VI. Osmanlı Şifre Defteri (BOA, A.}d. 1060 — Ağustos 1881 – Kasım 1883 «Usûl-i Seyyârât» Matbu Miftâhı), 1884 Şarkî Rumeli Miftâhı ve İlk Kez Çözülen 31 Mahlûlsüz Şifre Telgrafı

68 Sayfalık Orijinal Sadâret Mektûbî Kalemi Nüshası (Numro 21), Mâbeyn-i Hümâyûn Ta‘rîfnâme Metni, 62 Bölmeli Sıfırsız Gezegen Çarkı (11..78 \ *0), Bölgesel İki Haneli Miftahlar (A.}MTZ.(04) 19/21 ve DH.ŞFR. 114/11) ve DH.ŞFR. 113–116 Külliyâtı (1086 Şifre Grubu)

68 SayfaBOA, A.}d. 1060 tam matbu defter
62 × 7sıfırsız gezegen çarkı (11..78)
31 Telgrafilk kez çözülen mahlûlsüz şifre
1086çözülen 5 haneli şifre grubu
68 + 38 Kod1884 Şarkî Rumeli & Prizren

Yönetici Özeti ve Arşiv Keşfinin Önemi

  1. Kayıp Sanılan VI. Defter'in Orijinal Matbu Nüshasının Keşfi (BOA, A.}d. 1060): Başbakanlık Osmanlı Arşivi katalogunda yalnızca "Şifre miftahının kullanma klavuzu. (Mektubi Kalemi)" başlığıyla (29 Şaban 1298 / 26 Temmuz 1881) kayıtlı bulunan 68 pozluk BOA, A.}d. 1060 defterinin, yalnızca bir kılavuz değil, Ağustos 1881 – 2 Kasım 1883 (‎‎غرهٔ محرم سنه ١٣٠١‎‎) döneminde Bâbıâlî ile umûm vilâyât arasında kullanılan VI. Beş Haneli «Usûl-i Seyyârât» Şifre Miftâh Defteri'nin baştan sona eksiksiz matbu nüshası (‎‎نومرو ٢١‎‎) olduğu tespit edilmiştir.
  2. Mâbeyn-i Hümâyûn İcadı ve Kriptanalitik Gerekçe (Ta‘rîfnâme Mi=01 & MB.İ. 80/20, 80/114): Defterin başındaki dört sayfalık Ta‘rîfnâme (Mi=01–04), önceki iki ve üç haneli harf miftahlarının (I–IV. Defterler, 1877–1879) ecnebî telgraf memurları tarafından bilinen olaylarla karşılaştırılarak (crib-dragging: ‎‎وقوعاته تطبيق ايله حل ايتدكلرى دخى اكلاشلديغندن‎‎) kırıldığını ve devlet sırlarının ifşa olduğunu açıkça itiraf etmektedir. Bu zaafı ve BOA, Y.PRK.ASK. 6/39 (3 Şubat 1881) belgesinde görülen telgraf rakam bozulmalarını önlemek üzere, Sultan II. Abdülhamid'in irâdesiyle Mâbeyn-i Hümâyûn Hey’et-i Tahrîriyyesi tarafından beş haneli gezegen-vakit sistemi tasarlanmış; BOA, MB.İ. 80/114 (25 Ramazân 1298 / 21 Ağustos 1881, Sadrıazam Küçük Said Paşa) kaydına göre Matbaa-i Âmire'de basılarak taşraya dağıtılmıştır.
  3. V. Defter (63 Sayfa) ile VI. Defter (62 Sayfa) Arasındaki Matematiksel Fark: V. Defter'de (1879–Temmuz 1881) 11..79 arasındaki 63 sıfırsız sayfa kullanılırken, VI. Defter (BOA, A.}d. 1060) 62 matbu şifre sayfasından (Mi=05..66, sıfırsız 11..78) oluşur (79 numarası devre dışı bırakılmış, dairesel taşma 78 → 11 eşiğine çekilmiştir). Yedi gezegen sütununun tamamı bu 62 sayfalık halka üzerinde kusursuz sabit kaymalarla (+1 mod 62) döner: Şems = 0 (Mi05=22), Kamer = +8 (31), Müşterî = +14 (37), Zuhal = +25 (49), Utârid = +33 (58), Merîh = +45 (72), Zühre = +49 (76).
  4. 142–145 Yıldır Okunamamış 31 Şifreli Telgrafın Kelime Kelime Çözümü: Matbu BOA, A.}d. 1060 sayfaları (Mi=05..66) kullanılarak DH.ŞFR. Dosya 114, 115 ve 116 içinde Bâbıâlî Şifre Kalemi'nin çözmeden bıraktığı (mahlûlsüz) veya yarım bıraktığı 26 VI. Defter telgrafı (924 şifre grubu) — 1882 Hersek/Nevesin kur'a isyanına dair 14 satırlık Taşlıca raporu (114/25), Hidiv Tevfik Paşa'nın İskenderiye'den Adana Vilâyeti'ne gönderdiği gizli asker tahriri mektubu (114/76), Şeyh Ubeydullâh'ın İstanbul'a iknâsı için Hasan Ağa'nın görevlendirilmesi (115/1, 115/9), Nusayrî Şeyh İbrâhîm'in Akka'ya nefyi (114/16, 114/17), Nastûrî Patriği Mar Şimun'un maaşı (114/20), Karadağ–Polya/Kolaşin sınır tahliyesi (115/71) ve Mart 1883 Süleymâniye vak‘ası (116/31) dahil — ayrıca V. Defter'den kalan 5 mahlûlsüz telgraf (113/77, 113/97, 113/99, 114/8, 114/10 — 162 grup) ilk kez çözülmüştür.
  5. 1884 Şarkî Rumeli (BOA, A.}MTZ.(04) 19/21) ve 1881 Prizren (DH.ŞFR. 114/11) İki Haneli Miftahları: İmtiyazlı eyalet ve sınır haberleşmelerinde kullanılan 13 Eylül 1884 tarihli Şarkî Rumeli Vilâyeti orijinal iki haneli şifre miftâhı (34 harf × 2 sıfırsız kod = 68 kod) eksiksiz neşredilmiş ve DH.ŞFR. 114/11 Prizren şifresinden 38 iki haneli kod geri çatılmıştır.

1. Kronolojik Çerçeve ve Mâbeyn-i Hümâyûn Şifre Reformu (1881–1884)

Arşiv FonuTarih (Hicrî / Rûmî → Mîlâdî)Merkez / MakamKriptolojik Rolü ve Önemi
BOA, Y.PRK.ASK. 6/3922 Kânûn-ı Sânî 1296 (3 Şubat 1881)İşkodra KumandanlığıTelgrafla gönderilen 2 haneli elif-bâ miftâhında ‎‎ى‎‎ harfinin unutulması ve rakam tahrîfâtı yüzünden haberleşmenin kilitlenmesi
DH.ŞFR. 114/1013 Temmuz 1297 (25 Temmuz 1881)Dâhiliye / Ermeni MurahhasalığıV. Defter (63 sayfalık halka, 16xxx harf) sisteminin tespit edilen son mahlûlsüz telgrafı (Arisdages ve Hrimyan raporu)
BOA, A.}d. 106029 Şaban 1298 (26 Temmuz 1881)Sadâret Mektûbî Kalemi (Numro 21)VI. Defter'in eksiksiz 68 sayfalık matbu nüshası; ön kapakta 1 Muharrem 1301 (2 Kasım 1883) terk kaydı
DH.ŞFR. 114/1119 Temmuz 1297 (31 Temmuz 1881)PrizrenGeçiş evresinde Prizren'den çekilen iki haneli homofonik şifre (38 kod geri çatıldı)
BOA, MB.İ. 80/2016 Ramazân 1298 (12 Ağustos 1881)Mâbeyn-i Hümâyûn BaşkitâbetiMiftâh-ı cedîd (A.}d. 1060) ile Girit Vilâyeti'nden gelen ilk telgrafın Yıldız'da çözülmesi
BOA, MB.İ. 80/11425 Ramazân 1298 (21 Ağustos 1881)Sadrıazam Küçük Said PaşaMatbaa-i Âmire'de basılan yeni şifre miftahlarından ek nüshaların Sultan II. Abdülhamid'e takdimi
DH.ŞFR. 114/12–93Temmuz/Eylül 1881 – Ağustos 1882Van, Yanya, Şam, Haleb, Taşlıca, Adana, İşkodra, Musul, İzmirDosya 114 içindeki 20 mahlûlsüz / kısmen mahlûlsüz VI. Defter telgrafı (Şems Sabâh)
DH.ŞFR. 115/1–98Ağustos – Aralık 1882Van, İşkodra, Kosova, KerkükDosya 115 içindeki 5 mahlûlsüz VI. Defter telgrafı
DH.ŞFR. 116/31 & 418–24 Mart 1299 (20 Mart – 5 Nisan 1883)Musul, ŞamA.}d. 1060 (Şems Sabâh) miftâhının 1883 baharında Dâhiliye muhâberâtında kesintisiz devamı
BOA, A.}d. 1060 (Mi=00)Gurre-i Muharrem 1301 (2 Kasım 1883)Sadâret Mektûbî Kalemi21 numaralı nüshanın resmen yürürlükten kaldırılması (‎‎غرهٔ م سنه ٣٠١ تاريخنده ترك اولنمشدر‎‎)
BOA, A.}MTZ.(04) 19/2122 Zilka‘de 1301 (13 Eylül 1884)Şarkî Rumeli VilâyetiBâbıâlî–Şarkî Rumeli muhâberâtına mahsus 34 × 2 = 68 sıfırsız kodluk orijinal 2 haneli miftâh

2. BOA, A.}d. 1060 Gezegen Çarkı (62 Sayfa) ve Altı Sözlük Bölgesi

SıraGezegen (Seyyâre)OsmanlıcaMi=05 (Hurûf) SayfasıMi=18 (Masâdır)Mi=56 (78 Eşiği)Mi=57 (11 Sarma)Mi=66 (Son Sayfa)Halka Kayması (S, mod 62)
1Şems‎‎شمس‎‎2236781121S = +0 (78→11: Mi=57)
2Kamer‎‎قمر‎‎3145181929S = +8 (78→11: Mi=49)
3Müşterî‎‎مشترى‎‎3752252636S = +14 (78→11: Mi=43)
4Zuhal‎‎زحل‎‎4964373848S = +25 (78→11: Mi=32)
5Utârid‎‎عطارد‎‎5873464757S = +33 (78→11: Mi=24)
6Merîh‎‎مريخ‎‎7217596171S = +45 (78→11: Mi=12)
7Zühre‎‎زهره‎‎7622646575S = +49 (78→11: Mi=08)

