93 Harbi'nin İlk Yazında İmha Edilmiş İkinci Osmanlı Şifre Defterinin Arşivden Yeniden İnşâsı ve 149 Yıldır Okunamamış 8 Gizli Savaş Telgrafının İlk Deşifresi (BOA, DH.ŞFR. Dosya 109)
BOA) DH.ŞFR. Dosya 109'un 100 gömleğinin tamamı taranmış; günümüze ulaşan dört orijinal şifre cetveli (Y.MTV. 1/6, 1/9, 1/10, 1/11) ve daha önce yeniden inşa ettiğimiz Mayıs 1293 I. Umûm Vilâyât Miftâhı ile karşılaştırıldığında, 13 Mayıs – 21 Temmuz 1293 (25 Mayıs – 2 Ağustos 1877) arasında Kudüs, Erzurum, Van, Yanya, Selanik, Girid ve Bosna/Hersek vilayetleriyle yapılan haberleşmede arşivde nüshası bulunmayan ikinci bir şifre defterinin kullanıldığı kanıtlanmıştır.29 / 29 Sütun, ظ ve لا Dâhil) ve %100 Kesin (Sıfır Şüpheli) Hücre Matrisi: On dört arşiv belgesindeki (DH.ŞFR. 109/7, 9, 10, 12, 16, 17, 21, 22, 23, 24, 40, 47, 48, 55) 2.500'ü aşkın şifre grubu hizalanarak ve mikroskobik paleografi denetiminden geçirilerek 81 sıfırsız iki haneli hücrenin 66'sı (%81,5 — 66 kesin, 0 muhtemel) kurtarılmış; ilk miftahta hiç geçmeyen ظ (33), ذ (77), ث (53) ve müstakil لا (97) sütunu dâhil Osmanlı alfabesinin 29/29 sütununun tamamı (%100) Bâbıâlî'nin kendi mahlûl varakalarıyla kesinleştirilmiştir.II. Defter → Y.MTV. 1/9) ve Vilâyet Geçiş Takvimi: Bu kayıp defterin Kısım II (3 haneli baş harf gruplu lügat) tablosunda 33 kod tespit edilmiş ve çarpıcı bir kurumsal süreklilik saptanmıştır: Temmuz 1877 sonunda bu defter yürürlükten kaldırılıp Y.MTV. 1/9'a geçildiğinde (Bosna'da 21–27 Temmuz 1293 [109/55 → 109/61], Yanya'da 2 Ağustos 1293 [109/67]), Şifre Kalemi 2 haneli harf matrisini (Kısım I) %100 değiştirmiş, fakat 3 haneli lügatin (Kısım II) baş ve son çapalarını birebir koruyup (152 = اسلام, 185 = ايران, 949 = يونان) orta kısma yeni askerî terimler ekleyerek kodları +4 ila +13 kaydırmıştır (171→175 انكلتره, 178 اوستريا, 542→547 صربيه, 544→549 طرف, 547→552 طابور, 585→594 فرقه).DH.ŞFR. Dosya 109 içinde bu defterle şifrelenmiş olup halli (mahlûlü) bulunmayan 8 şifreli metnin tamamı (DH.ŞFR. 109/7 Van-Tebriz, 109/10 Yanya, 109/17 Girid/Hanya, 109/21 Van-Başkale ve 109/55 Saraybosna-Zemlin tam metin; 109/22 Bosna açık nişan beratları, 109/23 Selanik-Nasliç/Atina ve 109/48 Mi=3 Nikşik/İşkodra vali mütalaası büyük ölçüde tam metin olarak) literatürde ilk kez okunmuştur.DH.ŞFR. Dosya 109 Külliyatı| Belge Kodu | Tarih (Rûmî / Milâdî) | Çıkış Merkezi ve Gönderen | Arşiv Durumu | Şifre Grubu | Katkısı |
|---|---|---|---|---|---|
DH.ŞFR. 109/7 | 13–14 Mayıs 1293 / 25–26 Mayıs 1877 | Van → Erzurum Valisi İsmâil Hakkı Paşa | ÇÖZÜMSÜZ (#1) | 157 | İran ordusu / İkbâlü'd-Devle / Tebriz Şehbenderliği istihbaratı |
DH.ŞFR. 109/9 | 17 Mayıs 1293 / 29 Mayıs 1877 | Kudüs Mutasarrıflığı | Çözümlü (Referans) | 162 | Yafa sahilinde patlayıcı yüklü gulet; 447, 494, 624, 674 |
DH.ŞFR. 109/10 | 17 Mayıs 1293 / 29 Mayıs 1877 | Yanya Valisi Hüsnî Paşa | ÇÖZÜMSÜZ (#2) | 108 | Yunan sınırı ve Müşir Çerkes Abdi Paşa ile Mâbeyn telgrafı |
DH.ŞFR. 109/12 | 18 Mayıs 1293 / 30 Mayıs 1877 | Erzurum Valisi | Çözümlü (Referans, 7 s.) | 567 | Kars-Erzurum zahiresi ve Lehli Kont Simski; 50 harf kodu + 5 lügat kodu |
DH.ŞFR. 109/16 | 24 Mayıs 1293 / 5 Haziran 1877 | Yanya Valisi Mustafa Âsım Paşa | Çözümlü (Referans, 6 s.) | ~410 | 33=ظ, 54=خ, 59=چ, 77=ذ, 97=لا, 118=آسايش, 199=پاشا, 432=حكومت |
DH.ŞFR. 109/17 | 25 Mayıs 1293 / 6 Haziran 1877 | Girid (Hanya) Valisi Sâmih Paşa | ÇÖZÜMSÜZ (#3, 2 s.) | 192 | Lâşîd kilise ikonaları, Kandiye İngiltere tercümanı ve Despothâne |
DH.ŞFR. 109/21 | 31 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877 | Van Valisi Hasan Paşa | ÇÖZÜMSÜZ (#4, 25 st.) | 252 | Şikâk Aşireti, Başkale Hıristiyanları, aşiret rüesâsı (475), Devlet-i İrâniyye |
DH.ŞFR. 109/22 | 31 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877 | Bosna Valisi Mazhar Paşa | ÇÖZÜMSÜZ (#5, 23 st.) | ~330 | Bihke, Banaluka (99=ق), Travnik eşkıya takibi (165=اشقيا) ve 25 açık nişan beratı |
DH.ŞFR. 109/23 | 1 Haziran 1293 / 13 Haziran 1877 | Selanik Vilâyeti | ÇÖZÜMSÜZ (#6, Yanlış Dosyalı) | 294 / 478 | Nasliç'te yakalanan Zinas, Atina'daki Dimitri ve Kozani Metropolidi |
