlk Yazında İmha Edilmiş İkinci Osmanlı Şifre Defterinin Arşivden Yeniden İnşâsı ve 149 Yıldır Okunamamış 8 Gizli Savaş Telgrafının İlk Deşifresi (BOA, DH.ŞFR. Dosya 109)

66 / 81doğrulanan hücre
29 / 29alfabe sütunu (%100)
333 haneli lügat kodu
8ilk kez okunan telgraf
2.500+incelenen şifre grubu

Yönetici Özeti

1. Külliyat Mimarisi, Paleografik Kurallar ve Kriptografik Soykütüğü

1.1. İncelenen 14 Belgelik DH.ŞFR. Dosya 109 Külliyatı

Belge KoduTarih (Rûmî / Milâdî)Çıkış Merkezi ve GönderenArşiv DurumuŞifre GrubuKatkısı
DH.ŞFR. 109/713–14 Mayıs 1293 / 25–26 Mayıs 1877Van → Erzurum Valisi İsmâil Hakkı PaşaÇÖZÜMSÜZ (#1)157İran ordusu / İkbâlü'd-Devle / Tebriz Şehbenderliği istihbaratı
DH.ŞFR. 109/917 Mayıs 1293 / 29 Mayıs 1877Kudüs MutasarrıflığıÇözümlü (Referans)162Yafa sahilinde patlayıcı yüklü gulet; 447, 494, 624, 674
DH.ŞFR. 109/1017 Mayıs 1293 / 29 Mayıs 1877Yanya Valisi Hüsnî PaşaÇÖZÜMSÜZ (#2)108Yunan sınırı ve Müşir Çerkes Abdi Paşa ile Mâbeyn telgrafı
DH.ŞFR. 109/1218 Mayıs 1293 / 30 Mayıs 1877Erzurum ValisiÇözümlü (Referans, 7 s.)567Kars-Erzurum zahiresi ve Lehli Kont Simski; 50 harf kodu + 5 lügat kodu
DH.ŞFR. 109/1624 Mayıs 1293 / 5 Haziran 1877Yanya Valisi Mustafa Âsım PaşaÇözümlü (Referans, 6 s.)~41033=ظ, 54=خ, 59=چ, 77=ذ, 97=لا, 118=آسايش, 199=پاشا, 432=حكومت
DH.ŞFR. 109/1725 Mayıs 1293 / 6 Haziran 1877Girid (Hanya) Valisi Sâmih PaşaÇÖZÜMSÜZ (#3, 2 s.)192Lâşîd kilise ikonaları, Kandiye İngiltere tercümanı ve Despothâne
DH.ŞFR. 109/2131 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877Van Valisi Hasan PaşaÇÖZÜMSÜZ (#4, 25 st.)252Şikâk Aşireti, Başkale Hıristiyanları, aşiret rüesâsı (475), Devlet-i İrâniyye
DH.ŞFR. 109/2231 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877Bosna Valisi Mazhar PaşaÇÖZÜMSÜZ (#5, 23 st.)~330Bihke, Banaluka (99=ق), Travnik eşkıya takibi (165=اشقيا) ve 25 açık nişan beratı
DH.ŞFR. 109/231 Haziran 1293 / 13 Haziran 1877Selanik VilâyetiÇÖZÜMSÜZ (#6, Yanlış Dosyalı)294 / 478Nasliç'te yakalanan Zinas, Atina'daki Dimitri ve Kozani Metropolidi
DH.ŞFR. 109/245 Haziran 1293 / 17 Haziran 1877Bosna / MostarKısmen Çözümlü (4 s.)~220Avusturya'daki Hersek mültecilerinin dönüşü; 99=ق (دققت), 16=ع, 416
DH.ŞFR. 109/407 Temmuz 1293 / 19 Temmuz 1877Bosna Valisi Mazhar PaşaKısmen Çözümlü (5 s.)~180Avusturya zabitanı (178=اوستريا) ve Despotiç çetesi (165=اشقيا)
DH.ŞFR. 109/4714 Temmuz 1293 / 26 Temmuz 1877Van Kumandanı ve Erzurum Valisi İsmâil Hakkı PaşaÇözümlü (Referans, 3 s.)164Çaldıran sınırında 3.000 İran askeri; 185=ايران, 419=حدود, 486=سوق, 554=عسكر
DH.ŞFR. 109/4815 Temmuz 1293 / 27 Temmuz 1877Bosna Valisi Mazhar Paşa (Mi=3 şifreli zeyl)ÇÖZÜMSÜZ (#7, 6 st.)~88Hersek sureti altındaki mahlûlsüz vali mütalaası: Yenipazar, İşkodra ve Nikşik
DH.ŞFR. 109/5521 Temmuz 1293 / 2 Ağustos 1877Bosna Valisi Mazhar Paşa (Saraybosna)ÇÖZÜMSÜZ (#8, 4 st.)51Zemlin Şehbenderliği: Sırpların (542) mühimmat (655) sevki ve sür'atle savaşa hazırlandığı

1.2. Sistem Kuralları ve Taşra Kalemleri Arası Rakam Paleografyası

  1. Sıfırsız İki Katmanlı Mimari: Telgraf mors hatalarında 0 ile 5 (٥) karışıklığını önlemek amacıyla cetvelde 0 rakamı hiç kullanılmamıştır — Kısım I (Harf ve لا Matrisi): {1..9} × {1..9} = 81 adet iki haneli kod (11–99, sıfırsız); Kısım II (Baş Harf Gruplu Kelime/İbare Lügati): {1..9}^3 kümesinden seçilmiş üç haneli kodlar (111–999, sıfırsız; kelimeler kendi içlerinde katı alfabetik değil, baş harf fasıllarına göre gruplanmıştır).
  2. Hücre İçi Sağdan Sola Okuma Kuralı: Telgraf cetvellerinde sütunlar sağdan sola (Sütun 1 → Sütun 8/11), her kutucuğun içindeki sayı çiftleri de sağdan sola okunur; buna karşılık her çok basamaklı sayının kendi basamakları (24, 185, 554) soldan sağa (yüzler-onlar-birler) yazılır.
  3. Neskih ve Rik'a Rakam Farklılaşması: Yanya (109/16) kâtibi ٢ rakamını tek kıvrımlı <, ٣ rakamını iki dişli ٣, ٤ rakamını ise keskin dikey zikzak ٤ şeklinde yazarak 22 = ض, 23 = ف ve 24 = ا ayrımlarını kusursuz biçimde korumuştur. Buna karşılık Selanik (109/23) ve Mostar/Saraybosna (109/22, 24, 55) rik'a kâtiplerinde ٢/٣/٤ ve ٦/٩ glifleri birbirine yaklaşmaktadır (12/13, 82/83, 92/93 ve 69/99 kalem varyantları çapraz korpus ve bağımsız model denetimiyle ayrıştırılmıştır).