2.3. Defterin Altı İç Sözlük Bölgesi (Mi=05..66)

Varak AralığıŞems Sayfa NoBölüm Başlığı / İşleviSatır (LLL) Düzeni ve Örnek Maddeler
Mi=05 (1 sayfa)22Hurûf-ı Hecâ (Alfabe Harfleri)219 (‎‎ا‎‎) .. 883 (‎‎همزه‎‎) — 33 harf ve işaret
Mi=06–07 (2 sayfa)23–24Edât-ı Türkiyye, Arabiyye ve Fârisiyye23212 (‎‎ادات مجهوليت‎‎), 23222 (‎‎ادات نفى‎‎), 23225 (‎‎نفى غير اخبارى‎‎), çekim/zamir ekleri, 24473 (‎‎جمع عربى‎‎), 24474 (‎‎تأنيث عربى‎‎)
Mi=08–09 (2 sayfa)25–26Ef‘âl (‎‎اولمق‎‎ Yardımcı Fiil Çekimleri)25537 (‎‎اولمق‎‎) .. 26782 (‎‎ايمشلر‎‎) — Türkçe fiil zaman/şahıs çekim operatörleri
Mi=10–17 (8 sayfa)27–35Esâmî-i Memâlik ve Büldân (Coğrafya)27111 (‎‎ابرائيل‎‎) .. 35824 (‎‎يونانستان‎‎) — 27174 ‎‎اطنه‎‎, 31615 ‎‎سلانيك‎‎, 35747 ‎‎نوه‌سين‎‎
Mi=18–25 (8 sayfa)36–44Masâdır-ı Türkiyye (Türkçe Fiil Mastarları)36111 (‎‎ابشمه‎‎) .. 44298 (‎‎يوكسلتمك‎‎) — 38161 ‎‎براقمق‎‎, 43194 ‎‎كتمك‎‎, 44266 ‎‎كوندريلمك‎‎
Mi=26–56 (31 sayfa)45–78Kâmûs-ı Umûmî I (‎‎آ‎..‎ك‎‎ Ana Lügat)45111 (‎‎آبادان‎‎) .. 78494 (‎‎كويلو‎‎) — 4 sütun × ~37 sıfırsız satır/sayfa
Mi=57–66 (10 sayfa)11–21 (78→11!)Kâmûs-ı Umûmî II (‎‎ك/ل‎..‎ى‎‎ Halka Sonu)11495 (‎‎كميك‎‎) .. 21231 (‎‎ييل‎‎) — 14466 ‎‎معاش‎‎, 18451 ‎‎ولايت‎‎, 21218 ‎‎يورطى‎‎

2.1. İnteraktif BOA, A.}d. 1060 Gezegen Şifre Çarkı (62 Sayfa · 7 Resmi Seyyâre · Sabâh / Ahşâm Simülatörü)

22 (Mi=05): Hurûf-ı Hecâ 23–24 (Mi=06–07): Edât-ı Türkiyye & Arabî 25–26 (Mi=08–09): Yardımcı Fiiller 27–35 (Mi=10–17): Coğrafya (Büldân) 36–44 (Mi=18–25): Türkçe Mastarlar 45–78 (Mi=26–56): Ana Lügat (‎آ..ك‎) 11–21 (Mi=57–66): 78→11 Taşma (‎ل..ى‎)
11 12 13 14 15 16 17 18 19 21 22 23 24 25 26 27 28 29 31 32 33 34 35 36 37 38 39 41 42 43 44 45 46 47 48 49 51 52 53 54 55 56 57 58 59 61 62 63 64 65 66 67 68 69 71 72 73 74 75 76 77 78 11 ل–م 12 م 13 م 14 م 15 م 16 م 17 ن 18 و 19 هـ 21 ى 22 حروف 23 ادات 24 جمع 25 ايتمك 26 اولمق 27 بلدان 28 بلدان 29 بلدان 31 بلدان 32 بلدان 33 بلدان 34 بلدان 35 بلدان 36 مصادر 37 مصادر 38 مصادر 39 مصادر 41 مصادر 42 مصادر 43 مصادر 44 مصادر 45 لغت 46 لغت 47 لغت 48 لغت 49 لغت 51 لغت 52 لغت 53 لغت 54 لغت 55 لغت 56 لغت 57 لغت 58 لغت 59 لغت 61 لغت 62 لغت 63 لغت 64 لغت 65 لغت 66 لغت 67 لغت 68 لغت 69 لغت 71 لغت 72 لغت 73 لغت 74 لغت 75 لغت 76 لغت 77 لغت 78 لغت 78 → 11 Halka Eşiği BOA, A.}d. 1060 (62 Sayfa)شمس صباحŞems Sabâh · S = +0[PP'][LLL] (Takdîm)22219 (ا) · 31615 (سلانيك)18451 (ولايت) → 18451Dış: Aktif PP' · İç: Şems PP (Numro 21)

1) Matbu Defterdeki 7 Resmi Seyyâre Anahtarı (zf62 Halka Kayması S)

S = +0 (mod 62)

2) Vakit Tertibi (Ta‘rîfnâme Md. 2: Sabâh Takdîm [PP'][LLL] ⇄ Ahşâm Te’hîr [LLL][PP'])

Şems (S=0): PP=31LLL=615 ⟹ PP'=31LLL=615 = 31615 (‎سلانيك‎ · Mi=13)

3) İlk Kez Çözülen Mahlûlsüz Telgraflar & Canlı A.}d. 1060 Çözücüsü

Canlı Dönüşüm
Arşiv Örneği: DH.ŞFR. 114/25 (Taşlıca · Şems Sabâh · 15 Ocak 1882 — Nevesin cihetinde Avusturya kur'a koluna hücum)

2.2. 62 Sayfalık Cetvel-i Seyyârât Matrisi (11..78 \ *0 = 62 Matbu Sayfa · Mi=05..66 Eşlemesi)

V. Defter'deki 63 sayfalık (11..79) çarktan farklı olarak BOA, A.}d. 1060 (VI. Defter) 62 matbu şifre sayfasından (Mi=05..66) oluşur; 79 numarası devre dışı bırakılmış olup halka taşması 78 → 11 eşiğinde gerçekleşir. Hücrelere tıklayarak ilgili Mi varak numarasını ve örnek maddeleri inceleyebilirsiniz.

Onluk \ Birlik·1·2·3·4·5·6·7·8·9
1·
11→11···
ل–م ١
12→12···
م ٢ (مح–مد)
13→13···
م ٣ (مد–مر)
14→14···
م ٤ (مس–مع)
15→15···
م ٥ (مع–من)
16→16···
م ٦ (من–مو)
17→17···
ن
18→18···
و
19→19···
هـ
2·
21→21···
ى
22→22···
حروف هجا
23→23···
ادات تركيه
24→24···
جمع و عربى
25→25···
ايتمك / اولمق ١
26→26···
اولمق / بولنمق ٢
27→27···
بلدان: ا
28→28···
بلدان: ب–ت
29→29···
بلدان: ج–د
3·
31→31···
بلدان: ر–ش
32→32···
بلدان: ص–غ
33→33···
بلدان: ف–ك
34→34···
بلدان: ل–م
35→35···
بلدان: ن–ى
36→36···
مصادر: ا ١
37→37···
مصادر: ا ٢
38→38···
مصادر: ا–ب
39→39···
مصادر: چ–د
4·
41→41···
مصادر: د–ص
42→42···
مصادر: ص–ق
43→43···
مصادر: ق–ك
44→44···
مصادر: ك–ى
45→45···
لغت: آ–اب
46→46···
لغت: ات–ار
47→47···
لغت: از–اس
48→48···
لغت: اش–اف
49→49···
لغت: اق–ام
5·
51→51···
لغت: ام–ان
52→52···
لغت: او–اه
53→53···
لغت: اى–بر
54→54···
لغت: بس–بي
55→55···
لغت: پ–تا
56→56···
لغت: تب–تر
57→57···
لغت: تز–تق
58→58···
لغت: تق–تو
59→59···
لغت: ته–ج
6·
61→61···
لغت: ج–ح
62→62···
لغت: ح
63→63···
لغت: خ
64→64···
لغت: د
65→65···
لغت: د–ذ
66→66···
لغت: ر
67→67···
لغت: ز–س
68→68···
لغت: س
69→69···
لغت: ش
7·
71→71···
لغت: ش–ص
72→72···
لغت: ص–ط
73→73···
لغت: ط–ع
74→74···
لغت: ع
75→75···
لغت: غ–ف
76→76···
لغت: ف–ق
77→77···
لغت: ق
78→78···
لغت: ك
79
Halka dışı
Seçili Şems Sayfası: 22 (Mi=05 · Hurûf-ı Hecâ 22219 ‎ا‎ .. 22883 ‎همزه‎) ⟹ Aktif Şifreli Kalıp: 22···

3. Miftâhın Sûret-i İsti‘mâline Dâir Ta‘rîfnâmedir (BOA, A.}d. 1060, Mi=00–04) — Tam Metin Neşri

3.1. Ön Kapak ve Terk Kaydı (Mi=00)

3.2. Ta‘rîfnâme Varak MI01

شمدى يه قدر استعمال ايديله كلان شفره مفتاحلرى بالكز حروف هجادن وبعضاً كلمات مخصوصه وار ايسه ده انلرده برقاچ كلمه دن عبارت اولديغندن يكرمى اوتوز كلمه لك بر تلغرافى يازمق ايچون برقاچ يوز رقم يازمق مجبوريتى حاصل اوليور واوزونجه بر تلغرافنامه يى يازمق ايچون برقاچ ساعت وحلى ايچون دخى بر اوقدر وقت ضايع ايديليور بوندن بشقه تلغراف مأمورلرى اوزون اوزادى يه مشغول اوله رق مخابرات مهمه يه تأخر عارض اولمقده وعلى الخصوص تلغرافنامه لر عباراتنك اهميتسز ظنيله آچيق يازيلان يرلرينى بعض مراقلى تلغراف مأمورلرى هركون اللرندن كچمكده اولان وقوعاته تطبيق ايله حل ايتدكلرى دخى اكلاشلديغندن شفره لى تلغرافدن مقصود اولان محرميتك حكمى قالميوب بوكيفيت اسرار دولتك شيوعنه سبب ويرمكده در.

‎كرك اومثللو تأخرات وضياع اوقاتى وكرك بروجه مشروح محاذير وسؤ استعمالاتى دفع ايله برابر ممكن مرتبه مخابرات رسميه يى تسهيل وتلغرافنامه لرى شفره وحل ايدنلرله تلغراف مأمورلرينك مشغوليتنى تهوين ايتمك مقصديله مابين همايون ملوكانه هيئت تحريريه سى معرفتيله اشبو مفتاح جديد ترتيب اولنمشدر بومفتاح غايت عجله ترتيب وطبع اولنديغى جهتله هر نقدر آرزو ايديلان مكمليته بودفعه لك تماميله موافق اوله مامش ايسه ده كتابت رسميه ده مستعمل الفاظ وافعال وكلماتدن برخيلى شى جمع ايدلمش ونظر معالى اثر حضرت پادشاهى ايله مشمول اوله رق بعدازين بو مفتاح ايله مخابره ايدلمسى خصوصنه ارادهٔ سنيهٔ جناب جهانبانى متعلق وشرفصدور بيورلمشدر‎.