DH.ŞFR. 109/24 | 5 Haziran 1293 / 17 Haziran 1877 | Bosna / Mostar | Kısmen Çözümlü (4 s.) | ~220 | Avusturya'daki Hersek mültecilerinin dönüşü; 99=ق (دققت), 16=ع, 416 |
DH.ŞFR. 109/40 | 7 Temmuz 1293 / 19 Temmuz 1877 | Bosna Valisi Mazhar Paşa | Kısmen Çözümlü (5 s.) | ~180 | Avusturya zabitanı (178=اوستريا) ve Despotiç çetesi (165=اشقيا) |
DH.ŞFR. 109/47 | 14 Temmuz 1293 / 26 Temmuz 1877 | Van Kumandanı ve Erzurum Valisi İsmâil Hakkı Paşa | Çözümlü (Referans, 3 s.) | 164 | Çaldıran sınırında 3.000 İran askeri; 185=ايران, 419=حدود, 486=سوق, 554=عسكر |
DH.ŞFR. 109/48 | 15 Temmuz 1293 / 27 Temmuz 1877 | Bosna Valisi Mazhar Paşa (Mi=3 şifreli zeyl) | ÇÖZÜMSÜZ (#7, 6 st.) | ~88 | Hersek sureti altındaki mahlûlsüz vali mütalaası: Yenipazar, İşkodra ve Nikşik |
DH.ŞFR. 109/55 | 21 Temmuz 1293 / 2 Ağustos 1877 | Bosna Valisi Mazhar Paşa (Saraybosna) | ÇÖZÜMSÜZ (#8, 4 st.) | 51 | Zemlin Şehbenderliği: Sırpların (542) mühimmat (655) sevki ve sür'atle savaşa hazırlandığı |
0 ile 5 (٥) karışıklığını önlemek amacıyla cetvelde 0 rakamı hiç kullanılmamıştır — Kısım I (Harf ve لا Matrisi): {1..9} × {1..9} = 81 adet iki haneli kod (11–99, sıfırsız); Kısım II (Baş Harf Gruplu Kelime/İbare Lügati): {1..9}^3 kümesinden seçilmiş üç haneli kodlar (111–999, sıfırsız; kelimeler kendi içlerinde katı alfabetik değil, baş harf fasıllarına göre gruplanmıştır).Sütun 1 → Sütun 8/11), her kutucuğun içindeki sayı çiftleri de sağdan sola okunur; buna karşılık her çok basamaklı sayının kendi basamakları (24, 185, 554) soldan sağa (yüzler-onlar-birler) yazılır.109/16) kâtibi ٢ rakamını tek kıvrımlı <, ٣ rakamını iki dişli ٣, ٤ rakamını ise keskin dikey zikzak ٤ şeklinde yazarak 22 = ض, 23 = ف ve 24 = ا ayrımlarını kusursuz biçimde korumuştur. Buna karşılık Selanik (109/23) ve Mostar/Saraybosna (109/22, 24, 55) rik'a kâtiplerinde ٢/٣/٤ ve ٦/٩ glifleri birbirine yaklaşmaktadır (12/13, 82/83, 92/93 ve 69/99 kalem varyantları çapraz korpus ve bağımsız model denetimiyle ayrıştırılmıştır).DH.ŞFR. Dosya 109, Gömlek 1–100)| Dönem (1877 / 1293) | Kapsadığı Cepheler | Miftah Defteri | BOA Arşiv Durumu | Harf Kod Örneği (ا / ب / م / ن) | Kısım II Çapaları (اسلام / ايران / يونان) |
|---|---|---|---|---|---|
11–28 Mayıs 1293 (109/1–19) | Bosna, Yanya, Bağdad, Van, Erzurum | I. Umûm Vilâyât Miftâhı | KAYIP / İMHA (Tarafımızdan inşa edildi) | 61,86,96 / 16,51 / 11,77,85 / 14,75 | — / 224 / 857 |
13 Mayıs – 21 Temmuz 1293 (109/7–55) | Kudüs, Erzurum, Van, Yanya, Selanik, Girid, Bosna | II. Umûm Vilâyât Miftâhı (Bu Rapor) | KAYIP / İMHA (Tarafımızdan inşa edildi) | 12,14,21,24 / 44,91 / 26,36,41,46 / 48,65 | 152 / 185 / 949 |
Temmuz 1293 (109/27–39) | Tuna ve Kosova (Vidin, Sofya, Varna, Yenipazar) | Y.MTV. 1/6 Şifre Cedveli | ARŞİVDE MEVCUT (BOA, Y.MTV. 1/6) | 14,15 / 16,31 / 57,62 / 82,95 | Yalnızca 2 haneli harf cetveli |
27 Temmuz 1293+ (109/61–100) | Bosna (27 Temmuz), Yanya (2 Ağustos), Erzurum (17 Ağustos) | Y.MTV. 1/9 Umûm Vilâyât Miftâhı | ARŞİVDE MEVCUT (BOA, Y.MTV. 1/9) | 26,57 / 54,95 / 25,62 / 29,42 | 152 / 185 / 949 |
Kesin (66)Muhtemel (0)Tanıksız / Boş İhtiyat Hücresi (15)
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1· | 11 غ | 12 ا | 13 ش | 14 ا | 15 ح | 16 ع | 17 ص | 18 ح | 19 ز |
| 2· | 21 ا | 22 ض | 23 ف | 24 ا | 25 ر | 26 م | 27 ف | 28 ر | 29 ج |
| 3· | 31 — | 32 ج | 33 ظ | 34 — | 35 ر | 36 م | 37 — | 38 ي | 39 — |
| 4· | 41 م | 42 ك | 43 س | 44 ب | 45 ي | 46 م | 47 — | 48 ن | 49 ق |
| 5· | 51 د | 52 — | 53 ث | 54 خ | 55 ك | 56 ز | 57 ل | 58 ر | 59 ج |
| 6· | 61 ش | 62 ه | 63 — | 64 س | 65 ن | 66 د | 67 ع | 68 ت | 69 ق |
| 7· | 71 — | 72 — | 73 — | 74 س | 75 — | 76 ط | 77 ذ | 78 ف | 79 ه |
| 8· | 81 — | 82 و | 83 — | 84 ل | 85 — | 86 ت | 87 ت | 88 ص | 89 ط |
| 9· | 91 ب | 92 خ | 93 — | 94 و | 95 ض | 96 ق | 97 لا | 98 ي | 99 ق |
| Harf / Sütun | Doğrulanan Kodlar (külliyat geçişi) | Hücre | Toplam |
|---|---|---|---|
| ا (Elif) | 12 (77), 14 (62), 21 (2), 24 (78) | 4 | 219 |
| ب / پ (Bâ/Pâ) | 44 (21), 91 (60) | 2 | 81 |
| ت (Tâ) | 68 (1), 86 (24), 87 (47) | 3 | 72 |
| ث (Sâ) | 53 (4) | 1 | 4 |