1.3. 1877 Dâhiliye Şifre Zincirinin Tam Kronolojisi (DH.ŞFR. Dosya 109, Gömlek 1–100)

Dönem (1877 / 1293)Kapsadığı CephelerMiftah DefteriBOA Arşiv DurumuHarf Kod Örneği (ا / ب / م / ن)Kısım II Çapaları (اسلام / ايران / يونان)
11–28 Mayıs 1293 (109/1–19)Bosna, Yanya, Bağdad, Van, ErzurumI. Umûm Vilâyât MiftâhıKAYIP / İMHA (Tarafımızdan inşa edildi)61,86,96 / 16,51 / 11,77,85 / 14,75— / 224 / 857
13 Mayıs – 21 Temmuz 1293 (109/7–55)Kudüs, Erzurum, Van, Yanya, Selanik, Girid, BosnaII. Umûm Vilâyât Miftâhı (Bu Rapor)KAYIP / İMHA (Tarafımızdan inşa edildi)12,14,21,24 / 44,91 / 26,36,41,46 / 48,65152 / 185 / 949
Temmuz 1293 (109/27–39)Tuna ve Kosova (Vidin, Sofya, Varna, Yenipazar)Y.MTV. 1/6 Şifre CedveliARŞİVDE MEVCUT (BOA, Y.MTV. 1/6)14,15 / 16,31 / 57,62 / 82,95Yalnızca 2 haneli harf cetveli
27 Temmuz 1293+ (109/61–100)Bosna (27 Temmuz), Yanya (2 Ağustos), Erzurum (17 Ağustos)Y.MTV. 1/9 Umûm Vilâyât MiftâhıARŞİVDE MEVCUT (BOA, Y.MTV. 1/9)26,57 / 54,95 / 25,62 / 29,42152 / 185 / 949

2. 9×9 Sıfırsız Miftâh Matrisi (66 / 81 Hücre · 29 / 29 Sütun)

Kesin (66)Muhtemel (0)Tanıksız / Boş İhtiyat Hücresi (15)

123456789
1·
11
غ
12
ا
13
ش
14
ا
15
ح
16
ع
17
ص
18
ح
19
ز
2·
21
ا
22
ض
23
ف
24
ا
25
ر
26
م
27
ف
28
ر
29
ج
3·
31
—
32
ج
33
ظ
34
—
35
ر
36
م
37
—
38
ي
39
—
4·
41
م
42
ك
43
س
44
ب
45
ي
46
م
47
—
48
ن
49
ق
5·
51
د
52
—
53
ث
54
خ
55
ك
56
ز
57
ل
58
ر
59
ج
6·
61
ش
62
ه
63
—
64
س
65
ن
66
د
67
ع
68
ت
69
ق
7·
71
—
72
—
73
—
74
س
75
—
76
ط
77
ذ
78
ف
79
ه
8·
81
—
82
و
83
—
84
ل
85
—
86
ت
87
ت
88
ص
89
ط
9·
91
ب
92
خ
93
—
94
و
95
ض
96
ق
97
لا
98
ي
99
ق

3. 29 Sütunluk Osmanlı Alfabesi Homofon Dağılımı (%100 Kapsam)

Harf / SütunDoğrulanan Kodlar (külliyat geçişi)HücreToplam
ا (Elif)12 (77), 14 (62), 21 (2), 24 (78)4219
ب / پ (Bâ/Pâ)44 (21), 91 (60)281
ت (Tâ)68 (1), 86 (24), 87 (47)372
ث (Sâ)53 (4)14
ج / چ (Cîm/Çîm)29 (37), 32 (2), 59 (2)341
ح (Hâ)15 (22), 18 (2)224
خ (Hı)54 (2), 92 (18)220
د (Dâl)51 (71), 66 (24)295
ذ (Zâl)77 (8)18
ر (Râ)25 (99), 28 (51), 35 (3), 58 (4)4157
ز (Zây)19 (28), 56 (1)229
س (Sîn)43 (22), 64 (10), 74 (2)334
ش (Şîn)13 (4), 61 (29)233
ص (Sâd)17 (17), 88 (6)223
ض (Dâd)22 (5), 95 (8)213
ط (Tı)76 (4), 89 (12)216
ظ (Zı)33 (4)14
ع (Ayn)16 (10), 67 (18)228
غ (Gayn)11 (16)116
ف (Fâ)23 (7), 27 (3), 78 (8)318
ق (Kâf)49 (1), 69 (36), 96 (9), 99 (3)449
ك / گ / ڭ (Kef/Gef)42 (22), 55 (63)285
ل (Lâm)57 (87), 84 (43)2130
م (Mîm)26 (3), 36 (20), 41 (69), 46 (2)494
ن (Nûn)48 (22), 65 (103)2125
و (Vâv)82 (74), 94 (27)2101
ه (Hê)62 (33), 79 (91)2124
لا (Lâm-Elif)97 (14)114
ي / ى (Yâ)38 (53), 45 (144), 98 (3)3200