‎استعمالندن نمايان اوله جغى اوزره اشبو مفتاح مخابراتى تسهيل ايده جكدر شوقدر واركه صورت استعمالنه دائر تنظيم اولنان تعريفنامه ايوجه مطالعه اولنمز واستعمالى اكا تطبيق ايدلمز وياخود اول امرده دقتسزلك ايديلور ايسه فائدهٔ مطلوبه نك حصولى شويله طورسون مخابرات مهمه بتون بتون سكته يه اوغرار بناءً عليه بوراده زياده سيله دقت واعتنا اولنمسى وتلغرافنامه لرده بر كلمه بيله آچيق عباره يازلمقدن بغايت توقى ايدلمسى وبرتلغراف شفره ايديلور ايكن يازيله جق شيئى ابتدا كلمات وعبارات جهتنده آرامق الزم اولديغندن آرانيلان كلماتده مقصود اولان عبارات مركبه وارايسه انك رقمنى يازوب مثلا‎ (‎ايجاب حالنده‎) ‎عباره سى عيناً مندرج ايكن اوعباره نك‎ (‎ايجاب‎) (‎ى‎) (‎حالى‎) (‎نده‎) ‎كلمات وادواتندن تركيبى تكلفنه حاجت كورلمامسى وعلى الخصوص كرك بونك كبى مركب وياخود منفرداً مرتب اولان عباره وكلمه لر طورير ايكن وتتبع ايتميه رك يوق ظنيله موجود اولان كلماتك حروف هجادن تركيبى زحمتنك اختيار اولنمامسى وحروف هجادن كلمه ترتيب ايتمك مطلقا مفتاحده موجود اولميان الفاظه منحصر طوتلمسى دائما اعتنا واهتمام ايده جك مواد اساسيه دندر والحاصل بورالرى وبرده اشبو مفتاحك ايادىٔ غير مؤتمنه يه كچمامسى ايچون مشيران وولاة عظام وسائر مأمورين كرامك بالذات محافظه سنه اهتمام ايلملرى خاصةً توصيه اولنور‎.

‎مفتاحك صورت استعمالنه دائر تعريفنامه در‎

‎ارقامك صورت ترتيب واستعمالى‎

‎اشبو مفتاح ايله يازيله جق هربر كلمه وياحرف ايچون بش رقم قونيله جق ورقملر صاغدن صوله كيده جكدر بوبش رقمك ايكيسى صحيفه نومروسى واوچى كلمه وياحرفك نومروسيدر صحيفه وكلمه نومرولرى زيرده تعريف اولنان منوال اوزره يكديكرينه تقديم ويا تأخير ايله يازيله جق وارقام هردفعه بر سياقده اولمامق ايچون صحيفه نومرولرى يدى نوع اوزرينه ترتيب اولنمش وهر نوعنه بر اسم مخصوص قونلمشدر‎

Gerek o misillü te’ehhurât ve zıyâ‘-ı evkâtı ve gerek ber-vech-i meşrûh mahâzîr ve sû’-i isti‘mâlâtı def‘ ile berâber mümkün mertebe muhâberât-ı resmiyyeyi teshîl ve telgrafnâmeleri şifre ve hall edenlerle telgraf me’mûrlarının meşgûliyyetini tehvîn etmek maksadıyla Mâbeyn-i Hümâyûn-ı Mülûkâne Hey’et-i Tahrîriyyesi ma‘rifetiyle işbu miftâh-ı cedîd tertîb olunmuşdur. Bu miftâh gâyet acele tertîb ve tab‘ olunduğu cihetle her ne kadar ârzû edilen mükemmeliyyete bu def‘alık tamâmıyla muvâfık olamamış ise de kitâbet-i resmiyyede müsta‘mel elfâz ve ef‘âl ve kelimâtdan bir hayli şey cem‘ edilmiş ve nazar-ı me‘âlî-eser-i Hazret-i Pâdişâhî ile meşmûl olarak ba‘d-ezîn bu miftâh ile muhâbere edilmesi husûsuna irâde-i seniyye-i Cenâb-ı Cihânbânî müte‘allik ve şeref-sudûr buyurulmuşdur.

İsti‘mâlinden nümâyân olacağı üzere işbu miftâh muhâberâtı teshîl edecekdir. Şu kadar var ki sûret-i isti‘mâline dâ’ir tanzîm olunan ta‘rîfnâme iyice mütâla‘a olunmaz ve isti‘mâli ana tatbîk edilmez veyâhûd evvel-emirde dikkatsizlik edilir ise fâ’ide-i matlûbenin husûlü şöyle dursun muhâberât-ı mühimme bütün bütün sekteye uğrar. Binâ’en aleyh burada ziyâdesiyle dikkat ve i‘tinâ olunması ve telgrafnâmelerde bir kelime bile açık ibâre yazılmakdan begâyet tevakkî edilmesi ve bir telgraf şifre edilir iken yazılacak şeyi ibtidâ kelimât ve ibârât cihetinde aramak elzem olduğundan aranılan kelimâtda maksûd olan ibârât-ı mürekkebe var ise anın rakamını yazıp meselâ (îcâbı hâlinde) ibâresi aynen münderic iken o ibârenin (îcâb) (-ı) (hâli) (-nde) kelimât ve edavâtından terkîbi tekellüfüne hâcet görülmemesi ve ale’l-husûs gerek bunun gibi mürekkeb veyâhûd münferiden müretteb olan ibâre ve kelimeler durur iken ve tetebbu‘ etmeyerek yok zannıyla mevcûd olan kelimâtın hurûf-ı hecâdan terkîbi zahmetinin ihtiyâr olunmaması ve hurûf-ı hecâdan kelime tertîb etmek mutlakâ miftâhda mevcûd olmayan elfâza münhasır tutulması dâ’imâ i‘tinâ ve ihtimâm edecek mevâdd-ı esâsiyyedendir. Ve’l-hâsıl buraları ve bir de işbu miftâhın eyâdî-i gayr-ı mü’temeneye geçmemesi içün müşîrân ve vülât-ı izâm ve sâ’ir me’mûrîn-i kirâmın bi’z-zât muhâfazasına ihtimâm eylemeleri hâssaten tavsıye olunur.

Miftâhın Sûret-i İsti‘mâline Dâ’ir Ta‘rîfnâmedir

Erkâmın Sûret-i Tertîb ve İsti‘mâli

İşbu miftâh ile yazılacak her bir kelime veyâ harf içün beş rakam konulacak ve rakamlar sağdan sola gidecekdir. Bu beş rakamın ikisi sahîfe numrosu ve üçü kelime veyâ harfin numrosudur. Sahîfe ve kelime numroları zîrde ta‘rîf olunan minvâl üzere yekdiğerine takdîm veyâ te’hîr ile yazılacak ve erkâm her def‘a bir siyâkda olmamak içün sahîfe numroları yedi nev‘ üzerine tertîb olunmuş ve her nev‘ine bir ism-i mahsûs konulmuşdur.

3.3. Ta‘rîfnâme Varak MI02

اشبو يدى نوع اوزرينه تبدل ايده جك اولان ارقام صحيفه نومرولرينى كلمه نومرولرينه تقديم ويا تأخير ايتمكله بردرجه دها تغير ايدرك بو مفتاح اون درت نوع اوزرينه استعمال اولنمش اولور.

‎بر تلغرافنك نهايتنه قدر دائما بر اسم تحتنده كى رقملر يازيلمسى وقنغيسيله يازلديغى بيلنمك ايچون تلغرافنك ابتداسنده او رقمك اسمنك آچيق اوله رق بيلديريلمسى وصحيفه نومروسنك كلمه نومروسنه تقديم ويا تأخير ايدلديكى بيلديرمك ايچون انكده‎ (‎صباح‎) ‎و‎ (‎اقشام‎) ‎اشارتيله تقييد ايدلمسى لازم كلور مثلا تلغرافنامه نك ابتداسنده يازى ايله‎ (‎عطارد‎ — ‎صباح‎) ‎دينيلور ايسه‎ (‎عطارد‎) ‎كلمه سندن صحيفه نك قنغى رقمله يازلديغى اكلاشيله جق و‎ (‎صباح‎) ‎كلمه سى دخى صحيفه نومروسنك كلمه نومروسندن اول يازلديغنى ايما ايده جكدر بالفرض ١٧٤٤٧ رقمنده ١٧ رقمنك ٤٤٧ رقمندن اول يازلمسى‎ (‎صباح‎) ‎اشارتندن و ٤٤٧١٧ رقمنده مذكور ١٧ رقمنك ٤٤٧ رقمندن صكره يازلمسى‎ (‎اقشام‎) ‎اشارتندن مستبان اوله جقدر‎.

[‎جدول‎ — ‎مثلا‎ : ‎دشمن‎ | ‎منهزم‎ | ‎و‎ | ‎پريشان‎ | ‎اولدى‎]

‎عطارد‎ — ‎صباح‎ : ‎٢٢٨٢٥‎ | ‎٥٢١٢٩‎ | ‎٥٨٧٨٢‎ | ‎٢٣٣٧٣‎ | ‎٦٢٦٢٤‎

‎عطارد‎ — ‎اقشام‎ : ‎٨٢٥٢٢‎ | ‎١٢٩٥٢‎ | ‎٧٨٢٥٨‎ | ‎٣٧٣٢٣‎ | ‎٦٢٤٦٢‎

‎قمر‎ — ‎صباح‎ : ‎٧٣٨٢٥‎ | ‎٢٥١٢٩‎ | ‎٣١٧٨٢‎ | ‎٦٤٣٧٣‎ | ‎٣٤٦٢٤‎

‎قمر‎ — ‎اقشام‎ : ‎٨٢٥٧٣‎ | ‎١٢٩٢٥‎ | ‎٧٨٢٣١‎ | ‎٣٧٣٦٤‎ | ‎٦٢٤٣٤‎

‎زحل‎ — ‎صباح‎ : ‎١٣٨٢٥‎ [‎طبعده‎: ‎٢٣٨٢٥‎] | ‎٤٤١٢٩‎ | ‎٤٩٧٨٢‎ | ‎١٤٣٧٣‎ | ‎٥٣٦٢٤‎

‎مشترى‎ — ‎اقشام‎ : ‎٨٢٥١١‎ | ‎١٢٩٤٢‎ | ‎٧٨٢٣٧‎ | ‎٣٧٣٧١‎ | ‎٦٢٤٤١‎

‎الحاصل بو مفتاح ايله يازيلان تلغرافنامه لرك هربرينك ابتداسنده انواع سبعه دن قنغيسيله يازلديغنك بيلنمسى ايچون انك اسمنى وآنى متعاقب صحيفه نومروسنك كلمه نومروسنه تقديم ويا تأخير ايدلمش اولديغنى اكلاتمق ايچون دخى قنغى صورتله يازلمش ايسه انك اشارتى اولان صباح ويا اقشام كلمه لرندن برينى يازمق لازم كلور‎. ‎بونلر كوسترلمدكجه تلغرافك حلى قابل اوله ميه جغى بديهيدر‎.

‎يازيله جق تلغرافنامه لرده هر حرف ويا كلمه ايچون قونيلان بشر رقمك اكرچه بر منوال محرر ايكيسى صحيفه يه واوچى كلمه ويا حرفه اشارت ايسه ده بو بش رقمى بربرندن آييرمق يعنى ٢٧ ٥٩٤ كبى صحيفه نومروسنى كلمه نومروسندن ولو جزئى اولسون آييرمق قطعاً وقاطبةً جائز اولمديغندن هربش رقمى دائما بردن وبلا فاصله يازملودر‎.