| ج / چ (Cîm/Çîm) | 29 (37), 32 (2), 59 (2) | 3 | 41 |
| ح (Hâ) | 15 (22), 18 (2) | 2 | 24 |
| خ (Hı) | 54 (2), 92 (18) | 2 | 20 |
| د (Dâl) | 51 (71), 66 (24) | 2 | 95 |
| ذ (Zâl) | 77 (8) | 1 | 8 |
| ر (Râ) | 25 (99), 28 (51), 35 (3), 58 (4) | 4 | 157 |
| ز (Zây) | 19 (28), 56 (1) | 2 | 29 |
| س (Sîn) | 43 (22), 64 (10), 74 (2) | 3 | 34 |
| ش (Şîn) | 13 (4), 61 (29) | 2 | 33 |
| ص (Sâd) | 17 (17), 88 (6) | 2 | 23 |
| ض (Dâd) | 22 (5), 95 (8) | 2 | 13 |
| ط (Tı) | 76 (4), 89 (12) | 2 | 16 |
| ظ (Zı) | 33 (4) | 1 | 4 |
| ع (Ayn) | 16 (10), 67 (18) | 2 | 28 |
| غ (Gayn) | 11 (16) | 1 | 16 |
| ف (Fâ) | 23 (7), 27 (3), 78 (8) | 3 | 18 |
| ق (Kâf) | 49 (1), 69 (36), 96 (9), 99 (3) | 4 | 49 |
| ك / گ / ڭ (Kef/Gef) | 42 (22), 55 (63) | 2 | 85 |
| ل (Lâm) | 57 (87), 84 (43) | 2 | 130 |
| م (Mîm) | 26 (3), 36 (20), 41 (69), 46 (2) | 4 | 94 |
| ن (Nûn) | 48 (22), 65 (103) | 2 | 125 |
| و (Vâv) | 82 (74), 94 (27) | 2 | 101 |
| ه (Hê) | 62 (33), 79 (91) | 2 | 124 |
| لا (Lâm-Elif) | 97 (14) | 1 | 14 |
| ي / ى (Yâ) | 38 (53), 45 (144), 98 (3) | 3 | 200 |
| 3 Haneli Kod | Osmanlıca | Okunuş | Durum | Arşiv Tanıklığı | Y.MTV. 1/9 (Ağustos 1877) Soykütüğü |
|---|---|---|---|---|---|
118 | آسايش | âsâyiş | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/16 (×2: ترحاله سنجاغنجه آسايش و امنيت؛ انسلاب آسايش) | Y.MTV. 1/9: 118 = اراده (başlangıç çapası) |
152 | اسلام | İslâm | Kesin (bağlam + Y.MTV. 1/9) | DH.ŞFR. 109/21 (اسلام خانه لرينه و حكومته التجا) | Y.MTV. 1/9: 152 = اسلام (BİREBİR AYNI KOD!) |
165 | اشقيا | eşkıyâ | Kesin (çift cephe kanıtı) | DH.ŞFR. 109/21 (اشقياى مرقومه طرفلرندن)؛ 109/22 (دفع و تعقيب اشقيا خدمتيله) | اسلام (152) ile انكلتره (171) arası حرف الف |
171 | انكلتره | İngiltere | Muhtemel-güçlü | DH.ŞFR. 109/17 (قنديه ده كى انكلتره قونسلوسى ترجمانى) | Y.MTV. 1/9: 175 = انكلتره (+4 kayma) |
178 | اوستريا | Avusturya | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/40 (×3: اوستريا ضابطانى اشقيايه) | انكلتره (171) ile ايران (185) arası حرف الف! |
185 | ايران | Îrân | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/47 (×2: ايران عسكرى؛ ايرانك)؛ 109/21 (دولت ايرانيه) | Y.MTV. 1/9: 185 = ايران (BİREBİR AYNI KOD!) |
199 | پاشا | paşa | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/16 (×2: جاويد پاشا؛ پاشا كبى)؛ 109/10 (عبدى پاشا) | Y.MTV. 1/9: 238 = پاشا (حرف با başı) |
268 | تدبير / تدابير | tedbîr / tedâbîr | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/12 (c4.r1)؛ 109/16 (تدابير و تقيدات لازمه نك) | Y.MTV. 1/9: 277 = تدارك |
416 | حكومت / حدود (موستار) | hükûmet / hudûd | Muhtemel | DH.ŞFR. 109/24 (c1.r3) | حرف حا başlangıcı |
418 | حضرت [حضرتلريله] | hazret [hazretleriyle] | Kesin (bağlam) | DH.ŞFR. 109/10 (عبدى پاشا حضرتلريله مشتركاً) | حرف حا başı |
419 | حدود | hudûd | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/47 (×2: حدوده جوار؛ حدوده عسكر سوقى) | حرف حا grubu |
427 | حركت / حال | hareket / hâl | Muhtemel (bağlam) | DH.ŞFR. 109/10 (همجوارمزك امنيتسزلكى موجب كوريلان حركتى اوزرينه) | Y.MTV. 1/9: 438 = حركت (+11 kayma) |
432 | حكومت | hükûmet | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/16 (حكومتى محافظه)؛ 109/17 (حكومته بيلدرمكسزين)؛ [109/21'de 433 yazımı] | Y.MTV. 1/9: 455 = حكومت |
447 | حوالى | havâlî | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/9 (بو حواليه چيقارمق املنده) | حرف حا sonu |
452 | خرستيان | Hıristiyan | Kesin (×3 bağlam) | DH.ŞFR. 109/21 (×3: خرستيان قريه لرى؛ خرستيانلر اسلام خانه لرينه؛ خرستيانلرى) | ح (447) ile د (462) arası حرف خا |
462 | دولت | devlet | Kesin (bağlam) | DH.ŞFR. 109/21 (دولت ايرانيه طرف‹ندن› مساعده كورمدكلرى حالده) | Y.MTV. 1/9: 471 = دولت عليه (+9 kayma) |
475 | رؤسا | rüesâ | Muhtemel-güçlü | DH.ŞFR. 109/21 (عشائر رؤساسنك بونلر اولمق احتمالى) | د (462) ile روسيه (478) arası حرف را |
478 | روسيه | Rusya | Kesin (bağlam) | DH.ŞFR. 109/21 (روسيه نك خرستيانلرى قتل عام ايتدي‹ر›مك ايچون تشويق) | حرف را grubu |
486 | سوق | sevk | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/12؛ 109/47 (عسكر سوقى)؛ 109/55 (صربلولر مهمات سوق ايدوب) | حرف سين grubu |