4. Kısım II — 3 Haneli Baş Harf Gruplu Lügat (33 Kod) ve Y.MTV. 1/9 Soykütüğü

3 Haneli KodOsmanlıcaOkunuşDurumArşiv TanıklığıY.MTV. 1/9 (Ağustos 1877) Soykütüğü
118آسايشâsâyişKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/16 (×2: ترحاله سنجاغنجه آسايش و امنيت؛ انسلاب آسايش)Y.MTV. 1/9: 118 = اراده (başlangıç çapası)
152اسلامİslâmKesin (bağlam + Y.MTV. 1/9)DH.ŞFR. 109/21 (اسلام خانه لرينه و حكومته التجا)Y.MTV. 1/9: 152 = اسلام (BİREBİR AYNI KOD!)
165اشقياeşkıyâKesin (çift cephe kanıtı)DH.ŞFR. 109/21 (اشقياى مرقومه طرفلرندن)؛ 109/22 (دفع و تعقيب اشقيا خدمتيله)اسلام (152) ile انكلتره (171) arası حرف الف
171انكلترهİngiltereMuhtemel-güçlüDH.ŞFR. 109/17 (قنديه ده كى انكلتره قونسلوسى ترجمانى)Y.MTV. 1/9: 175 = انكلتره (+4 kayma)
178اوسترياAvusturyaKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/40 (×3: اوستريا ضابطانى اشقيايه)انكلتره (171) ile ايران (185) arası حرف الف!
185ايرانÎrânKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/47 (×2: ايران عسكرى؛ ايرانك)؛ 109/21 (دولت ايرانيه)Y.MTV. 1/9: 185 = ايران (BİREBİR AYNI KOD!)
199پاشاpaşaKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/16 (×2: جاويد پاشا؛ پاشا كبى)؛ 109/10 (عبدى پاشا)Y.MTV. 1/9: 238 = پاشا (حرف با başı)
268تدبير / تدابيرtedbîr / tedâbîrKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/12 (c4.r1)؛ 109/16 (تدابير و تقيدات لازمه نك)Y.MTV. 1/9: 277 = تدارك
416حكومت / حدود (موستار)hükûmet / hudûdMuhtemelDH.ŞFR. 109/24 (c1.r3)حرف حا başlangıcı
418حضرت [حضرتلريله]hazret [hazretleriyle]Kesin (bağlam)DH.ŞFR. 109/10 (عبدى پاشا حضرتلريله مشتركاً)حرف حا başı
419حدودhudûdKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/47 (×2: حدوده جوار؛ حدوده عسكر سوقى)حرف حا grubu
427حركت / حالhareket / hâlMuhtemel (bağlam)DH.ŞFR. 109/10 (همجوارمزك امنيتسزلكى موجب كوريلان حركتى اوزرينه)Y.MTV. 1/9: 438 = حركت (+11 kayma)
432حكومتhükûmetKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/16 (حكومتى محافظه)؛ 109/17 (حكومته بيلدرمكسزين)؛ [109/21'de 433 yazımı]Y.MTV. 1/9: 455 = حكومت
447حوالىhavâlîKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/9 (بو حواليه چيقارمق املنده)حرف حا sonu
452خرستيانHıristiyanKesin (×3 bağlam)DH.ŞFR. 109/21 (×3: خرستيان قريه لرى؛ خرستيانلر اسلام خانه لرينه؛ خرستيانلرى)ح (447) ile د (462) arası حرف خا
462دولتdevletKesin (bağlam)DH.ŞFR. 109/21 (دولت ايرانيه طرف‹ندن› مساعده كورمدكلرى حالده)Y.MTV. 1/9: 471 = دولت عليه (+9 kayma)
475رؤساrüesâMuhtemel-güçlüDH.ŞFR. 109/21 (عشائر رؤساسنك بونلر اولمق احتمالى)د (462) ile روسيه (478) arası حرف را
478روسيهRusyaKesin (bağlam)DH.ŞFR. 109/21 (روسيه نك خرستيانلرى قتل عام ايتدي‹ر›مك ايچون تشويق)حرف را grubu
486سوقsevkKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/12؛ 109/47 (عسكر سوقى)؛ 109/55 (صربلولر مهمات سوق ايدوب)حرف سين grubu
494ساحل / سواحلsâhil / sevâhilKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/9 (×2: يافه ساحلنده؛ سواحله قرقوللر)حرف سين grubu
542صرب / صربيهSırp / SırbiyeKesin (bağlam + Y.MTV. 1/9)DH.ŞFR. 109/55 (صربلولر مهمات سوق ايدوب سرعتله حاضرلنمقده)Y.MTV. 1/9: 547 = صربيه (+5 kayma!)
544طرف [طرفندن]taraf [tarafından]Kesin (×2 bağlam)DH.ŞFR. 109/21 (×2: اشقياى مرقومه طرفلرندن؛ دولت ايرانيه طرف‹ندن› مساعده)Y.MTV. 1/9: 549 = طرف (+5 kayma!)
547طابورtaburKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/12 (c1.r10)Y.MTV. 1/9: 552 = طابور (+5 kayma!)
552[مختار / پاپاس / اختيار؟](köy temsilcileri — tanımsız)Muhtemel (anlam alanı)DH.ŞFR. 109/17 (او جوارده كى قريه لرك [552]لرينى علناً جلب/طلب)547 ile 554 arası
554عسكرaskerKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/47 (×3)؛ 109/10؛ 109/48 Mi=3 (الده بولنان عسكر)Y.MTV. 1/9: 567 = عسكر (+13 kayma)
585فرقهfırkaKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/12 (×3: دردنجى فرقه؛ آلتنجى فرقه)Y.MTV. 1/9: 594 = فرقه (+9 kayma)
622قتل [عام] (alt. 632)katl-i [âmm]Muhtemel-güçlü (eşdizim)DH.ŞFR. 109/21 (خرستيانلرى قتل عام ايتدي‹ر›مك ايچون تشويق)ف (585) ile ك (648) arası حرف قاف
624قرقول / قره قولkarakolKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/9 c1.r7 (سواحله قرقوللر چيقاريلوب — ٦٢٤ glifi)622 = قتل hemen yanında حرف قاف!
648كليساkiliseKesin (bağlam + sıra)DH.ŞFR. 109/21 (و بر متين كليسانك قبولرى اشقياى مرقومه طرفلرندن قيريلوب)ق (624) ile م (655) arası حرف كاف
654*التنجى [asl. 154?]Altıncı (telgraf/kâtip kayması)Kesin (Bâbıâlî halli; rakam 154→654?)DH.ŞFR. 109/12 (c2.r4: و آلتنجى فرقه — ١٥٤ yerine ٦٥٤ yazımı)Aslı 152–165 arası حرف الف (154) olmalı
655مهماتmühimmâtKesin (docket + bağlam)DH.ŞFR. 109/55 (صربلولر مهمات سوق ايدوب سرعتله حاضرلنمقده)Y.MTV. 1/9: 749 = مهمات؛ 674=معلومات öncesi حرف ميم
674معلوماتma‘lûmâtKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/9 (معلومات ويريلديكى)؛ 109/16 (×2: معلومات ويرلميوب؛ معلومات سابقه)حرف ميم grubu
949يونانYûnânKesin (Bâbıâlî halli)DH.ŞFR. 109/23 (s1: يونان سوق ايله حكومتك اشغالى)Y.MTV. 1/9: 949 = يونان (BİREBİR AYNI BİTİŞ ÇAPASI!)