‎فعللرك صورت ترتيب وتركيبى‎

‎تركجه هر مصدرك افعال متفرعه سنى طويلديوب يازمق پك بيوك كلفتى موجب اوله جغى وبو مفتاحك اوچ درت مثلى بر مجلده بيله صيغميه جغى جهتله بونده ده بر طريق اختيار اولنمش وتركجه ده تحريراً قبول واتخاذ اولنمش صرف كتابى اولمديغى جهتله بو مفتاح ايچون امر اعتبارى اوله رق بر قاعده وضع اولنمشدر شويله كه مستعمل اولان تركجه افعالك بالكز مصدرلرندن شمديلك درخاطر اولنه بيلنلرى‎

Bir telgrafın nihâyetine kadar dâ’imâ bir isim tahtındaki rakamlar yazılması ve tenkîs [ta‘yîn] ile yazıldığı bilinmek içün telgrafın ibtidâsında o rakamın isminin açık olarak bildirilmesi ve sahîfe numrosunun kelime numrosuna takdîm veyâ te’hîr edildiği bildirmek içün anın da (Sabâh) ve (Akşâm) işâretiyle takyîd edilmesi lâzım gelür. Meselâ telgrafnâmenin ibtidâsında yazı ile (Utârid — Sabâh) denilür ise (Utârid) kelimesinden sahîfenin kangı rakamla yazıldığı anlaşılacak ve (Sabâh) kelimesi dahî sahîfe numrosunun kelime numrosundan evvel yazıldığını îmâ edecekdir. Bi’l-farz 17447 rakamında 17 rakamının 447 rakamından evvel yazılması (Sabâh) işâretinden ve 44717 rakamında mezkûr 17 rakamının 447 rakamından sonra yazılması (Akşâm) işâretinden müstebân olacakdır.

[Cedvel — Meselâ: Düşmen | münhezim | ve | perîşân | oldu]

Utârid — Sabâh: 22825 | 52129 | 58782 | 23373 | 62624

Utârid — Akşâm: 82522 | 12952 | 78258 | 37323 | 62462

Kamer — Sabâh: 73825 | 25129 | 31782 | 64373 | 34624

Kamer — Akşâm: 82573 | 12925 | 78231 | 37364 | 62434

Zuhal — Sabâh: 13825 [tab‘da: 23825] | 44129 | 49782 | 14373 | 53624

Müşterî — Akşâm: 82511 | 12942 | 78237 | 37371 | 62441

El-hâsıl bu miftâh ile yazılan telgrafnâmelerin her birinin ibtidâsında envâ‘-ı seb‘adan kangısıyla yazıldığının bilinmesi içün anın ismini ve ânı müte‘âkıb sahîfe numrosunun kelime numrosuna takdîm veyâ te’hîr edilmiş olduğunu anlatmak içün dahî kangı sûretle yazılmış ise anın işâreti olan Sabâh veyâ Akşâm kelimelerinden birini yazmak lâzım gelür. Bunlar gösterilmedikçe telgrafın halli kâbil olamayacağı bedîhîdir.

Yazılacak telgrafnâmelerde her harf veyâ kelime içün konulan beşer rakamın eğerçi ber-minvâl-i muharrer ikisi sahîfeye ve üçü kelime veyâ harfe işâret ise de bu beş rakamı birbirinden ayırmak ya‘nî 27 594 gibi sahîfe numrosunu kelime numrosundan velev cüz’î olsun ayırmak kat‘an ve kâtıbeten câ’iz olmadığından her beş rakamı dâ’imâ birden ve bilâ-fâsıla yazmalıdır.

Fi‘llerin Sûret-i Tertîb ve Terkîbi

Türkçe her masdarın ef‘âl-i müteferri‘asını toplayıp yazmak pek büyük külfeti mûcib olacağı ve bu miftâhın üç dört misli bir mücellede bile sığmayacağı cihetle bunda da bir tarîk ihtiyâr olunmuş ve Türkçede tahrîren kabûl ve ittihâz olunmuş sarf kitâbı olmadığı cihetle bu miftâh içün emr-i i‘tibârî olarak bir kâ‘ide vaz‘ olunmuşdur. Şöyle ki müsta‘mel olan Türkçe ef‘âlin yalnız masdarlarından şimdilik der-hâtır olunabilenleri

3.4. Ta‘rîfnâme Varak MI03

بر قسم مخصوص اوله رق جمع ايدلدى و (اولمق) فعلنك تصريفاتى دخى شامل اولمق اوزره بشقه جه بر قسم اوله رق ترتيب اولندى بر فعلك ازمنهٔ مختلفه وامثلهٔ مطرده سندن بريسنك بيان ايديله جكى وقت اشبو ايكى قسمه بردن مراجعت ايتمك لازم كله جكدر مثلا (كلدم) فعلنى يازمق ايچون ابتدا مصادر قسمندن (كلمك) مصدرينك رقمنى واندن صكره اولمق مصدرينك (فعل ماضى نفس متكلم وحده) سى ديه جك يرده افعال قسمنك فعل ماضيسندن (اولدم) فعلنك رقمنى قويمق اقتضا ايدركه بوايكى كلمه دن يعنى (كلمك اولدم) كلمه لرندن (كلدم) فعلى افاده قلنور ومثلا (كلديكمدن) ديمك ايچون (كلمك اولديغمدن) (كيده جكلرندن) ديمك ايچون (كتمك اوله جقلرندن) ديو يازيلور.

‎بر عباره ده ايكى فعل يان يانه تصادف ايدر و‎ (‎كتمك استيور‎) ‎كبى اولكيسى مصدر وايكنجيسى ديكر بر زمانده اولور ايسه او ده‎ (‎كتمك‎ — ‎استمك‎ — ‎اوليور‎) ‎ديو يازيلور‎.

‎حاصلى افعال اشارتيله و اولمق فعليله بومفتاحه درج اولنان تصريفات برنموذجدن عبارت اولوب بونلر عندالحقيقه امثله وازمنه نك اسمنى تضمن ايتمك اوزره موضوع يعنى‎ (‎يازدم‎) ‎ديمك ايچون‎ (‎يازمق اولدم‎) ‎ديو ترقيم ايتمك‎ (‎يازمق‎) ‎مصدرندن‎ (‎فعل ماضى نفس متكلم وحده‎) ‎ديمكدر‎.

‎ادواتك صورت استعمالى‎

‎بورايه درج اولنان تركجه مصدرلرك معلوم ومجهول ولازم ومتعديسى‎ (‎يازمق‎ — ‎يازلمق‎ — ‎يازديرمق‎ — ‎كورمك‎ — ‎كورنمك‎ — ‎كورلمك‎) ‎كاملاً درج اولنمش ايسه ده شايد ايچنده‎ (‎فعل مجهولى‎) ‎اوله رق يازلميانلر بولنور وياخود مفتاحده موجود اولميوب حروف هجادن بر مصدر تركيب ايدلمك لازم كلور ايسه اولوقت استعمال اولنمق اوزره ادات تركيه ابتداسنه بر‎ (‎ادات مجهوليت‎) ‎اشارتى قونلمشدر مثلا‎ (‎يمك‎) ‎مصدرينك مفتاحده فعل مجهولى اويله صريح اولمديغندن‎ (‎ينمك‎) ‎يازيله جغى وقت‎ (‎يمك‎) ‎ومتعاقباً ادات‎ (‎مجهوليت‎) ‎يازيلور ايسه‎ (‎ينمك‎) ‎ديمك ايستنلديكى اكلاشيلور بونك مثال مفصلى زيرده درج اولنان شفره لو نمونه دنده اكلاشيلور‎.

‎مصادر مندرجه نك مفتاحده‎ (‎نفى‎) ‎ايله تصريف اولنانلرى دخى يوقدر هرمصدرك نافيه سى دخى يازلمامق ايچون ادات تركيه يه برده‎ (‎ادات نفى‎) ‎رقمى علاوه اولندى بوده‎ (‎ادات مجهوليت‎) ‎كبى مصدرى متعاقب استعمال اولنه جقدر يعنى‎ (‎يازمامق‎ — ‎ايتمامك‎ — ‎المامق‎ — ‎قالمامق‎) ‎ترقيم ايديله جكى وقت‎ (‎يازمق‎ — ‎ايتمك‎ — ‎المق‎ — ‎قالمق‎) ‎مصدرلرينى متعاقباً‎ (‎ادات نفى‎) ‎قونيله جقدر بونكده مثال مفصلى كذلك زيرده كى نمونه دن مستبان اولور‎.

‎تركجه ده مستعمل اولان كلمات عربيه دن برينك جمعنى افاده سى لازم كلوبده استعمال اولنه جق كلمه نك جمعى بولنه مزايسه او حالده قوللانلمق ايچون دخى بر اشارت مخصوصه ترقيم اولندى مثلا‎ (‎افلاك‎) ‎يازيله جق اولور ايسه‎ (‎فلك‎) ‎كلمه سنك رقمى قوندقدن صكره‎ (‎ادات جمع عربى‎) ‎اشارتنك رقمى دخى وضع اولنه رق افادهٔ مرام اولنور‎.

‎بر كلمهٔ عربيه يى مؤنث اوله رق استعمال ايتمك ايچون موضوع اولان‎ (‎ادات تأنيث عربى‎) ‎دخى كذلك منوال مشروح اوزره ترقيم ايديلور‎

Bir ibârede iki fi‘l yan yana tesâdüf eder ve (gitmek istiyor) gibi ilkisi masdar ve ikincisi diğer bir zamânda olur ise o da (gitmek — istemek — oluyor) deyü yazılır.

Hâsılı ef‘âl işâretiyle ve olmak fi‘liyle bu miftâha derc olunan tasrîfât bir nümûzecden ibâret olup bunlar inde’l-hakîka emsile ve ezminenin ismini tazammun etmek üzere mevzû‘ ya‘nî (yazdım) demek içün (yazmak oldum) deyü terkîm etmek (yazmak) masdarından (fi‘l-i mâzî nefs-i mütekellim vahde) demekdir.

Edavâtın Sûret-i İsti‘mâli

Buraya derc olunan Türkçe masdarların ma‘lûm ve meçhûl ve lâzım ve müte‘addîsi (yazmak — yazılmak — yazdırmak — görmek — görünmek — görülmek) kâmilen derc olunmuş ise de şâyed içinde (fi‘l-i meçhûlü) olarak yazılmayanlar bulunur veyâhûd miftâhda mevcûd olmayıp hurûf-ı hecâdan bir masdar terkîb edilmek lâzım gelür ise ol vakit isti‘mâl olunmak üzere edât-ı Türkiyye ibtidâsına bir (edât-ı meçhûliyyet) işâreti konulmuşdur. Meselâ (yemek) masdarının miftâhda fi‘l-i meçhûlü öyle sarîh olmadığından (yenmek) yazılacağı vakit (yemek) ve müte‘âkıben edât-ı (meçhûliyyet) yazılır ise (yenmek) demek istenildiği anlaşılır. Bunun misâl-i mufassalı zîrde derc olunan şifreli nümûneden de anlaşılır.

Masâdır-ı mündericenin miftâhda (nefy) ile tasrîf olunanları dahî yokdur. Her masdarın nâfiyesi dahî yazılmamak içün edât-ı Türkiyyeye bir de (edât-ı nefy) rakamı ilâve olundu. Bu da (edât-ı meçhûliyyet) gibi masdarı müte‘âkıb isti‘mâl olunacakdır. Ya‘nî (yazmamak — etmemek — almamak — kalmamak) terkîm edileceği vakit (yazmak — etmek — almak — kalmak) masdarlarını müte‘âkıben (edât-ı nefy) konulacakdır. Bunun da misâl-i mufassalı kezâlik zîrdeki nümûneden müstebân olur.