494 | ساحل / سواحل | sâhil / sevâhil | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/9 (×2: يافه ساحلنده؛ سواحله قرقوللر) | حرف سين grubu |
542 | صرب / صربيه | Sırp / Sırbiye | Kesin (bağlam + Y.MTV. 1/9) | DH.ŞFR. 109/55 (صربلولر مهمات سوق ايدوب سرعتله حاضرلنمقده) | Y.MTV. 1/9: 547 = صربيه (+5 kayma!) |
544 | طرف [طرفندن] | taraf [tarafından] | Kesin (×2 bağlam) | DH.ŞFR. 109/21 (×2: اشقياى مرقومه طرفلرندن؛ دولت ايرانيه طرف‹ندن› مساعده) | Y.MTV. 1/9: 549 = طرف (+5 kayma!) |
547 | طابور | tabur | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/12 (c1.r10) | Y.MTV. 1/9: 552 = طابور (+5 kayma!) |
552 | [مختار / پاپاس / اختيار؟] | (köy temsilcileri — tanımsız) | Muhtemel (anlam alanı) | DH.ŞFR. 109/17 (او جوارده كى قريه لرك [552]لرينى علناً جلب/طلب) | 547 ile 554 arası |
554 | عسكر | asker | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/47 (×3)؛ 109/10؛ 109/48 Mi=3 (الده بولنان عسكر) | Y.MTV. 1/9: 567 = عسكر (+13 kayma) |
585 | فرقه | fırka | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/12 (×3: دردنجى فرقه؛ آلتنجى فرقه) | Y.MTV. 1/9: 594 = فرقه (+9 kayma) |
622 | قتل [عام] (alt. 632) | katl-i [âmm] | Muhtemel-güçlü (eşdizim) | DH.ŞFR. 109/21 (خرستيانلرى قتل عام ايتدي‹ر›مك ايچون تشويق) | ف (585) ile ك (648) arası حرف قاف |
624 | قرقول / قره قول | karakol | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/9 c1.r7 (سواحله قرقوللر چيقاريلوب — ٦٢٤ glifi) | 622 = قتل hemen yanında حرف قاف! |
648 | كليسا | kilise | Kesin (bağlam + sıra) | DH.ŞFR. 109/21 (و بر متين كليسانك قبولرى اشقياى مرقومه طرفلرندن قيريلوب) | ق (624) ile م (655) arası حرف كاف |
654* | التنجى [asl. 154?] | Altıncı (telgraf/kâtip kayması) | Kesin (Bâbıâlî halli; rakam 154→654?) | DH.ŞFR. 109/12 (c2.r4: و آلتنجى فرقه — ١٥٤ yerine ٦٥٤ yazımı) | Aslı 152–165 arası حرف الف (154) olmalı |
655 | مهمات | mühimmât | Kesin (docket + bağlam) | DH.ŞFR. 109/55 (صربلولر مهمات سوق ايدوب سرعتله حاضرلنمقده) | Y.MTV. 1/9: 749 = مهمات؛ 674=معلومات öncesi حرف ميم |
674 | معلومات | ma‘lûmât | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/9 (معلومات ويريلديكى)؛ 109/16 (×2: معلومات ويرلميوب؛ معلومات سابقه) | حرف ميم grubu |
949 | يونان | Yûnân | Kesin (Bâbıâlî halli) | DH.ŞFR. 109/23 (s1: يونان سوق ايله حكومتك اشغالى) | Y.MTV. 1/9: 949 = يونان (BİREBİR AYNI BİTİŞ ÇAPASI!) |
BOA, DH.ŞFR. Dosya 109 içindeki 100 gömleğin tamamı taranarak bu ikinci kayıp defterle şifrelenmiş olup arşivde çözülmüş metni (mahlûlü) bulunmayan 8 şifreli telgraf ve şifreli zeylin tamamı tespit edilmiş; yeniden inşa ettiğimiz II. Umûm Vilâyât Şifre Miftâhı ile çözülüp bağımsız paleografik-filolojik denetimden geçirilmiştir (telgraf kâtibi atlamaları ‹...›, hasarlı/kırpık kutular [...] ile gösterilmiştir).
BOA, DH.ŞFR. 109/7 — Van'dan Erzurum Üzerinden Dâhiliye'ye (13–14 Mayıs 1293 / 25–26 Mayıs 1877)Osmanlıca Tam Metin (Şifreden Çözülen Kısımlar Koyu):
اقبال الدوله قومانده سيله جمادى الاولك اون بشنده تب‹ر›يزدن حركت ايده جكى [ايلديكى؟] مقدما عرض قلنان عساكر ايرانيه نك سوقندن صرف نظر اولنه رق اوراجه كوج حالى ايله طوپلانيله بيلان ايكى طابور عسكره رخصت و طهران سفارت سنيه سنه تأمينات ويرلديكى فى ٥ مايس سنه ٩٣ تاريخلو شمدى تبريز شهبندرلكى طرفندن النان تحريراتده بيلديرلمسنده اولديغى عرض اولنور فى ١٣ مايس سنه ٩٣
Latin Harfli Transkripsiyon ve Günümüz Türkçesi:
[İkbâlü'd-Devle kumandasıyla Cemâziye'l-evvel'in on beşinde Teb‹r›îz'den] hareket edeceği [eylediği?] mukaddemâ arz kılınan [asâkir-i Îrâniyyenin sevkinden] sarf-ı nazar olunarak oraca güç hâl ile [toplanılabilen iki tabur askere] ruhsat ve [Tahrân Sefâret-i Seniyyesine te’mînât] verildiği fî 5 Mayıs sene [12]93 târîhlü [şimdi Tebrîz Şehbenderliği tarafından alınan tahrîrâtda] bildirilmesinde olduğu arz olunur. Fî 13 Mayıs sene [12]93.
("İkbâlü'd-Devle komutasında 15 Cemâziyelevvel'de Tebriz'den hareket edeceği daha önce arz olunan İran askerinin sevkinden vazgeçilerek, orada güçlükle toplanabilen iki tabur askere izin verildiği [terhis edildiği] ve Tahran Büyükelçiliğimize güvence (teminat) verildiği, şimdi Tebriz Başkonsolosluğu tarafından alınan 5 Mayıs 1293 [17 Mayıs 1877] tarihli yazıda bildirilmekle arz olunur. 25 Mayıs 1877.")