5. 149 Yıl Sonra İlk Kez Okunan 8 Çözümsüz 93 Harbi Şifresi

BOA, DH.ŞFR. Dosya 109 içindeki 100 gömleğin tamamı taranarak bu ikinci kayıp defterle şifrelenmiş olup arşivde çözülmüş metni (mahlûlü) bulunmayan 8 şifreli telgraf ve şifreli zeylin tamamı tespit edilmiş; yeniden inşa ettiğimiz II. Umûm Vilâyât Şifre Miftâhı ile çözülüp bağımsız paleografik-filolojik denetimden geçirilmiştir (telgraf kâtibi atlamaları ‹...›, hasarlı/kırpık kutular [...] ile gösterilmiştir).


5.1. BOA, DH.ŞFR. 109/7 — Van'dan Erzurum Üzerinden Dâhiliye'ye (13–14 Mayıs 1293 / 25–26 Mayıs 1877)

Osmanlıca Tam Metin (Şifreden Çözülen Kısımlar Koyu):

اقبال الدوله قومانده سيله جمادى الاولك اون بشنده تب‹ر›يزدن حركت ايده جكى [ايلديكى؟] مقدما عرض قلنان عساكر ايرانيه نك سوقندن صرف نظر اولنه رق اوراجه كوج حالى ايله طوپلانيله بيلان ايكى طابور عسكره رخصت و طهران سفارت سنيه سنه تأمينات ويرلديكى فى ٥ مايس سنه ٩٣ تاريخلو شمدى تبريز شهبندرلكى طرفندن النان تحريراتده بيلديرلمسنده اولديغى عرض اولنور فى ١٣ مايس سنه ٩٣

Latin Harfli Transkripsiyon ve Günümüz Türkçesi:

[İkbâlü'd-Devle kumandasıyla Cemâziye'l-evvel'in on beşinde Teb‹r›îz'den] hareket edeceği [eylediği?] mukaddemâ arz kılınan [asâkir-i Îrâniyyenin sevkinden] sarf-ı nazar olunarak oraca güç hâl ile [toplanılabilen iki tabur askere] ruhsat ve [Tahrân Sefâret-i Seniyyesine te’mînât] verildiği fî 5 Mayıs sene [12]93 târîhlü [şimdi Tebrîz Şehbenderliği tarafından alınan tahrîrâtda] bildirilmesinde olduğu arz olunur. Fî 13 Mayıs sene [12]93.
("İkbâlü'd-Devle komutasında 15 Cemâziyelevvel'de Tebriz'den hareket edeceği daha önce arz olunan İran askerinin sevkinden vazgeçilerek, orada güçlükle toplanabilen iki tabur askere izin verildiği [terhis edildiği] ve Tahran Büyükelçiliğimize güvence (teminat) verildiği, şimdi Tebriz Başkonsolosluğu tarafından alınan 5 Mayıs 1293 [17 Mayıs 1877] tarihli yazıda bildirilmekle arz olunur. 25 Mayıs 1877.")

5.2. BOA, DH.ŞFR. 109/10 — Yanya Valisi Hüsnî Paşa'dan Dâhiliye'ye (17 Mayıs 1293 / 29 Mayıs 1877)

Osmanlıca Tam Metin (Şifreden Çözülen Kısımlar Koyu):

... افرادينه با ارادهٔ سنيه طقسانر غروش معاش تخصيصى مصرح ايسه ده هرسكه كوندريلانلره بو صره ده همجوارمزك امنيتسزلكى موجب كوريلان حركتى اوزرينه بورادن اويله عسكر قالديرلمق موافق مصلحت اوله ميه جغى عبدى پاشا حضرتلريله مشتركاً مابين همايون كتابت جليله سنه كشيده اولنان فى ٤ مايس سنه ٩٣ تاريخلو تلغرافنامه ايله بيان اولنديغنى عرض ايدرم ... حسنى

Günümüz Türkçesi:

"...efradına irâde-i seniyye ile doksanar kuruş maaş tahsisi belirtilmiş ise de, Hersek'e gönderilenlere [yapıldığı üzere], şu sırada komşumuzun [Yunanistan'ın] emniyetsizliğe yol açan hareketliliği üzerine buradan öyle asker kaldırılması maslahata uygun olamayacağının, Abdi Paşa Hazretleriyle ortaklaşa Mâbeyn-i Hümâyûn Başkitâbeti'ne çekilen 4 Mayıs 1293 tarihli telgrafnâme ile beyan olunduğunu arz ederim... Hüsnî."

5.3. BOA, DH.ŞFR. 109/17 — Girid (Hanya) Valisi Sâmih Paşa'dan Dâhiliye'ye (25 Mayıs 1293 / 6 Haziran 1877, 2 Sayfa)

Osmanlıca Şifreden Çözülen Anahtar Pasajlar (Sayfa 1 – Sayfa 2):

... متعاقباً لاشيد سنجاغنده دخى كويا بعض كوى كليسالره طوقنلديغى بيان ايدلمكله بيكباشى مومى اليه اورايه ده كوندرلمشيدى ... بر كليسادن موم ... وبو اثناده قنديه ده كى انكلتره قونسلوسى ترجمانى كليسا ماده سنك تحقيقى ايچون [محلنه؟] كوندرب متصرف پاشا[يى] دخى كورمكسزين و بو بابده مأموريتى حكومته بيلدرمكسزين دسپوطخانه يه اينوب او جوارده كى قريه لرك [مختار/اختيار؟]لرينى علناً جلب/طلب و [بر؟] حيله يلان ياكلش ترتيب ايتديكى ورقه يى امضا ايتديرمش اولمسى محلنجه بر درجه يه قدر سوء تأثيرى استلزام ايده جكندن بو بابده دخى محلنه ايفاى وصايا قلنمش...

Günümüz Türkçesi:

"...müteâkiben Lâşîd sancağında dahi güya bazı köy kiliselerine dokunulduğu beyan edilmekle binbaşı oraya da gönderilmişti ... ve bu esnada Kandiye'deki İngiltere Konsolosu tercümanını kilise maddesinin tahkiki için gönderip, Mutasarrıf Paşa'yı dahi görmeksizin ve bu husustaki memuriyetini hükümete bildirmeksizin Despothâne'ye [Metropolitliğe] inip o civardaki karyelerin temsilcilerini alenen toplayarak hileyle, yalan yanlış tertip ettiği varakayı imzalattırmış olması mahallince bir dereceye kadar kötü tesir doğuracağından bu hususta dahi mahalline gerekli tenbihat yapılmış..."