Türkçede müsta‘mel olan kelimât-ı Arabiyyeden birinin cem‘ini ifâdesi lâzım gelip de isti‘mâl olunacak kelimenin cem‘i bulunamaz ise o hâlde kullanılmak içün dahî bir işâret-i mahsûsa terkîm olundu. Meselâ (eflâk) yazılacak olur ise (felek) kelimesinin rakamı kondukdan sonra (edât-ı cem‘-i Arabî) işâretinin rakamı dahî vaz‘ olunarak ifâde-i merâm olunur.

Bir kelime-i Arabiyyeyi mü’ennes olarak isti‘mâl etmek içün mevzû‘ olan (edât-ı te’nîs-i Arabî) dahî kezâlik minvâl-i meşrûh üzere terkîm edilir.

3.5. Ta‘rîfnâme Varak MI04

دشمنمزك طرف طرف قهر وتنكيلى امرنده عساكر شاهانه نك ابراز ايتمكده اولدقلرى آثار مردانكى وشجاعت الشكر لله شمدى يه قدر مثلى كورلمامش صورتده اولديغندن قهر اعداده عسكرمز اقوام سائره يه عبرت جميله كوسترمشدر.

[‎جدول‎ — ‎مشترى صباح‎ :]

‎دشمن‎ (‎١١٨٢٥‎) | ‎مزك‎ (‎٣٨٢٧٢‎) | ‎طرف‎ (‎١٨٧٥٣‎) | ‎طرف‎ (‎١٨٧٥٣‎) | ‎قهر‎ (‎٢٤٧٢٧‎) | ‎و‎ (‎٣٧٧٨٢‎) |

‎تنكيل‎ (‎٧٤١٥٣‎) | ‎ى‎ (‎٣٧٨٦٩‎) | ‎امر‎ (‎٦٦٤١٥‎) | ‎نده‎ (‎٣٨٢٣٨‎) | ‎عساكر شاهانه‎ (‎٢١١٥٢‎) | ‎نك‎ (‎٣٨٢٤١‎) | ‎ابراز‎ (‎٦١١١٧‎) |

‎ايتمك‎ (‎٥٣٣٦٨‎) | ‎اولمقده يعنى فعل مصدرى‎ (‎٤١٥٤٥‎) | ‎اولدقلرى‎ (‎٤١٦٣٤‎) | ‎آثار‎ (‎٦١١٥٨‎) | ‎مردانه‎ (‎٢٨٤٧٨‎) | ‎كى‎ (‎٣٨٢٥٣‎) | ‎و‎ (‎٣٧٧٨٢‎) |

‎شجاعت‎ (‎١٦٢٨٩‎) | ‎ال‎ (‎٣٩٤٧٦‎) | ‎شكر‎ (‎١٦٣٧٨‎) | ‎ل‎ (‎٣٧٧٣١‎) | ‎اه‎ [‎الله‎] (‎٦٥٢٥٣‎) | ‎شمدى يه قدر‎ (‎١٦٣٩٥‎) | ‎مثل‎ (‎٢٧٢٥١‎) |

‎ى‎ (‎٣٧٨٦٩‎) | ‎كورلمك‎ (‎٥٨٢٤٤‎) | ‎ادات نفى‎ (‎٣٨٢٢٢‎) | ‎اولمش يعنى اسم مفعول‎ (‎٤٢٧٦٥‎) | ‎صورت‎ (‎١٨٦١٩‎) | ‎ده‎ (‎٣٨٢٣١‎) | ‎اولديغندن‎ (‎٤١٦٥١‎) |

‎قهر‎ (‎٢٤٧٢٧‎) | ‎اعدا‎ (‎٦٤٣٧٤‎) | ‎ده‎ (‎٣٨٢٣١‎) | ‎عسكر‎ (‎٢١١٥٦‎) | ‎مز‎ (‎٣٨٢٧١‎) | ‎قوم‎ (‎٢٤٦٨٥‎) | ‎ادات جمع عربى‎ (‎٣٩٤٧٣‎) |

‎سائره‎ (‎١٤٥٢١‎) | ‎يه‎ (‎٣٨٢٣٣‎) | ‎عبرت‎ (‎١٩٢٧٢‎) | ‎جميل‎ (‎٧٥٣٨٧‎) | ‎ادات تأنيث عربى‎ (‎٣٩٤٧٤‎) | ‎كوسترمك‎ (‎٥٨٢٥٩‎) | ‎اولمش يعنى اسم مفعول‎ (‎٤٢٧٦٥‎) |

‎در‎ (‎٣٨٣١٢‎)

‎لاحقه‎

‎متن تعريفنامه ده كوسترلديكى وجهله بر فعلى نفى ايله يازمق ايچون بر‎ (‎ادات نفى‎) ‎قونلمش ايسه ده‎ (‎اولمامق‎) (‎اوله مامق‎) ‎كبى افعال نافيه ايكى درلو اولديغى جهتله بواداتى دخى ايكى وجه اوزره يازمق لازم كلمشدر بناءً عليه ادات نفيك ياننه‎ (‎ادات نفى غير اخبارى‎) ‎ديو بر اشارت دها وضع اولندى مثلا‎ (‎كتمامك‎) ‎فعلنى يازمق لازم كلديكى وقت‎ (‎كتمك‎) ‎مصدرندن صكره‎ (‎ادات نفى‎) ‎رقمى قونيله جغى كبى‎ (‎كيده مامك‎) ‎فعلنى دخى كتمك مصدرينك رقمدن صكره‎ (‎ادات نفى غير اخبارى‎) ‎رقميله تقييد ايتمك اقتضا ايده جكى مؤخراً ايديلان تجربه اوزرينه مطالعه قلنمغله بوماده دخى تعريفنامه يه لاحقه اولمشدر‎.

[Cedvel — Müşterî Sabâh:]

düşmen (11825) | -mizin (38272) | taraf (18753) | taraf (18753) | kahr (24727) | ve (37782) |

tenkîl (74153) | -i (37869) | emr (66415) | -inde (38238) | asâkir-i şâhâne (21152) | -nin (38241) | ibrâz (61117) |

etmek (53368) | olmakda ya‘nî fi‘l-i masdarî (41545) | oldukları (41634) | âsâr (61158) | merdâne (28478) | -gî (38253) | ve (37782) |

şecâ‘at (16289) | el- (39476) | şükr (16378) | l- (37731) | -illâh [eh] (65253) | şimdiye kadar (16395) | misl (27251) |

-i (37869) | görülmek (58244) | edât-ı nefy (38222) | olmuş ya‘nî ism-i mef‘ûl (42765) | sûret (18619) | -de (38231) | olduğundan (41651) |

kahr (24727) | a‘dâ (64374) | -da (38231) | asker (21156) | -imiz (38271) | kavm (24685) | edât-ı cem‘-i Arabî (39473) |

sâ’ire (14521) | -ye (38233) | ibret (19272) | cemîl (75387) | edât-ı te’nîs-i Arabî (39474) | göstermek (58259) | olmuş ya‘nî ism-i mef‘ûl (42765) |

-dir (38312)

Lâhika

Metn-i ta‘rîfnâmede gösterildiği vechile bir fi‘li nefy ile yazmak içün bir (edât-ı nefy) konulmuş ise de (olmamak) (olamamak) gibi ef‘âl-i nâfiye iki türlü olduğu cihetle bu edâtı dahî iki vech üzere yazmak lâzım gelmişdir. Binâ’en aleyh edât-ı nefyin yanına (edât-ı nefy-i gayr-ı ihbârî) deyü bir işâret dahî vaz‘ olundu. Meselâ (gitmemek) fi‘lini yazmak lâzım geldiği vakit (gitmek) masdarından sonra (edât-ı nefy) rakamı konulacağı gibi (gidememek) fi‘lini dahî gitmek masdarının rakamından sonra (edât-ı nefy-i gayr-ı ihbârî) rakamıyla takyîd etmek iktizâ edeceği mu’ahharan edilen tecrübe üzerine mütâla‘a kılınmağla bu mâdde dahî ta‘rîfnâmeye lâhika olmuşdur.

4. BOA, A.}d. 1060 Çekirdek Harf, Edat ve Coğrafya Cetvelleri (Mi=05–17)

4.1. Mi=05 (Şems = 22) — Hurûf-ı Hecâ Tam Cetveli (33 Madde)

#Satır (LLL)Şems SabâhHarfOkunuşuPaleografik ve Kriptolojik Not
121922219‎‎ا‎‎elifSütun 1, satır 1; DH.ŞFR. 114/25 ve 114/79 belgelerinde de doğrulanmıştır.
222522225‎‎ب‎‎bâ (be)Sütun 1, satır 2; DH.ŞFR. 114/25 belgesinde 22225 olarak doğrulanmıştır.
326122261‎‎پ‎‎pâ (pe)Sütun 1, satır 3.
427722277‎‎ت‎‎tâ (te)Sütun 1, satır 4.
529322293‎‎ث‎‎sâ (se)Sütun 1, satır 5.
631122311‎‎ج‎‎cîmSütun 1, satır 6.
732822328‎‎چ‎‎çîmSütun 1, satır 7; taşbaskıda bitişik üç noktalı çîm biçiminde yazılmıştır.
834322343‎‎ح‎‎hâSütun 1, satır 8.
935622356‎‎خ‎‎hâ-i mu‘ceme (hı)Sütun 1, satır 9.
1038922389‎‎د‎‎dâlSütun 1, satır 10; DH.ŞFR. 114/79 (‎دكلدر‎) belgesinde doğrulanmıştır.
1142422424‎‎ذ‎‎zâl (zel)Sütun 1, satır 11.
1242822428‎‎ر‎‎râ (re)Sütun 1, satır 12; DH.ŞFR. 114/25 ve 114/79 belgelerinde doğrulanmıştır.
1346322463‎‎ز‎‎zâ (ze)Sütun 1, satır 13 (alt kenarda arşiv görüntüsünde kesilmiştir); ‎ر‎ (428) ile ‎ژ‎ (471) arasındaki tek harf olup DH.ŞFR. 114/25 (6. satır: 22463) ile doğrulanmaktadır.
1447122471‎‎ژ‎‎jâ (je)Sütun 2, satır 1; büyütmeli incelemede ortadaki rakamın ‎٧‎ olduğu (‎٤٧١‎) kesinleşmiştir.
1549722497‎‎س‎‎sînSütun 2, satır 2.
1651322513‎‎ش‎‎şînSütun 2, satır 3; DH.ŞFR. 114/25 (3. satır: 22513) ile doğrulanmıştır.
1754922549‎‎ص‎‎sâdSütun 2, satır 4.
1855522555‎‎ض‎‎dâdSütun 2, satır 5; DH.ŞFR. 114/79 (‎نامرضى‎) belgesinde doğrulanmıştır.
1957422574‎‎ط‎‎tâ-i mühmele (tı)Sütun 2, satır 6.
2059622596‎‎ظ‎‎zâ-i mu‘ceme (zı)Sütun 2, satır 7.
2162222622‎‎ع‎‎‘aynSütun 2, satır 8.
2264822648‎‎غ‎‎gaynSütun 2, satır 9; DH.ŞFR. 114/25 (1. satır: 22648) ile doğrulanmıştır.
2366622666‎‎ف‎‎fâ (fe)Sütun 2, satır 10.
2468522685‎‎ق‎‎kâfSütun 2, satır 11.
2571722717‎‎ك‎‎kef / sağır kefSütun 2, satır 12; solunda ‎كاف نونى‎ (‎ڭ‎) işareti de yer alır; DH.ŞFR. 114/25 ve 114/79 ile doğrulanmıştır.
2673122731‎‎ل‎‎lâmSütun 2, satır 13 (alt kenarda arşiv görüntüsünde kesilmiştir); Ta‘rîfnâme Mi04 örnek tablosundaki ‎الشكر لله‎ (Müşterî Sabâh 37731 = ‎ل‎) ve DH.ŞFR. 114/79 (‎دكلدر‎ içindeki 22731) ile kesin olarak doğrulanmaktadır.
2775922759‎‎م‎‎mîmSütun 3, satır 1; DH.ŞFR. 114/79 ile doğrulanmıştır.
2877822778‎‎ن‎‎nûnSütun 3, satır 2; DH.ŞFR. 114/79 ile doğrulanmıştır.
2978222782‎‎و‎‎vâvSütun 3, satır 3; Ta‘rîfnâme Mi02 (58782) ve Mi04 (37782) tablolarında doğrulanmıştır.
3081422814‎‎ه‎‎hâ-i resmiyye (he)Sütun 3, satır 4; DH.ŞFR. 114/25 (‎ويره رك‎) ile doğrulanmıştır.
3184722847‎‎لا‎‎lâm-elifSütun 3, satır 5; DH.ŞFR. 114/25 ile doğrulanmıştır.
3286922869‎‎ى‎‎yâ (ye)Sütun 3, satır 6; Ta‘rîfnâme Mi04 (37869) ve DH.ŞFR. 114/79 ile doğrulanmıştır.
3388322883‎‎همزه‎‎hemzeSütun 3, satır 7; büyütmeli incelemede son rakamın ‎٣‎ olduğu (‎٨٨٣‎) görülmektedir; 4. sütun boştur.