BOA, DH.ŞFR. 109/10 — Yanya Valisi Hüsnî Paşa'dan Dâhiliye'ye (17 Mayıs 1293 / 29 Mayıs 1877)199 = پاشا, 418 = حضرت) müştereken Saray Başkitâbeti'ne (Mâbeyn-i Hümâyûn Kitâbet-i Celîlesi) 4 Mayıs 1293 tarihli telgrafla arz edildiği bildirilmektedir.Osmanlıca Tam Metin (Şifreden Çözülen Kısımlar Koyu):
... افرادينه با ارادهٔ سنيه طقسانر غروش معاش تخصيصى مصرح ايسه ده هرسكه كوندريلانلره بو صره ده همجوارمزك امنيتسزلكى موجب كوريلان حركتى اوزرينه بورادن اويله عسكر قالديرلمق موافق مصلحت اوله ميه جغى عبدى پاشا حضرتلريله مشتركاً مابين همايون كتابت جليله سنه كشيده اولنان فى ٤ مايس سنه ٩٣ تاريخلو تلغرافنامه ايله بيان اولنديغنى عرض ايدرم ... حسنى
Günümüz Türkçesi:
"...efradına irâde-i seniyye ile doksanar kuruş maaş tahsisi belirtilmiş ise de, Hersek'e gönderilenlere [yapıldığı üzere], şu sırada komşumuzun [Yunanistan'ın] emniyetsizliğe yol açan hareketliliği üzerine buradan öyle asker kaldırılması maslahata uygun olamayacağının, Abdi Paşa Hazretleriyle ortaklaşa Mâbeyn-i Hümâyûn Başkitâbeti'ne çekilen 4 Mayıs 1293 tarihli telgrafnâme ile beyan olunduğunu arz ederim... Hüsnî."
BOA, DH.ŞFR. 109/17 — Girid (Hanya) Valisi Sâmih Paşa'dan Dâhiliye'ye (25 Mayıs 1293 / 6 Haziran 1877, 2 Sayfa)171 = انكلتره) baştercümanını kilise meselesini tahkik için bölgeye gönderdiği ve tercümanın Mutasarrıf Paşa'yı dahi görmeksizin ve bu husustaki memuriyetini Osmanlı hükümetine (432 = حكومت) bildirmeksizin doğrudan Rum Despothânesi'ne (Metropolitlik) inip (Despothâne'ye inüp) civar köylerin temsilcilerini (552: muhtar/papaz/ihtiyar?) alenen toplayarak hileyle ve yalan yanlış (yalan yanlış) tertip ettiği varakayı imzalattırdığı ifşa edilmektedir!Osmanlıca Şifreden Çözülen Anahtar Pasajlar (Sayfa 1 – Sayfa 2):
... متعاقباً لاشيد سنجاغنده دخى كويا بعض كوى كليسالره طوقنلديغى بيان ايدلمكله بيكباشى مومى اليه اورايه ده كوندرلمشيدى ... بر كليسادن موم ... وبو اثناده قنديه ده كى انكلتره قونسلوسى ترجمانى كليسا ماده سنك تحقيقى ايچون [محلنه؟] كوندرب متصرف پاشا[يى] دخى كورمكسزين و بو بابده مأموريتى حكومته بيلدرمكسزين دسپوطخانه يه اينوب او جوارده كى قريه لرك [مختار/اختيار؟]لرينى علناً جلب/طلب و [بر؟] حيله يلان ياكلش ترتيب ايتديكى ورقه يى امضا ايتديرمش اولمسى محلنجه بر درجه يه قدر سوء تأثيرى استلزام ايده جكندن بو بابده دخى محلنه ايفاى وصايا قلنمش...
Günümüz Türkçesi:
"...müteâkiben Lâşîd sancağında dahi güya bazı köy kiliselerine dokunulduğu beyan edilmekle binbaşı oraya da gönderilmişti ... ve bu esnada Kandiye'deki İngiltere Konsolosu tercümanını kilise maddesinin tahkiki için gönderip, Mutasarrıf Paşa'yı dahi görmeksizin ve bu husustaki memuriyetini hükümete bildirmeksizin Despothâne'ye [Metropolitliğe] inip o civardaki karyelerin temsilcilerini alenen toplayarak hileyle, yalan yanlış tertip ettiği varakayı imzalattırmış olması mahallince bir dereceye kadar kötü tesir doğuracağından bu hususta dahi mahalline gerekli tenbihat yapılmış..."
BOA, DH.ŞFR. 109/21 — Van Valisi Hasan Paşa'dan Dâhiliye'ye (31 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877, 25 Satırlık Şifre Rulosu)1. İran'dan "cihada gitmek desisesiyle" sınırı geçen Şikâk aşireti mensuplarının yağmaladığı köylerin tamamının Hıristiyan köyleri olduğu (gâret ettikleri köylerin kâffesi Hıristiyan karyeleri olup), ahalisinin aç ve bir lokma ekmeğe muhtaç halde dağ ve sahralara kaçtığı;
2. Başkale kasabasındaki Hıristiyanların ise Müslüman evlerine ve Osmanlı Hükümet Konağı'na sığınarak kendilerini koruma altına aldıkları (Başkal‘a kasabasında ki Hıristiyanlar İslâm hânelerine ve hükûmete ilticâ ile kendülerini muhâfazaya ibtidâr eyledikleri);
3. Eşkiyanın müstahkem bir kilisenin kapılarını kırarak (bir metîn kilisenin kapuları eşkıyâ-yı merkûme taraflarından kırılup) içeride muhafaza edilen üç köyün eşyasını gasp ettiği;
4. Rusya'nın (478 = روسيه) Hıristiyanları katliam (622 = قتل عام) ettirmek amacıyla teşvik etmekte olduğu söylenen aşiret reislerinin (475 = رؤسا) bizzat bunlar olması ihtimalinin uzak olmadığı ve İran Devleti tarafından (462 = دولت, 185 = ايران, 544 = طرف) müsaade görmedikleri takdirde bu gibi (bu misillü, 53 = ث) hallere cesaret edemeyecekleri Bâbıâlî'nin sınır memuru Nâzım Bey'in mühim tahriratına dayanılarak bildirilmektedir!
Osmanlıca Tam Metin (25 Satırlık Şifre Gövdesi — Çözülen Kısımlar Koyu):
[... جهاده كيتمك دسيسه سيله كچدكلرى] بونلرك غارت ايتد‹ك›لرى كويلرك كاف‹ه›سى خرستيان قريه لرى اولوب اهاليسنك اچ و بر لقمه نانه محتاج قاله رق طاغ و صحرالره فرار و باشقلعه قصبه سنده كى خرستيانلر اسلام خانه لرينه و حكومته التجا ايله كندولرينى محافظه يه ابتدار ايلدكلرى و بر متين كليسانك قبولرى اشقياى مرقومه طرفلرندن قيريلوب دروننده محفوظ بولنان اوچ قريه سنك اشياسنى غصب و اخذ اولنديغى و روسيه نك خرستيانلرى قتل عام ايتدي‹ر›مك ايچون تشويق ايتمك‹ده› اولديغى سويلنيلان عشائر رؤساسنك بونلر اولمق احتمالى ملاحظه دن بعيد اولمديغى كبى بونلرك دولت ايرانيه طرف‹ندن› مساعده كورمدكلرى حالده بو مثللو حالاته جسارت ايده ميه جكلرى باب عاليدن نصيحت مأموريتيله ايران حدودى اوزره ايلرو كيدوب احوال حاضره دن طولايى اوراده قالان ناظم بك طرفندن كلان تحريرات مهمه مندرجاتندن...