5.4. BOA, DH.ŞFR. 109/21 — Van Valisi Hasan Paşa'dan Dâhiliye'ye (31 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877, 25 Satırlık Şifre Rulosu)

1. İran'dan "cihada gitmek desisesiyle" sınırı geçen Şikâk aşireti mensuplarının yağmaladığı köylerin tamamının Hıristiyan köyleri olduğu (gâret ettikleri köylerin kâffesi Hıristiyan karyeleri olup), ahalisinin aç ve bir lokma ekmeğe muhtaç halde dağ ve sahralara kaçtığı;

2. Başkale kasabasındaki Hıristiyanların ise Müslüman evlerine ve Osmanlı Hükümet Konağı'na sığınarak kendilerini koruma altına aldıkları (Başkal‘a kasabasında ki Hıristiyanlar İslâm hânelerine ve hükûmete ilticâ ile kendülerini muhâfazaya ibtidâr eyledikleri);

3. Eşkiyanın müstahkem bir kilisenin kapılarını kırarak (bir metîn kilisenin kapuları eşkıyâ-yı merkûme taraflarından kırılup) içeride muhafaza edilen üç köyün eşyasını gasp ettiği;

4. Rusya'nın (478 = روسيه) Hıristiyanları katliam (622 = قتل عام) ettirmek amacıyla teşvik etmekte olduğu söylenen aşiret reislerinin (475 = رؤسا) bizzat bunlar olması ihtimalinin uzak olmadığı ve İran Devleti tarafından (462 = دولت, 185 = ايران, 544 = طرف) müsaade görmedikleri takdirde bu gibi (bu misillü, 53 = ث) hallere cesaret edemeyecekleri Bâbıâlî'nin sınır memuru Nâzım Bey'in mühim tahriratına dayanılarak bildirilmektedir!

Osmanlıca Tam Metin (25 Satırlık Şifre Gövdesi — Çözülen Kısımlar Koyu):

[... جهاده كيتمك دسيسه سيله كچدكلرى] بونلرك غارت ايتد‹ك›لرى كويلرك كاف‹ه›سى خرستيان قريه لرى اولوب اهاليسنك اچ و بر لقمه نانه محتاج قاله رق طاغ و صحرالره فرار و باشقلعه قصبه سنده كى خرستيانلر اسلام خانه لرينه و حكومته التجا ايله كندولرينى محافظه يه ابتدار ايلدكلرى و بر متين كليسانك قبولرى اشقياى مرقومه طرفلرندن قيريلوب دروننده محفوظ بولنان اوچ قريه سنك اشياسنى غصب و اخذ اولنديغى و روسيه نك خرستيانلرى قتل عام ايتدي‹ر›مك ايچون تشويق ايتمك‹ده› اولديغى سويلنيلان عشائر رؤساسنك بونلر اولمق احتمالى ملاحظه دن بعيد اولمديغى كبى بونلرك دولت ايرانيه طرف‹ندن› مساعده كورمدكلرى حالده بو مثللو حالاته جسارت ايده ميه جكلرى باب عاليدن نصيحت مأموريتيله ايران حدودى اوزره ايلرو كيدوب احوال حاضره دن طولايى اوراده قالان ناظم بك طرفندن كلان تحريرات مهمه مندرجاتندن...

5.5. BOA, DH.ŞFR. 109/22 — Bosna Valisi Mazhar Paşa'dan Dâhiliye'ye (31 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877, 2 Sayfa, 23 Şifre Satırı)

Osmanlıca Şifreden Çözülen Gövde:

... هرسك متصرفلغندن اشعار اولنمش و شو صره ده بهكه و بنالوقه و ترونيك سنجاقلرنده ده دفع و تعقيب اشقيا خدمتيله متصرفلر چيقارلديغى كبى محلات معتبره سندن بر خيلى ذوات دخى [...] مأمور ايديله جكندن و اردوى همايونك اكمال نواقصى امرنده بوراجه و سر[حد/اى]جه [...] خدمت كوسترنلر بولندقلرندن بونلرله بوندن بويله بو صورتله ابراز حسن خدمت ايده جك اولانلرك ارباب حميت و غيرتك درحال تلطيفى حسب الموقع تأثيرات كليه و تسهيل مصالح جاريه يى موجب اوله جغى نزد عاليلرنده ... مستغنى ... ايدوكندن نزد عالى و حضرت صدارتپناهيده دخى تنسيب بيورلديغى حالده بعده اسامى دفترى تقديم قلنمق و بو بابده بر كونه سوء استعمالات وقوعبولميه جغى اوزره اوچنجى و دردنجى و بشنجى رتبه لردن يكرمى بش قدر نشانك [اسمى خالى؟] آچيق براتلريله برابر ايلك پوسته ايله لطفاً چاكرينه ارسالنه مساعده بيورلمسى لزومى حسب الموقع و الحال عرض و استدعا اولنور فرمان فى ٣١ مايس سنه ٩٣ — مظهر

5.6. BOA, DH.ŞFR. 109/23 — Selanik Vilâyeti'nden Dâhiliye'ye (1 Haziran 1293 / 13 Haziran 1877 — Dosyasında Halli Yanlış Belgeye Ait Olan 6. Çözümsüz Şifre)

Şifreden Çözülen Metin (c1 – c2 korunan satırlar):

[صورت:] ناسليچده طوتيلان زناش و رفيقنك اوراقى ايچنده چيقان خطابسز بر ورقه ده بوراده [...] و خلاصك وقتى كلمشدر حريت و ا[ستقلال؟] [...] يازلمش و بو دفعه ده امضا يوغيسه ده ديكر بر تحريراتله يازوجه كوريلان توافقه مبنى محررى اتنه ده ديمترى نامنده بريسى اولديغى اكلاشلديغى و بو حاله گوره قوزانه متره بوليدينك دخى مدخلى اوله جغى حس اولنمقده اولديغى ناسليچ قائممقاملغندن...