4.2. Mi=06 (Şems = 23) — Edât-ı Türkiyye Tam Cetveli (137 Madde)

Kod (Şems)OsmanlıcaOkunuşuİşlev / Not
23212‎‎ادات مجهوليت‎‎edât-ı meçhûliyyetTürkçe malûm bir fiili meçhûl (edilgen) yapmak için mastardan sonra konulan işaret.
23222‎‎ادات نفى‎‎edât-ı nefyTürkçe bir fiili olumsuz (menfî) yapmak için mastardan sonra konulan işaret (Mi04: 38222).
23225‎‎ادات نفى غير اخبارى‎‎edât-ı nefy-i gayr-ı ihbârîYeterlilik olumsuzluğu (-ememek/-amamak, ör. gidememek) işareti; Mi04 Lâhika'da açıklanmıştır.
23226‎‎اول‎‎olİşaret sıfatı / zamiri.
23227‎‎شول‎‎şolİşaret sıfatı / zamiri.
23228‎‎اوزره‎‎üzereEdat.
23229‎‎ايچون‎‎içünEdat.
23231‎‎ده‎‎-de / -daBulunma hâli eki (Mi04: 38231).
23232‎‎دن‎‎-den / -danAyrılma hâli eki.
23233‎‎يه‎‎-ye / -yaYönelme hâli eki (Mi04: 38233).
23234‎‎يى‎‎-yi / -yıBelirtme hâli eki.
23235‎‎يك‎‎-yin / -yınİlgi hâli eki.
23236‎‎نه‎‎-ne / -na3. şahıs iyelik + yönelme eki.
23237‎‎نى‎‎-ni / -nı3. şahıs iyelik + belirtme eki.
23238‎‎نده‎‎-nde / -nda3. şahıs iyelik + bulunma eki (Mi04: 38238).
23239‎‎ندن‎‎-nden / -ndan3. şahıs iyelik + ayrılma eki.
23241‎‎نك‎‎-nin / -nınİlgi hâli eki (Mi04: 38241; 240 sıfırlı olduğu için atlanmıştır).
23242‎‎مه‎‎-me / -ma1. tekil iyelik + yönelme eki.
23243‎‎مى‎‎-mi / -mı1. tekil iyelik + belirtme / soru eki.
23244‎‎مده‎‎-mde / -mda1. tekil iyelik + bulunma eki.
23245‎‎مدن‎‎-mden / -mdan1. tekil iyelik + ayrılma eki.
23246‎‎مله‎‎-mle / -mla1. tekil iyelik + vasıta eki.
23247‎‎مك‎‎-min / -mın (-mek)1. tekil iyelik + ilgi / mastar eki.
23248‎‎جه‎‎-ce / -caEşitlik / görelik eki.
23249‎‎جى‎‎-ci / -cıMeslek / yapıcı eki.
23251‎‎چه‎‎-çe / -çaÜç noktalı çîm ile eşitlik eki (250 atlanmıştır).
23252‎‎كه‎‎-ke / kiBağlaç / yönelme eki.
23253‎‎كى‎‎-ki / -gîAitlik / isim yapım eki (Mi04: ‎مردانه‎ + ‎كى‎ = ‎مردانكى‎, 38253).
23254‎‎كنده‎‎-kinde / -ğindeAitlik + bulunma eki.
23255‎‎كندن‎‎-kinden / -ğindenAitlik + ayrılma eki.
23256‎‎كنك‎‎-kinin / -ğininAitlik + ilgi eki.
23257‎[‎كنه‎]‎[-kine / -ğine]Sütun 1 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; çekim dizisine göre tamamlanmıştır.
23258‎[‎كنى‎]‎[-kini / -ğini]Sütun 1 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; çekim dizisine göre tamamlanmıştır.
23259‎‎كده‎‎-‎ڭده‎ (-nde / -nda)2. tekil iyelik + bulunma eki (Sütun 2 başı).
23261‎‎كدن‎‎-‎ڭدن‎ (-nden / -ndan)2. tekil iyelik + ayrılma eki (260 atlanmıştır).
23262‎‎كلك‎‎-lik / -lık (-‎ڭلك‎)İsim yapım / iyelik eki.
23263‎‎له‎‎-le / -laVasıta eki.
23264‎‎لى‎‎-li / -lıNispet / sıfat yapım eki.
23265‎‎لغه‎‎-lığa / -liğeYönelmeli soyut isim eki.
23266‎‎لك‎‎-lik / -lıkSoyut isim yapım eki.
23267‎‎لين‎‎-leyinZaman zarfı eki.
23268‎‎يله‎‎-yle / -yla (ile)Vasıta edatı/eki (DH.ŞFR. 114/79 6. satırda 23268 olarak doğrulanmıştır).
23269‎‎ليله‎‎-liyle / -lıylaBirleşik ek.
23271‎‎مز‎‎-miz / -mız1. çoğul iyelik eki (Mi04: ‎عسكرمز‎, 38271; 270 atlanmıştır).
23272‎‎مزك‎‎-mizin / -mızın1. çoğul iyelik + ilgi eki (Mi04: ‎دشمنمزك‎, 38272).
23273‎‎مزه‎‎-mize / -mıza1. çoğul iyelik + yönelme eki.
23274‎‎مزده‎‎-mizde / -mızda1. çoğul iyelik + bulunma eki.
23275‎‎مزى‎‎-mizi / -mızı1. çoğul iyelik + belirtme eki.
23276‎‎مزدن‎‎-mizden / -mızdan1. çoğul iyelik + ayrılma eki.
23277‎‎مله‎‎-mle / -mızlaİyelik + vasıta biçimi.
23278‎‎مزله‎‎-mizle / -mızla1. çoğul iyelik + vasıta eki.
23279‎‎مزجه‎‎-mizce / -mızca1. çoğul iyelik + görelik eki.
23281‎‎كز‎‎-niz / -nız2. çoğul iyelik eki (280 atlanmıştır).
23282‎‎كزك‎‎-nizin / -nızın2. çoğul iyelik + ilgi eki.
23283‎‎كزه‎‎-nize / -nıza2. çoğul iyelik + yönelme eki.
23284‎‎كزده‎‎-nizde / -nızda2. çoğul iyelik + bulunma eki.
23285‎‎كزى‎‎-nizi / -nızı2. çoğul iyelik + belirtme eki.
23286‎‎كزدن‎‎-nizden / -nızdan2. çoğul iyelik + ayrılma eki.
23287‎‎كزله‎‎-nizle / -nızla2. çoğul iyelik + vasıta eki.
23288‎‎كزجه‎‎-nizce / -nızca2. çoğul iyelik + görelik eki.
23289‎‎سه‎‎-se / -saŞart eki.
23291‎‎سى‎‎-si / -sı3. tekil iyelik eki (290 atlanmıştır).
23292‎‎سنك‎‎-sinin / -sının3. tekil iyelik + ilgi eki.
23293‎[‎سنه‎]‎[-sine / -sına]Sütun 2 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; 3. şahıs iyelik çekim dizisine göre tamamlanmıştır.
23294‎[‎سيله‎]‎[-siyle / -sıyla]Sütun 2 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; çekim dizisine göre tamamlanmıştır.
23295‎‎سنى‎‎-sini / -sını3. tekil iyelik + belirtme eki (Sütun 3 başı).
23296‎‎سنده‎‎-sinde / -sında3. tekil iyelik + bulunma eki.
23297‎‎سندن‎‎-sinden / -sından3. tekil iyelik + ayrılma eki.
23298‎‎سنجه‎‎-since / -sınca3. tekil iyelik + görelik eki.
23299‎‎يم‎‎-yim / -yım1. tekil bildirme eki.
23311‎‎سك‎‎-sin / -sın2. tekil bildirme eki (300-310 arası sıfır içerdiği için tamamen atlanmıştır).
23312‎‎در‎‎-dir / -dır3. tekil bildirme eki (Mi04: 38312).
23313‎‎يز‎‎-yiz / -yız1. çoğul bildirme eki.
23314‎‎سكز‎‎-siniz / -sınız2. çoğul bildirme eki.
23315‎‎درلر‎ (‎ياخود‎) ‎لردر‎‎-dirler (yâhûd) -lerdir3. çoğul bildirme eki.
23316‎‎بن‎‎ben1. tekil şahıs zamiri.
23317‎‎بنم‎‎benim1. tekil şahıs zamiri ilgi hâli.
23318‎‎بكا‎‎bana1. tekil şahıs zamiri yönelme hâli.
23319‎‎بنى‎‎beni1. tekil şahıs zamiri belirtme hâli.
23321‎‎بنده‎‎bende1. tekil şahıs zamiri bulunma hâli (320 atlanmıştır).
23322‎‎بندن‎‎benden1. tekil şahıs zamiri ayrılma hâli.
23323‎‎بنمله‎‎benimle1. tekil şahıs zamiri vasıta hâli.
23324‎‎بنده كى‎‎bendeki1. tekil şahıs zamiri aitlik biçimi.
23325‎‎بنمكى‎‎benimki1. tekil şahıs ilgi aitlik zamiri.
23326‎‎سن‎‎sen2. tekil şahıs zamiri.
23327‎‎سنك‎‎senin2. tekil şahıs zamiri ilgi hâli.
23328‎‎سكا‎‎sana2. tekil şahıs zamiri yönelme hâli.
23329‎‎سنى‎‎seni2. tekil şahıs zamiri belirtme hâli.
23331‎‎سنده‎‎sende2. tekil şahıs zamiri bulunma hâli (330 atlanmıştır).
23332‎‎سندن‎‎senden2. tekil şahıs zamiri ayrılma hâli.
23333‎‎سنكله‎‎seninle2. tekil şahıs zamiri vasıta hâli.
23334‎‎سنده كى‎‎sendeki2. tekil şahıs zamiri aitlik biçimi.
23335‎‎سنككى‎‎seninki2. tekil şahıs ilgi aitlik zamiri.
23336‎‎او‎‎o3. tekil şahıs zamiri.
23337‎‎انك‎‎anın (onun)3. tekil şahıs zamiri ilgi hâli.
23338‎‎اكا‎‎ana (ona)3. tekil şahıs zamiri yönelme hâli.
23339‎‎انى‎‎anı (onu)3. tekil şahıs zamiri belirtme hâli.
23341‎‎انده‎‎anda (onda)3. tekil şahıs zamiri bulunma hâli (340 atlanmıştır).
23342‎‎اندن‎‎andan (ondan)3. tekil şahıs zamiri ayrılma hâli.
23343‎‎انكله‎‎anınla (onunla)3. tekil şahıs zamiri vasıta hâli.
23344‎‎انده كى‎‎andaki (ondaki)3. tekil şahıs zamiri aitlik biçimi.
23345‎[‎انككى‎]‎[anınki (onunki)]Sütun 3 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; zamir çekim dizisine göre kesin tamamlanmıştır.
23346‎‎بو‎‎buİşaret zamiri (Sütun 4 başı).
23347‎‎بونك‎‎bununİşaret zamiri ilgi hâli.
23348‎‎بوكا‎‎bunaİşaret zamiri yönelme hâli.
23349‎‎بونى‎‎bunuİşaret zamiri belirtme hâli.
23351‎‎بونده‎‎bundaİşaret zamiri bulunma hâli (350 atlanmıştır).
23352‎‎بوندن‎‎bundanİşaret zamiri ayrılma hâli (DH.ŞFR. 114/79: 23352).
23353‎‎بونكله‎‎bununlaİşaret zamiri vasıta hâli.
23354‎‎بونده كى‎‎bundakiİşaret zamiri aitlik biçimi.
23355‎‎بونككى‎‎bununkiİşaret zamiri ilgi aitlik biçimi.
23356‎‎شو‎‎şuİşaret zamiri.
23357‎‎شونك‎‎şununİşaret zamiri ilgi hâli.
23358‎‎شوكا‎‎şunaİşaret zamiri yönelme hâli.
23359‎‎شونى‎‎şunuİşaret zamiri belirtme hâli.
23361‎‎شونده‎‎şundaİşaret zamiri bulunma hâli (360 atlanmıştır).
23362‎‎شوندن‎‎şundanİşaret zamiri ayrılma hâli.
23363‎‎شونكله‎‎şununlaİşaret zamiri vasıta hâli.
23364‎‎شونده كى‎‎şundakiİşaret zamiri aitlik biçimi.
23365‎‎شونككى‎‎şununkiİşaret zamiri ilgi aitlik biçimi.
23366‎‎بز‎‎biz1. çoğul şahıs zamiri.
23367‎‎بزم‎‎bizim1. çoğul şahıs zamiri ilgi hâli.
23368‎‎بزه‎‎bize1. çoğul şahıs zamiri yönelme hâli.
23369‎‎بزى‎‎bizi1. çoğul şahıs zamiri belirtme hâli.
23371‎‎بزده‎‎bizde1. çoğul şahıs zamiri bulunma hâli (370 atlanmıştır).
23372‎‎بزدن‎‎bizden1. çoğul şahıs zamiri ayrılma hâli.
23373‎‎بزمله‎‎bizimle1. çoğul şahıs zamiri vasıta hâli.
23374‎‎بزده كى‎‎bizdeki1. çoğul şahıs zamiri aitlik biçimi.
23375‎‎بزمكى‎‎bizimki1. çoğul şahıs zamiri ilgi aitlik biçimi.
23376‎‎سز‎‎siz2. çoğul şahıs zamiri.
23377‎‎سزك‎‎sizin2. çoğul şahıs zamiri ilgi hâli.
23378‎‎سزه‎‎size2. çoğul şahıs zamiri yönelme hâli.
23379‎‎سزى‎‎sizi2. çoğul şahıs zamiri belirtme hâli.
23381‎‎سزده‎‎sizde2. çoğul şahıs zamiri bulunma hâli (380 atlanmıştır).
23382‎‎سزدن‎‎sizden2. çoğul şahıs zamiri ayrılma hâli.
23383‎‎سزكله‎‎sizinle2. çoğul şahıs zamiri vasıta hâli.
23384‎[‎سزده كى‎]‎[sizdeki]Sütun 4 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; Mi07 Sütun 1 Satır 1'deki ‎سزككى‎ (385) ile kesintisiz devam etmektedir.