BOA, DH.ŞFR. 109/22 — Bosna Valisi Mazhar Paşa'dan Dâhiliye'ye (31 Mayıs 1293 / 12 Haziran 1877, 2 Sayfa, 23 Şifre Satırı)99 = ق) ve Travnik sancaklarında da eşkıyanın def' ve takibi (165 = اشقيا) hizmetiyle mutasarrıfların sahaya çıkarıldığı ve mahallin muteber eşrafından bir hayli zevâtın görevlendirildiği; ayrıca Ordu-yı Hümâyûn'un noksanlarının ikmali için burada ve sınır boyunda (serhadce/Sarayca) üstün hizmet gösteren ve gösterecek olan erbâb-ı hamiyyet ü gayretin derhal taltif edilmesinin büyük küllî tesirler ve cari işlerde kolaylık sağlayacağı belirtilerek; isim defteri sonradan takdim kılınmak ve bu hususta hiçbir sû-i isti'mâlât (suistimal) vukû bulmamak şartıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci rütbelerden yirmi beş kadar nişanın [ismi hâlî] açık beratlarıyla birlikte ilk posta ile (yirmi beş kadar nişânın ... açık berâtlarıyla berâber ilk posta ile) gönderilmesine müsaade buyurulması arz ve istid'â edilmektedir.Osmanlıca Şifreden Çözülen Gövde:
... هرسك متصرفلغندن اشعار اولنمش و شو صره ده بهكه و بنالوقه و ترونيك سنجاقلرنده ده دفع و تعقيب اشقيا خدمتيله متصرفلر چيقارلديغى كبى محلات معتبره سندن بر خيلى ذوات دخى [...] مأمور ايديله جكندن و اردوى همايونك اكمال نواقصى امرنده بوراجه و سر[حد/اى]جه [...] خدمت كوسترنلر بولندقلرندن بونلرله بوندن بويله بو صورتله ابراز حسن خدمت ايده جك اولانلرك ارباب حميت و غيرتك درحال تلطيفى حسب الموقع تأثيرات كليه و تسهيل مصالح جاريه يى موجب اوله جغى نزد عاليلرنده ... مستغنى ... ايدوكندن نزد عالى و حضرت صدارتپناهيده دخى تنسيب بيورلديغى حالده بعده اسامى دفترى تقديم قلنمق و بو بابده بر كونه سوء استعمالات وقوعبولميه جغى اوزره اوچنجى و دردنجى و بشنجى رتبه لردن يكرمى بش قدر نشانك [اسمى خالى؟] آچيق براتلريله برابر ايلك پوسته ايله لطفاً چاكرينه ارسالنه مساعده بيورلمسى لزومى حسب الموقع و الحال عرض و استدعا اولنور فرمان فى ٣١ مايس سنه ٩٣ — مظهر
BOA, DH.ŞFR. 109/23 — Selanik Vilâyeti'nden Dâhiliye'ye (1 Haziran 1293 / 13 Haziran 1877 — Dosyasında Halli Yanlış Belgeye Ait Olan 6. Çözümsüz Şifre)DH.ŞFR. 109/23 gömleğindeki 3 görüntüden mahlûl varakası (003), İzmir Yunan Konsolosu ve korsan kayıklarına dair tamamen başka bir telgrafın çözümüdür; gömlekteki 478 grupluk 2 sayfalık şifre cetvelinin (001–002, korunan 15 satırında 294 grup) gerçek çözümü arşivde mevcut değildir!Şifreden Çözülen Metin (c1 – c2 korunan satırlar):
[صورت:] ناسليچده طوتيلان زناش و رفيقنك اوراقى ايچنده چيقان خطابسز بر ورقه ده بوراده [...] و خلاصك وقتى كلمشدر حريت و ا[ستقلال؟] [...] يازلمش و بو دفعه ده امضا يوغيسه ده ديكر بر تحريراتله يازوجه كوريلان توافقه مبنى محررى اتنه ده ديمترى نامنده بريسى اولديغى اكلاشلديغى و بو حاله گوره قوزانه متره بوليدينك دخى مدخلى اوله جغى حس اولنمقده اولديغى ناسليچ قائممقاملغندن...
BOA, DH.ŞFR. 109/48 (Mi=3) — Bosna Valisi Mazhar Paşa'dan Dâhiliye'ye (15 Temmuz 1293 / 27 Temmuz 1877 — Nikşik Gömleği İçindeki Mahlûlsüz Şifreli Vali Mütalaası)DH.ŞFR. 109/48 gömleğinin 5. sayfasındaki (Mi=4) mahlûl varakası yalnızca ilk üç sayfadaki (Mi=0–2) Hersek Mutasarrıflığı telgraf suretini çözmektedir; 4. görüntüde (Mi=3) bizzat Bosna Valisi Mazhar Paşa'nın suretin altına eklediği 6 satırlık şifreli mütalaa (derkenar/zeyl) ise Şifre Kalemi tarafından çözülmeden bırakılmıştır!554) yetersiz kaldığını ve Yenipazar (Yeni Pazar) ile İşkodra (İşkodra) tarafından askerî yardım gösterilmezse kuşatma altındaki Nikşik'in ümitsiz (Nikşik'in ümîdsiz ... kalacağı) kalacağını haber vermektedir! (Nitekim beklenen takviye ulaşamayınca Nikşik birkaç hafta sonra Eylül 1877'de Karadağ'ın eline geçmiştir.)Şifreden Çözülen Satırlar (Mi=3):
شمدى هرسك متصرفلغندن كلان تلغراف عيناً بالايه درج ايدلمشدر هرسك [...] فوق العاده اهميت كسب ايتديكى دمين اشعار قلنمشيدى الده بولنان عسكر ... [معاونته؟] ايسه ... يكى بازار [و] اشقودره ... عسكر...نه كوسترلمز ايسه نقشيكك اميدسز [...] قاله جغى عرض و كيفيت اشعار اولنور فرمان فى ١٥ تموز سنه ٩٣ — مظهر
BOA, DH.ŞFR. 109/55 — Bosna Valisi Mazhar Paşa'dan Dâhiliye'ye (21 Temmuz 1293 / 2 Ağustos 1877 — II. Defter'in Son Çözümsüz Telgrafı)Mi=1 boş ızgara, Mi=2 yalnızca dış kapak üzerindeki yarım satırlık "mühimmat sevk eder olduğunun Zemlin Şehbenderliği'nden..." kayıt özetidir).655 = مهمات) sevk etmekle kalmayıp "büyük bir sür'atle savaşa hazırlanmakta bulunduğu" (sür‘atle hazırlanmakda bulundukları — dış kapak özetinde tamamen atlanan kritik seferberlik istihbaratı!) Zemlin (Zemun) Başkonsolosluğu'ndan gelen şifreli telgrafa dayanılarak bildirilmektedir. (Not: Bundan yalnızca 6 gün sonra çekilen 27 Temmuz 1293 tarihli çözümsüz DH.ŞFR. 109/61 telgrafında Bosna Vilâyeti yeni Y.MTV. 1/9 cetveline geçmiş ve Eski Sırbistan'da [صربيهٔ عتيقده, 547] isyan çıkarmak üzere Sırp Hükümeti'nin [455] sınıra [417] asker [569] sevk ettiğini bildirmiştir.)Osmanlıca Tam Metin (Şifreden Çözülen Kısımlar Koyu):
صربلولر مهمات سوق ايدوب سرعتله حاضرلنمقده بولندقلرى زملين شهبندرلكندن مورود شفره لى تلغرافده بيلديرلديكى عرض اولنور فى ٢١ تموز سنه ٩٣ — مظهر
Latin Harfli Transkripsiyon ve Günümüz Türkçesi:
[Sırplular mühimmât sevk idüp sür‘atle hazırlanmakda bulundukları Zemlin Şehbenderliğinden] mevrûd şifreli telgrafda bildirildiği arz olunur. Fî 21 Temmuz sene [12]93 — Mazhar.