5.7. BOA, DH.ŞFR. 109/48 (Mi=3) — Bosna Valisi Mazhar Paşa'dan Dâhiliye'ye (15 Temmuz 1293 / 27 Temmuz 1877 — Nikşik Gömleği İçindeki Mahlûlsüz Şifreli Vali Mütalaası)

Şifreden Çözülen Satırlar (Mi=3):

شمدى هرسك متصرفلغندن كلان تلغراف عيناً بالايه درج ايدلمشدر هرسك [...] فوق العاده اهميت كسب ايتديكى دمين اشعار قلنمشيدى الده بولنان عسكر ... [معاونته؟] ايسه ... يكى بازار [و] اشقودره ... عسكر...نه كوسترلمز ايسه نقشيكك اميدسز [...] قاله جغى عرض و كيفيت اشعار اولنور فرمان فى ١٥ تموز سنه ٩٣ — مظهر

5.8. BOA, DH.ŞFR. 109/55 — Bosna Valisi Mazhar Paşa'dan Dâhiliye'ye (21 Temmuz 1293 / 2 Ağustos 1877 — II. Defter'in Son Çözümsüz Telgrafı)

Osmanlıca Tam Metin (Şifreden Çözülen Kısımlar Koyu):

صربلولر مهمات سوق ايدوب سرعتله حاضرلنمقده بولندقلرى زملين شهبندرلكندن مورود شفره لى تلغرافده بيلديرلديكى عرض اولنور فى ٢١ تموز سنه ٩٣ — مظهر

Latin Harfli Transkripsiyon ve Günümüz Türkçesi:

[Sırplular mühimmât sevk idüp sür‘atle hazırlanmakda bulundukları Zemlin Şehbenderliğinden] mevrûd şifreli telgrafda bildirildiği arz olunur. Fî 21 Temmuz sene [12]93 — Mazhar.
("Sırplıların mühimmat sevk edip büyük bir hızla [savaşa] hazırlanmakta bulundukları, Zemlin Başkonsolosluğu'ndan gelen şifreli telgrafta bildirilmekle arz olunur. 2 Ağustos 1877 — Mazhar.")