4.3. Mi=07 (Şems = 24) — Çoğul Zamir/Ekler ile Arabî ve Fârisî Edâtlar (119 Madde)

Kod (Şems)OsmanlıcaOkunuşuİşlev / Not
24385‎‎سزككى‎‎sizinkiMi06'dan devam eden Türkçe zamir çekimi (Sütun 1 başı).
24386‎‎انلر‎‎anlar (onlar)3. çoğul şahıs zamiri.
24387‎‎انلرك‎‎anların3. çoğul şahıs zamiri ilgi hâli.
24388‎‎انلره‎‎anlara3. çoğul şahıs zamiri yönelme hâli.
24389‎‎انلرى‎‎anları3. çoğul şahıs zamiri belirtme hâli.
24391‎‎انلرده‎‎anlarda3. çoğul şahıs zamiri bulunma hâli (390 atlanmıştır).
24392‎‎انلردن‎‎anlardan3. çoğul şahıs zamiri ayrılma hâli.
24393‎‎انلرله‎‎anlarla3. çoğul şahıs zamiri vasıta hâli.
24394‎‎انلرده كى‎‎anlardaki3. çoğul şahıs zamiri aitlik biçimi.
24395‎‎انلرككى‎‎anlarınki3. çoğul şahıs zamiri ilgi aitlik biçimi.
24396‎‎بونلر‎‎bunlarÇoğul işaret zamiri.
24397‎‎بونلرك‎‎bunlarınÇoğul işaret zamiri ilgi hâli.
24398‎‎بونلره‎‎bunlaraÇoğul işaret zamiri yönelme hâli.
24399‎‎بونلرى‎‎bunlarıÇoğul işaret zamiri belirtme hâli.
24411‎‎بونلرده‎‎bunlardaÇoğul işaret zamiri bulunma hâli (400-410 arası sıfır içerdiğinden atlanmıştır).
24412‎‎بونلردن‎‎bunlardanÇoğul işaret zamiri ayrılma hâli.
24413‎‎بونلرله‎‎bunlarlaÇoğul işaret zamiri vasıta hâli.
24414‎‎بونلرده كى‎‎bunlardakiÇoğul işaret zamiri aitlik biçimi.
24415‎‎بونلرككى‎‎bunlarınkiÇoğul işaret zamiri ilgi aitlik biçimi.
24416‎‎شونلر‎‎şunlarÇoğul işaret zamiri.
24417‎‎شونلرك‎‎şunlarınÇoğul işaret zamiri ilgi hâli.
24418‎‎شونلره‎‎şunlaraÇoğul işaret zamiri yönelme hâli.
24419‎‎شونلرى‎‎şunlarıÇoğul işaret zamiri belirtme hâli.
24421‎‎شونلرده‎‎şunlardaÇoğul işaret zamiri bulunma hâli (420 atlanmıştır).
24422‎‎شونلردن‎‎şunlardanÇoğul işaret zamiri ayrılma hâli.
24423‎‎شونلرله‎‎şunlarlaÇoğul işaret zamiri vasıta hâli.
24424‎‎شونلرده كى‎‎şunlardakiÇoğul işaret zamiri aitlik biçimi.
24425‎‎شونلرككى‎‎şunlarınkiÇoğul işaret zamiri ilgi aitlik biçimi.
24426‎‎لر‎‎-ler / -larTürkçe cem‘ edavâtı alt başlığı altında çoğul eki.
24427‎‎لرك‎‎-lerin / -larınÇoğul + ilgi eki.
24428‎‎لره‎‎-lere / -laraÇoğul + yönelme eki.
24429‎‎لرى‎‎-leri / -larıÇoğul + belirtme/iyelik eki.
24431‎‎لرده‎‎-lerde / -lardaÇoğul + bulunma eki (430 atlanmıştır).
24432‎‎لردن‎‎-lerden / -lardanÇoğul + ayrılma eki.
24433‎[‎لرله‎]‎[-lerle / -larla]Sütun 1 alt kenarda arşiv taramasında kesilmiş satır; çekim dizisine göre tamamlanmıştır.
24434‎‎لرم‎‎-lerim / -larımÇoğul + 1. tekil iyelik eki (Sütun 2 başı).
24435‎‎لرمك‎‎-lerimin / -larımınÇoğul + 1. tekil iyelik + ilgi eki.
24436‎‎لرمه‎‎-lerime / -larımaÇoğul + 1. tekil iyelik + yönelme eki.
24437‎‎لرمى‎‎-lerimi / -larımıÇoğul + 1. tekil iyelik + belirtme eki.
24438‎‎لرمده‎‎-lerimde / -larımdaÇoğul + 1. tekil iyelik + bulunma eki.
24439‎‎لرمدن‎‎-lerimden / -larımdanÇoğul + 1. tekil iyelik + ayrılma eki.
24441‎‎لرمله‎‎-lerimle / -larımlaÇoğul + 1. tekil iyelik + vasıta eki (440 atlanmıştır).
24442‎‎لرمز‎‎-lerimiz / -larımızÇoğul + 1. çoğul iyelik eki.
24443‎‎لرمزك‎‎-lerimizin / -larımızınÇoğul + 1. çoğul iyelik + ilgi eki.
24444‎‎لرمزه‎‎-lerimize / -larımızaÇoğul + 1. çoğul iyelik + yönelme eki.
24445‎‎لرمزى‎‎-lerimizi / -larımızıÇoğul + 1. çoğul iyelik + belirtme eki.
24446‎‎لرمزده‎‎-lerimizde / -larımızdaÇoğul + 1. çoğul iyelik + bulunma eki.
24447‎‎لرمزدن‎‎-lerimizden / -larımızdanÇoğul + 1. çoğul iyelik + ayrılma eki.
24448‎‎لرمزله‎‎-lerimizle / -larımızlaÇoğul + 1. çoğul iyelik + vasıta eki.
24449‎‎لرك‎‎-lerin / -ların (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik eki.
24451‎‎لريكك‎‎-lerinin / -larının (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik + ilgi eki (450 atlanmıştır).
24452‎‎لريكه‎‎-lerine / -larına (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik + yönelme eki.
24453‎‎لريكى‎‎-lerini / -larını (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik + belirtme eki.
24454‎‎لريكده‎‎-lerinde / -larında (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik + bulunma eki.
24455‎‎لريكدن‎‎-lerinden / -larından (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik + ayrılma eki.
24456‎‎لريكله‎‎-leriyle / -larıyla (2. tekil)Çoğul + 2. tekil iyelik + vasıta eki.
24457‎‎لريكز‎‎-leriniz / -larınızÇoğul + 2. çoğul iyelik eki.
24458‎‎لريكزك‎‎-lerinizin / -larınızınÇoğul + 2. çoğul iyelik + ilgi eki.
24459‎‎لريكزه‎‎-lerinize / -larınızaÇoğul + 2. çoğul iyelik + yönelme eki.
24461‎‎لريكزى‎‎-lerinizi / -larınızıÇoğul + 2. çoğul iyelik + belirtme eki (460 atlanmıştır).
24462‎‎لريكزده‎‎-lerinizde / -larınızdaÇoğul + 2. çoğul iyelik + bulunma eki.
24463‎‎لريكزدن‎‎-lerinizden / -larınızdanÇoğul + 2. çoğul iyelik + ayrılma eki.
24464‎‎لريكزله‎‎-lerinizle / -larınızlaÇoğul + 2. çoğul iyelik + vasıta eki.
24465‎‎لرى‎‎-leri / -ları (3. şahıs)Çoğul + 3. şahıs iyelik eki.
24466‎‎لرينك‎‎-lerinin / -larınınÇoğul + 3. şahıs iyelik + ilgi eki.
24467‎‎لرينه‎‎-lerine / -larınaÇoğul + 3. şahıs iyelik + yönelme eki.
24468‎‎لرينى‎‎-lerini / -larınıÇoğul + 3. şahıs iyelik + belirtme eki.