("Sırplıların mühimmat sevk edip büyük bir hızla [savaşa] hazırlanmakta bulundukları, Zemlin Başkonsolosluğu'ndan gelen şifreli telgrafta bildirilmekle arz olunur. 2 Ağustos 1877 — Mazhar.")
| Kod | Harf | Durum | n | Başlıca Arşiv Kanıtları (Belge · Kelime) |
|---|---|---|---|---|
11 | غ | Kesin | 16 | سنجاغيله، غولت، غزه (109/9) قاغزمان، بغدای (109/12) غلوسه، تبليغات (109/16)؛ و غيرتك (109/22) |
12 | ا | Kesin | 77 | قارصده، ارزاق، ذخایر (109/12) تبريزدن، تحريراتده (109/7) مشتركاً، مابين (109/10) |
13 | ش | Kesin | 4 | شوره کل (109/12 c1.r12) بش، نشانك (109/22) ياكلش (109/17) |
14 | ا | Kesin | 62 | يافه، عثمانلى، عكا (109/9) اشترا، احتیاجی (109/12) امنيت، اتخاذى، وصايا (109/16) |
15 | ح | Kesin | 22 | حيفا (109/9)؛ حنطه، محصول (109/12) ترحاله (109/16) محافظه، محفوظ، حالاته (109/21) |
16 | ع | Kesin | 10 | تعيينى، عدم (109/16)؛ معامله، معاونت (109/24) علناً (109/17) باشقلعه (109/21)؛ استعمالات (109/22) |
17 | ص | Kesin | 17 | متصرف (109/9، 109/16) قارصده، قصور (109/12) بو صره ده (109/10) |
18 | ح | Kesin | 2 | احتیاجی (109/12)؛ حس (109/23) حقيقيه، لاحقنه (109/16) مصلحت (109/10) |
19 | ز | Kesin | 28 | گزنمكده، اجزاى، غزه (109/9) ارزاق، قاغزمان (109/12) تبريز (109/7)؛ لازمه (109/16) |
21 | ا | Kesin | 2 | اجزاى ناريه (109/9) زناش (109/23) |
22 | ض | Kesin | 5 | مقتضى (109/12) مقتضيه (109/16) امضا ايتديرمش (109/17) |
23 | ف | Kesin | 7 | متصف، واقف، محافظه (109/16) طرفندن (109/7)؛ فوق العاده (109/48) محافظه يه (109/21) |
24 | ا | Kesin | 78 | بايزيد، بغدای (109/12) اقبال الدوله، قومانده سيله (109/7) فامليا، اتخاذى، وصايا (109/16) |
25 | ر | Kesin | 99 | بر، بيروت، طرابلس (109/9) قارصده، ارزاق (109/12) يكيشهردن (109/16)؛ غارت (109/21) |
26 | م | Kesin | 3 | محررى (109/23) كوسترلمز (109/48 Mi=3) مرقومه (109/21) |
27 | ف | Kesin | 3 | کافی، نصف (109/12) موافق مصلحت (109/10) |
28 | ر | Kesin | 51 | ارپه، بايزيد (109/12)؛ كله رك (109/47) ترحاله، متصرف (109/16) تبريز (109/7) |
29 | ج | Kesin | 37 | اوچ، چيقارمق (109/9)؛ موجوده (109/12) التجا، جسارت (109/21) آچيق (109/22) [ج/چ ortak] |
31 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
32 | ج | Kesin | 2 | جسیمجه (109/12) جاريه يى، ايده جك (109/22) [ج/چ ortak] |
33 | ظ | Kesin | 4 | حكومتى محافظه (109/16 — Bâbıâlî halli) محافظه يه، محفوظ بولنان (109/21) |
34 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
35 | ر | Kesin | 3 | اجزاى ناريه (109/9) |
36 | م | Kesin | 20 | ارضرومده، موجوده (109/12) فامليا (109/16) همجوارمزك، موجب، مصلحت (109/10) |
37 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
38 | ي | Kesin | 53 | بغدای (109/12)؛ بيك، عسكرى (109/47) يكيشهردن، نقلى، وقوعى، اتخاذى (109/16)؛ قالديرل‹م›سى (109/10) |
39 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
41 | م | Kesin | 69 | عثمانلى، متصرف (109/9)؛ محصولات (109/12) امنيت، لازمه (109/16) محافظه، مرقومه (109/21) |
42 | ك | Kesin | 22 | گزنمكده (109/9)؛ کچدکندن، کافی (109/12) اكرادك (109/47)؛ لازمه نك (109/16) [ك/گ ortak] |
43 | س | Kesin | 22 | عسكره، سوقندن (109/7، 109/12) غلوسه، سنجاغنجه (109/16) قونسلوسى (109/17)؛ جسارت (109/21) |
44 | ب | Kesin | 21 | ارپه، بغدای (109/12) [ب/پ ortak] كوندرب، بو بابده (109/17)؛ بر ورقه ده (109/23) |
45 | ي | Kesin | 144 | يافه، عثمانلى، سفينه (109/9) ذخایر (109/12)؛ فامليا (109/16) كويلرك، قريه لرى (109/21) |
46 | م | Kesin | 2 | قائمقام، مكتوبدن (109/9) مأمور، يكرمى (109/22) |
47 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
48 | ن | Kesin | 22 | کچدکندن، انبار، نصف (109/12) منعندن (109/47)؛ قوزانه (109/23) يلان (109/17)؛ نشانك (109/22) |
49 | ق | Kesin | 1 | تشويق ايتمك‹ده› (109/21) |
51 | د | Kesin | 71 | ساحلنده (109/9)؛ قارصده (109/12) اقبال الدوله، سوقندن (109/7) عبدى (109/10)؛ باشقلعه (109/21) |
52 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
53 | ث | Kesin | 4 | اثمانی (109/12) عثمانلى (109/9) بو مثللو (109/21) |