6. 81 Hücrenin Tam Arşiv Kanıt Dökümü

KodHarfDurumnBaşlıca Arşiv Kanıtları (Belge · Kelime)
11غKesin16سنجاغيله، غولت، غزه (109/9)
قاغزمان، بغدای (109/12)
غلوسه، تبليغات (109/16)؛ و غيرتك (109/22)
12اKesin77قارصده، ارزاق، ذخایر (109/12)
تبريزدن، تحريراتده (109/7)
مشتركاً، مابين (109/10)
13شKesin4شوره کل (109/12 c1.r12)
بش، نشانك (109/22)
ياكلش (109/17)
14اKesin62يافه، عثمانلى، عكا (109/9)
اشترا، احتیاجی (109/12)
امنيت، اتخاذى، وصايا (109/16)
15حKesin22حيفا (109/9)؛ حنطه، محصول (109/12)
ترحاله (109/16)
محافظه، محفوظ، حالاته (109/21)
16عKesin10تعيينى، عدم (109/16)؛ معامله، معاونت (109/24)
علناً (109/17)
باشقلعه (109/21)؛ استعمالات (109/22)
17صKesin17متصرف (109/9، 109/16)
قارصده، قصور (109/12)
بو صره ده (109/10)
18حKesin2احتیاجی (109/12)؛ حس (109/23)
حقيقيه، لاحقنه (109/16)
مصلحت (109/10)
19زKesin28گزنمكده، اجزاى، غزه (109/9)
ارزاق، قاغزمان (109/12)
تبريز (109/7)؛ لازمه (109/16)
21اKesin2اجزاى ناريه (109/9)
زناش (109/23)
22ضKesin5مقتضى (109/12)
مقتضيه (109/16)
امضا ايتديرمش (109/17)
23فKesin7متصف، واقف، محافظه (109/16)
طرفندن (109/7)؛ فوق العاده (109/48)
محافظه يه (109/21)
24اKesin78بايزيد، بغدای (109/12)
اقبال الدوله، قومانده سيله (109/7)
فامليا، اتخاذى، وصايا (109/16)
25رKesin99بر، بيروت، طرابلس (109/9)
قارصده، ارزاق (109/12)
يكيشهردن (109/16)؛ غارت (109/21)
26مKesin3محررى (109/23)
كوسترلمز (109/48 Mi=3)
مرقومه (109/21)
27فKesin3کافی، نصف (109/12)
موافق مصلحت (109/10)
28رKesin51ارپه، بايزيد (109/12)؛ كله رك (109/47)
ترحاله، متصرف (109/16)
تبريز (109/7)
29جKesin37اوچ، چيقارمق (109/9)؛ موجوده (109/12)
التجا، جسارت (109/21)
آچيق (109/22) [ج/چ ortak]
31—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
32جKesin2جسیمجه (109/12)
جاريه يى، ايده جك (109/22) [ج/چ ortak]
33ظKesin4حكومتى محافظه (109/16 — Bâbıâlî halli)
محافظه يه، محفوظ بولنان (109/21)
34—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
35رKesin3اجزاى ناريه (109/9)
36مKesin20ارضرومده، موجوده (109/12)
فامليا (109/16)
همجوارمزك، موجب، مصلحت (109/10)
37—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
38يKesin53بغدای (109/12)؛ بيك، عسكرى (109/47)
يكيشهردن، نقلى، وقوعى، اتخاذى (109/16)؛ قالديرل‹م›سى (109/10)
39—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
41مKesin69عثمانلى، متصرف (109/9)؛ محصولات (109/12)
امنيت، لازمه (109/16)
محافظه، مرقومه (109/21)
42كKesin22گزنمكده (109/9)؛ کچدکندن، کافی (109/12)
اكرادك (109/47)؛ لازمه نك (109/16) [ك/گ ortak]
43سKesin22عسكره، سوقندن (109/7، 109/12)
غلوسه، سنجاغنجه (109/16)
قونسلوسى (109/17)؛ جسارت (109/21)
44بKesin21ارپه، بغدای (109/12) [ب/پ ortak]
كوندرب، بو بابده (109/17)؛ بر ورقه ده (109/23)
45يKesin144يافه، عثمانلى، سفينه (109/9)
ذخایر (109/12)؛ فامليا (109/16)
كويلرك، قريه لرى (109/21)
46مKesin2قائمقام، مكتوبدن (109/9)
مأمور، يكرمى (109/22)
47—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
48نKesin22کچدکندن، انبار، نصف (109/12)
منعندن (109/47)؛ قوزانه (109/23)
يلان (109/17)؛ نشانك (109/22)
49قKesin1تشويق ايتمك‹ده› (109/21)
51دKesin71ساحلنده (109/9)؛ قارصده (109/12)
اقبال الدوله، سوقندن (109/7)
عبدى (109/10)؛ باشقلعه (109/21)
52—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
53ثKesin4اثمانی (109/12)
عثمانلى (109/9)
بو مثللو (109/21)
54خKesin2اتخاذى (109/16 — Bâbıâlî halli)
خالى؟ (109/22)
55كKesin63گوندر، عكا (109/9)؛ صکره، کموشخانه (109/12)
يكيشهردن (109/16)
كويلرك، كندولرينى (109/21)
56زKesin1زاروشاد (109/12)
57لKesin87عثمانلى، غولت (109/9)؛ محصولات (109/12)
اقبال الدوله (109/7)
باشقلعه، التجا، كويلرك (109/21)
58رKesin4ادرار، صکره (109/12)
59جKesin2حيدودلغه چيقمش (109/16 c2.r4 — ج/چ ortak)
61شKesin29شمدى (109/9، 109/7)؛ شعیر، اشترا (109/12)
يكيشهردن (109/16)
باشقلعه، تشويق، عشائر (109/21)
62هKesin33ارضرومده، قارصده (109/12)؛ طرفده (109/47)
غلوسه، ترحاله، سنجاغنجه (109/16)
63—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
64سKesin10ناسليچ (109/23)
بيلدرمكسزين (109/17)؛ اسامى، سوء (109/22)
65نKesin103ساحلنده (109/9)؛ حنطه، قاغزمان (109/12)
قومانده سيله، سوقندن (109/7)
بونلرك (109/21)
66دKesin24اداره، جدید (109/12)
تقيدات، حيدودلغه (109/16)
قنديه ده كى (109/17)
67عKesin18عثمانلى، عكا (109/9)؛ شعیر (109/12)
وقوعى (109/16)؛ عساكر (109/7)
عبدى (109/10)؛ عشائر، مساعده (109/21)
68تKesin1اشترا (109/12)
69قKesin36چيقارمق، قائمقام (109/9)؛ قارصده (109/12)
اقبال، قومانده سيله (109/7)
باشقلعه، قبولرى (109/21)؛ حاضرلنمقده (109/55)
71—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
72—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
73—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
74سKesin2سفينه سنك (109/9)
75—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
76طKesin4حنطه (109/12)
خطابسز (109/23)
77ذKesin8ذخایر (×6)، ذخیره (109/12)
اتخاذى (109/16)
78فKesin8فامليا، متصرف (109/16)
كافسى، محفوظ (109/21)
79هKesin91يافه، سفينه (109/9)؛ موجوده، ارپه (109/12)
الدوله (109/7)
باشقلعه، محافظه يه (109/21)
81—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
82وKesin74موجوده، اوزره (109/12)
الدوله، سوقندن (109/7)
بونلرك، كويلرك، محفوظ، ايچون (109/21)
83—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
84لKesin43نقلى، ترحاله، بويولده (109/16)
مصلحت (109/10)
علناً (109/17)؛ اكلاشلديغى (109/23)
85—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
86تKesin24تحت (109/12)؛ تقيدات، تبليغات، مقتضيه (109/16)
تأمينات (109/7)
مصلحت، كتابت (109/10)
87تKesin47غولت، بيروت (109/9)؛ محصولات (109/12)
ترجمانى (109/17)
غارت، التجا، جسارت (109/21)
88صKesin6صمار (109/12)
متصرف، اصلا (109/16)
مصلحت (109/10)؛ صدارتپناهيده (109/22)
89طKesin12طرابلس (109/9)؛ اطماع (109/12)
طرفده (109/47)
طوپلانيله، طابور، طهران (109/7)
91بKesin60بر، بيروت (109/9)؛ بايزيد، بغدای (109/12)
اقبال، تبريز (109/7)
عبدى (109/10)؛ باشقلعه (109/21)
92خKesin18ذخایر، کموشخانه (109/12)؛ خبر، خيام (109/9، 109/47)
دخى، دسپوطخانه (109/17)
خانه لرينه (109/21)
93—Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı)0Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan)
94وKesin27چيقاريلوب (109/9)؛ شوره کل (109/12)
وقوعى (109/16)
قونسلوسى (109/17)؛ قبولرى (109/21)
95ضKesin8ارضرومده، قضالرک، ضرورت (109/12)
حاضرلنمقده (109/55)؛ امضا (109/23)
96قKesin9چيقارمق، قائمقام (109/9)؛ قارصده (109/12)
وقوعى، مقتضيه (109/16)
موافق (109/10)؛ دققت (109/24)؛ نقشيكك (109/48)
97لاKesin14لازمه نك، لاحقنه، انسلاب (109/16)
سوء استعمالات (109/22)؛ يلان (109/17)
سويلنيلان، حالاته (109/21)؛ طوتيلان (109/23)
98يKesin3ايچنده، نيت (109/23، 109/47)
99قKesin3دققت [دقت] (109/24 c1.r6 — Bâbıâlî halli؛ 96 ve 69 ile yan yana)
بنالوقه (109/22 p1.r2 — 69 ile aynı satırda)
اشقودره (109/48 Mi=3 r5 — 69 ve 96 ile aynı sayfada)

7. Görsel Arşiv Kanıt Levhaları

Levha 2 — DH.ŞFR. 109/10 (Yanya Valisi Hüsnî Paşa, 17 Mayıs 1293) — İlk Kez Okunan 8 Satırlık Şifre
Levha 2 — DH.ŞFR. 109/10 (Yanya Valisi Hüsnî Paşa, 17 Mayıs 1293) — İlk Kez Okunan 8 Satırlık Şifre — Komşu Yunanistan'ın emniyetsizliği mucip görülen hareketi (427 = حركت) üzerine Yanya'dan asker (554 = عسكر) kaldırılmasının muvâfık-ı maslahat olamayacağı ve Müşir Çerkes Abdi Paşa Hazretleriyle (199 = پاشا, 418 = حضرت) müştereken Mâbeyn-i Hümâyûn Kitâbet-i Celîlesine çekilen telgraf.
Levha 3 — DH.ŞFR. 109/17 (Girid / Hanya Valisi Sâmih Paşa, 25 Mayıs 1293, s. 1) — İlk Kez Okunan Şifre
Levha 3 — DH.ŞFR. 109/17 (Girid / Hanya Valisi Sâmih Paşa, 25 Mayıs 1293, s. 1) — İlk Kez Okunan Şifre — Lâşîd (Lasithi) sancağı Voulismeni köyü kilise ikonaları hadisesi üzerine Kandiye'deki İngiltere Konsolosu'nun (171 = انكلتره) baştercümanını tahkikat için göndermesi.
Levha 4 — DH.ŞFR. 109/17 (Girid / Hanya Valisi Sâmih Paşa, 25 Mayıs 1293, s. 2) — İlk Kez Okunan Şifre
Levha 4 — DH.ŞFR. 109/17 (Girid / Hanya Valisi Sâmih Paşa, 25 Mayıs 1293, s. 2) — İlk Kez Okunan Şifre — İngiltere Konsolosu tercümanının Mutasarrıf Paşa'yı dahi görmeksizin ve hükümete (432 = حكومت) bildirmeksizin Despothâne'ye (دسپوطخانه يه) inip yalan yanlış (يلان ياكلش) tertip ettiği varakayı imzalattırması.
Levha 5 — DH.ŞFR. 109/21 (Van Valisi Hasan Paşa, 31 Mayıs 1293, Üst-Orta Rulo) — İlk Kez Okunan Şifre
Levha 5 — DH.ŞFR. 109/21 (Van Valisi Hasan Paşa, 31 Mayıs 1293, Üst-Orta Rulo) — İlk Kez Okunan Şifre — Şikâk Aşireti'nin yağmaladığı köylerin tamamının Hıristiyan köyleri (452 = خرستيان) olduğu, Başkale'deki Hıristiyanların İslâm hanelerine (152 = اسلام) ve hükümete sığındığı ve metîn bir kilisenin (648 = كليسا) kapılarının kırıldığı.
Levha 6 — DH.ŞFR. 109/21 (Van Valisi Hasan Paşa, 31 Mayıs 1293, Alt Rulo) — İlk Kez Okunan Şifre
Levha 6 — DH.ŞFR. 109/21 (Van Valisi Hasan Paşa, 31 Mayıs 1293, Alt Rulo) — İlk Kez Okunan Şifre — Rusya'nın (478 = روسيه) Hıristiyanları katliam (622 = قتل عام) ettirmek için teşvik etmekte olduğu söylenen aşiret reislerinin (475 = رؤسا) bunlar olması ihtimali ve Devlet-i İrâniyye tarafından (462, 185, 544) müsaade görmedikçe bu misillü (بو مثللو) hallere cesaret edemeyecekleri.
Levha 7 — DH.ŞFR. 109/23 (Selanik, 1 Haziran 1293) — Dosyasında Halli Bulunmayan 6. Çözümsüz Telgraf
Levha 7 — DH.ŞFR. 109/23 (Selanik, 1 Haziran 1293) — Dosyasında Halli Bulunmayan 6. Çözümsüz Telgraf — BOA dosyasına sehven başka bir telgrafın halli konulduğu için çözümsüz kalan Nasliç Kaymakamlığı sureti: Zinas'ın evrakında çıkan imzasız ihtilal varakası (امضا يوغيسه ده), muharririnin Atina'da Dimitri olduğu (محررى اتنه ده ديمترى) ve Kozana Metropolidi'nin medhali.
Levha 8 — DH.ŞFR. 109/16 (Yanya, 24 Mayıs 1293) — Kaligrafik Referans Anahtarı ve Bâbıâlî Halli
Levha 8 — DH.ŞFR. 109/16 (Yanya, 24 Mayıs 1293) — Kaligrafik Referans Anahtarı ve Bâbıâlî Halli — 22 = ض, 23 = ف, 24 = ا, 33 = ظ (محافظه), 54 = خ (اتخاذى), 59 = چ (چيقمش), 77 = ذ, 78 = ف (فامليا), 97 = لا (لازمه نك) ve 118 = آسايش, 199 = پاشا, 268 = تدابير, 432 = حكومت, 674 = معلومات kodlarını kesinleştiren Yanya telgrafı.
Levha 9 — DH.ŞFR. 109/9 (Kudüs, 17 Mayıs 1293) & DH.ŞFR. 109/47 (Van/Erzurum, 14 Temmuz 1293)
Levha 9 — DH.ŞFR. 109/9 (Kudüs, 17 Mayıs 1293) & DH.ŞFR. 109/47 (Van/Erzurum, 14 Temmuz 1293) — Yafa açıklarında eczâ-yı nâriye (patlayıcı) çıkarmaya çalışan gulet gemisi (447 = حوالى, 494 = ساحل, 624 = قرقول) ve Çaldıran sınırına gelen İran askeri (185 = ايران, 419 = حدود, 486 = سوق, 554 = عسكر).
Levha 10 — DH.ŞFR. 109/22 (Bosna Valisi Mazhar Paşa, 31 Mayıs 1293, s. 2 sonu) — 5. Çözümsüz Telgraf
Levha 10 — DH.ŞFR. 109/22 (Bosna Valisi Mazhar Paşa, 31 Mayıs 1293, s. 2 sonu) — 5. Çözümsüz Telgraf — Bihke, Banaluka (99 = ق) ve Travnik sancaklarında eşkıya takibi (165 = اشقيا) ve ordu ikmalinde yararlılık gösterenlerin تلطيفى için 3., 4. ve 5. rütbeden yirmi beş kadar nişanın açık beratlarıyla birlikte ilk posta ile gönderilmesi talebi.
Levha 11 — DH.ŞFR. 109/48 (Mi=3, Bosna Valisi Mazhar Paşa, 15 Temmuz 1293) — 7. Çözümsüz Şifre (Vali Mütalaası)
Levha 11 — DH.ŞFR. 109/48 (Mi=3, Bosna Valisi Mazhar Paşa, 15 Temmuz 1293) — 7. Çözümsüz Şifre (Vali Mütalaası) — Hersek Mutasarrıflığı telgrafının altına Vali Mazhar Paşa'nın düştüğü mahlûlsüz şifreli derkenar: Hersek'in fevkalâde ehemmiyet kesbettiği ve Yenipazar ile İşkodra'dan (يكى بازار، اشقودره) yardım gösterilmezse Nikşik'in ümitsiz (نقشيكك اميدسز) kalacağı.
Levha 12 — DH.ŞFR. 109/55 (Saraybosna / Zemlin Şehbenderliği, 21 Temmuz 1293) — 8. Çözümsüz Telgraf
Levha 12 — DH.ŞFR. 109/55 (Saraybosna / Zemlin Şehbenderliği, 21 Temmuz 1293) — 8. Çözümsüz Telgraf — II. Defter'in Bosna'daki son çözümsüz telgrafı: Sırplıların (542 = صرب) mühimmat (655 = مهمات) sevk edip sür'atle savaşa hazırlanmakta bulundukları (حاضرلنمقده بولندقلرى).