54 | خ | Kesin | 2 | اتخاذى (109/16 — Bâbıâlî halli) خالى؟ (109/22) |
55 | ك | Kesin | 63 | گوندر، عكا (109/9)؛ صکره، کموشخانه (109/12) يكيشهردن (109/16) كويلرك، كندولرينى (109/21) |
56 | ز | Kesin | 1 | زاروشاد (109/12) |
57 | ل | Kesin | 87 | عثمانلى، غولت (109/9)؛ محصولات (109/12) اقبال الدوله (109/7) باشقلعه، التجا، كويلرك (109/21) |
58 | ر | Kesin | 4 | ادرار، صکره (109/12) |
59 | ج | Kesin | 2 | حيدودلغه چيقمش (109/16 c2.r4 — ج/چ ortak) |
61 | ش | Kesin | 29 | شمدى (109/9، 109/7)؛ شعیر، اشترا (109/12) يكيشهردن (109/16) باشقلعه، تشويق، عشائر (109/21) |
62 | ه | Kesin | 33 | ارضرومده، قارصده (109/12)؛ طرفده (109/47) غلوسه، ترحاله، سنجاغنجه (109/16) |
63 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
64 | س | Kesin | 10 | ناسليچ (109/23) بيلدرمكسزين (109/17)؛ اسامى، سوء (109/22) |
65 | ن | Kesin | 103 | ساحلنده (109/9)؛ حنطه، قاغزمان (109/12) قومانده سيله، سوقندن (109/7) بونلرك (109/21) |
66 | د | Kesin | 24 | اداره، جدید (109/12) تقيدات، حيدودلغه (109/16) قنديه ده كى (109/17) |
67 | ع | Kesin | 18 | عثمانلى، عكا (109/9)؛ شعیر (109/12) وقوعى (109/16)؛ عساكر (109/7) عبدى (109/10)؛ عشائر، مساعده (109/21) |
68 | ت | Kesin | 1 | اشترا (109/12) |
69 | ق | Kesin | 36 | چيقارمق، قائمقام (109/9)؛ قارصده (109/12) اقبال، قومانده سيله (109/7) باشقلعه، قبولرى (109/21)؛ حاضرلنمقده (109/55) |
71 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
72 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
73 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
74 | س | Kesin | 2 | سفينه سنك (109/9) |
75 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
76 | ط | Kesin | 4 | حنطه (109/12) خطابسز (109/23) |
77 | ذ | Kesin | 8 | ذخایر (×6)، ذخیره (109/12) اتخاذى (109/16) |
78 | ف | Kesin | 8 | فامليا، متصرف (109/16) كافسى، محفوظ (109/21) |
79 | ه | Kesin | 91 | يافه، سفينه (109/9)؛ موجوده، ارپه (109/12) الدوله (109/7) باشقلعه، محافظه يه (109/21) |
81 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
82 | و | Kesin | 74 | موجوده، اوزره (109/12) الدوله، سوقندن (109/7) بونلرك، كويلرك، محفوظ، ايچون (109/21) |
83 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
84 | ل | Kesin | 43 | نقلى، ترحاله، بويولده (109/16) مصلحت (109/10) علناً (109/17)؛ اكلاشلديغى (109/23) |
85 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
86 | ت | Kesin | 24 | تحت (109/12)؛ تقيدات، تبليغات، مقتضيه (109/16) تأمينات (109/7) مصلحت، كتابت (109/10) |
87 | ت | Kesin | 47 | غولت، بيروت (109/9)؛ محصولات (109/12) ترجمانى (109/17) غارت، التجا، جسارت (109/21) |
88 | ص | Kesin | 6 | صمار (109/12) متصرف، اصلا (109/16) مصلحت (109/10)؛ صدارتپناهيده (109/22) |
89 | ط | Kesin | 12 | طرابلس (109/9)؛ اطماع (109/12) طرفده (109/47) طوپلانيله، طابور، طهران (109/7) |
91 | ب | Kesin | 60 | بر، بيروت (109/9)؛ بايزيد، بغدای (109/12) اقبال، تبريز (109/7) عبدى (109/10)؛ باشقلعه (109/21) |
92 | خ | Kesin | 18 | ذخایر، کموشخانه (109/12)؛ خبر، خيام (109/9، 109/47) دخى، دسپوطخانه (109/17) خانه لرينه (109/21) |
93 | — | Tanıksız (boş/rezerv veya korpus dışı) | 0 | Külliyatta tanıklanmadı (Y.MTV. cetvellerindeki 23 boş ihtiyat hücresiyle uyumlu rezerv alan) |
94 | و | Kesin | 27 | چيقاريلوب (109/9)؛ شوره کل (109/12) وقوعى (109/16) قونسلوسى (109/17)؛ قبولرى (109/21) |
95 | ض | Kesin | 8 | ارضرومده، قضالرک، ضرورت (109/12) حاضرلنمقده (109/55)؛ امضا (109/23) |
96 | ق | Kesin | 9 | چيقارمق، قائمقام (109/9)؛ قارصده (109/12) وقوعى، مقتضيه (109/16) موافق (109/10)؛ دققت (109/24)؛ نقشيكك (109/48) |
97 | لا | Kesin | 14 | لازمه نك، لاحقنه، انسلاب (109/16) سوء استعمالات (109/22)؛ يلان (109/17) سويلنيلان، حالاته (109/21)؛ طوتيلان (109/23) |
98 | ي | Kesin | 3 | ايچنده، نيت (109/23، 109/47) |
99 | ق | Kesin | 3 | دققت [دقت] (109/24 c1.r6 — Bâbıâlî halli؛ 96 ve 69 ile yan yana) بنالوقه (109/22 p1.r2 — 69 ile aynı satırda) اشقودره (109/48 Mi=3 r5 — 69 ve 96 ile aynı sayfada) |