24469‎‎لرنده‎‎-lerinde / -larındaÇoğul + 3. şahıs iyelik + bulunma eki.
24471‎‎لرندن‎‎-lerinden / -larındanÇoğul + 3. şahıs iyelik + ayrılma eki (470 atlanmıştır).
24472‎‎لريله‎‎-leriyle / -larıylaÇoğul + 3. şahıs iyelik + vasıta eki (Sütun 2 alt satırı).
24473‎‎ادات جمع عربى‎‎edât-ı cem‘-i ArabîTürkçede İsti‘mâl Olunan Arabî Edâtı başlığı altında: müfred Arapça kelimenin çoğul yapılacağını gösterir (Mi04: ‎قوم‎ + 39473 = ‎اقوام‎).
24474‎‎ادات تأنيث عربى‎‎edât-ı te’nîs-i ArabîArapça kelimenin müennes (dişil) okunacağını gösterir (Mi04: ‎جميل‎ + 39474 = ‎جميله‎).
24475‎‎آة‎‎-âtArapça cem‘-i müennes-i sâlim eki.
24476‎‎ال‎ (‎حرف تعريف‎)‎el- (harf-i ta‘rîf)Arapça belirlilik takısı (Mi04: 39476).
24477‎‎بلا‎‎bilâArapça olumsuzluk edatı (-sız/-siz).
24478‎‎لا‎‎lâArapça olumsuzluk edatı.
24479‎‎ما‎‎mâArapça ilgi/olumsuzluk edatı.
24481‎‎با‎‎bi- / bâArapça/Farsça harf-i cerr (480 atlanmıştır).
24482‎‎بال‎‎bi’l-Harf-i cerr + harf-i ta‘rîf.
24483‎‎من‎‎minArapça harf-i cerr (-den/-dan).
24484‎‎من ال‎‎mine’l-Harf-i cerr + harf-i ta‘rîf.
24485‎‎منه‎ — ‎منها‎‎minhu — minhâZamirli harf-i cerr.
24486‎‎الى‎‎ilâArapça harf-i cerr (-e/-a kadar).
24487‎‎الى ال‎‎ile’l-Harf-i cerr + harf-i ta‘rîf.
24488‎‎اليه‎ — ‎اليها‎‎ileyhi — ileyhâZamirli harf-i cerr.
24489‎‎عن‎‎‘anArapça harf-i cerr (rakam üzerinde mürekkep lekesi vardır, 488 ile 491 arasındadır).
24491‎‎عن ال‎‎‘ani’l-Harf-i cerr + harf-i ta‘rîf (490 atlanmıştır).
24492‎‎عنه‎ — ‎عنها‎‎‘anhu — ‘anhâZamirli harf-i cerr.
24493‎‎على‎‎‘alâArapça harf-i cerr (üzerine).
24494‎‎على ال‎‎‘ale’l-Harf-i cerr + harf-i ta‘rîf.
24495‎‎عليه‎ — ‎عليها‎‎‘aleyhi — ‘aleyhâZamirli harf-i cerr.
24496‎‎فى‎‎fîArapça harf-i cerr (içinde/hakkında).
24497‎‎فى ال‎‎fi’l-Harf-i cerr + harf-i ta‘rîf.
24498‎‎فيه‎ — ‎فيها‎‎fîhi — fîhâZamirli harf-i cerr.
24499‎‎قبل‎ — ‎قبل ال‎‎kable — kable’l-Arapça zaman/mekân zarfı (önce).
24511‎‎بعد‎ — ‎بعد ال‎‎ba‘de — ba‘de’l-Arapça zaman zarfı (sonra; 500-510 arası sıfır içerdiğinden atlanmıştır).
24512‎‎لاجل ال‎‎li-ecli’l-Arapça sebep edatı (...için).
24513‎‎مع‎ — ‎مع ال‎ — ‎معاً‎‎ma‘a — ma‘a’l- — ma‘anArapça birliktelik edatı ve zarfı.
24514‎‎بين‎ — ‎بين ال‎‎beyne — beyne’l-Arapça zarf (arasında).
24515‎‎عند‎ — ‎عند ال‎‎‘inde — ‘inde’l-Arapça zarf (nezdinde/katında).
24516‎‎لدى ال‎‎lede’l-Arapça zarf (...esnasında/nezdinde).
24517‎‎ذلك‎‎zâlikeArapça işaret zamiri.
24518‎‎هذا‎ — ‎هذه‎‎hâzâ — hâzihîArapça işaret zamiri.
24519‎‎كأنه‎‎ke-ennehûArapça benzetme edatı (sanki).
24521‎‎لله‎‎lillâhArapça harf-i cerr + lafz-ı celâl (520 atlanmıştır).
24522‎‎بر‎‎berTürkçede İsti‘mâl Olunan Fârisî Edâtı başlığı altında: Farsça ön edat (üzerine/göre).
24523‎‎بى‎‎bî-Farsça olumsuzluk ön eki (-sız/-siz).
24524‎‎در‎‎derFarsça ön edat (içinde).
24525‎‎آن‎‎ânFarsça işaret zamiri (o).
24526‎‎اين‎‎înFarsça işaret zamiri (bu).
24527‎‎براى‎‎berây-ıFarsça edat (...için).
24528‎‎ها‎‎-hâFarsça çoğul eki (Sütun 3 alt kenarında yarı görünür).
24529‎‎از‎‎ezFarsça edat (-den/-dan; Sütun 4 alt bölüm başı).
24531‎‎ازان‎‎ez-ânFarsça birleşik edat (ondan; 530 atlanmıştır).
24532‎‎ازين‎‎ez-înFarsça birleşik edat (bundan).
24533‎‎زيرا‎‎zîrâFarsça bağlaç (çünkü).
24534‎‎هم‎‎hemFarsça bağlaç.
24535‎‎كى‎‎kîFarsça bağlaç/aitlik edatı.
24536‎‎كاه‎‎gâhFarsça zaman zarfı (bazen; Sütun 4 son satırı olup Mi08 537 ‎اولمق‎ ile devam eder).

4.4. Mahlûlsüz Telgraflarda Doğrudan Geçen Seçilmiş A.}d. 1060 Lügat ve Coğrafya Maddeleri (325 Tanıklı Madde)

Şems KoduVarak (Mi)Matbu MaddeOkunuşuTanık Telgraflar
11522Mi=57‎‎لازم‎ — ‎لازمه‎‎lâzımDH.ŞFR. 115/9
11543Mi=57‎‎لسان‎ — ‎لساناً‎‎lisân — lisânenDH.ŞFR. 114/15
11625Mi=57‎‎مالك‎‎mâlikDH.ŞFR. 114/25
11641Mi=57‎‎مالك‎‎mâlikDH.ŞFR. 114/13, DH.ŞFR. 114/56
11668Mi=57‎‎منتهى‎‎müntehîDH.ŞFR. 115/71
12168Mi=58‎‎متصرف‎‎mutasarrıf-ıDH.ŞFR. 114/54, DH.ŞFR. 114/56
12193Mi=58‎‎متقابل - متقابله‎‎mütekâbileDH.ŞFR. 114/59
12252Mi=58‎‎مثل - مثال / محل‎‎misl / mahallDH.ŞFR. 114/59
12269Mi=58‎‎مجرب / مجروح‎‎mecrûhDH.ŞFR. 115/93
12273Mi=58‎‎مجروح‎‎mecrûhDH.ŞFR. 115/53
12277Mi=58‎‎مجلس‎‎meclisDH.ŞFR. 115/1
13337Mi=59‎‎محذور‎ — ‎محاذير‎‎mahzûr — mehâzîrDH.ŞFR. 114/15
13366Mi=59‎‎محل‎ — ‎محال‎ — ‎محليه‎‎mahall — mehâll — mahalliyyeDH.ŞFR. 114/15
13381Mi=59‎‎مختار - مختاران‎‎muhtârDH.ŞFR. 114/56
13396Mi=59‎‎مخصوص‎ — ‎مخصوصه‎ — ‎مخصوصاً‎‎mahsûsDH.ŞFR. 114/66
13423Mi=59‎‎مدت‎‎müddetDH.ŞFR. 114/18
13486Mi=59‎‎مرقوم‎ — ‎مرقومه‎‎merkûm — merkûmeDH.ŞFR. 114/20, DH.ŞFR. 114/66, DH.ŞFR. 115/71, DH.ŞFR. 115/93
14214Mi=60‎‎مساعده‎‎müsâ‘adeDH.ŞFR. 114/76
14262Mi=60‎‎مسئله‎ — ‎مسائل‎‎mes'eleDH.ŞFR. 115/1
14294Mi=60‎‎مشير‎ — ‎مشيريت‎‎MüşîrDH.ŞFR. 115/9
14354Mi=60‎‎مسلمان‎‎müslimânDH.ŞFR. 114/15
14415Mi=60‎‎مصر‎ — ‎مصريه‎‎MısriyyeDH.ŞFR. 114/76
14449Mi=60‎‎مظنه‎‎mazanneDH.ŞFR. 114/48
14466Mi=60‎‎معاش‎‎ma'âşDH.ŞFR. 114/20
14469Mi=60‎‎معامله‎ — ‎معاملات‎‎mu'âmeleDH.ŞFR. 114/66
15497Mi=61‎‎معلوم‎ — ‎معلوميت‎ — ‎معلومات‎‎ma'lûmâtDH.ŞFR. 114/17, DH.ŞFR. 114/25
15522Mi=61‎‎معيت‎‎ma'iyyetDH.ŞFR. 114/93
15538Mi=61‎‎مغاير‎‎mugâyirDH.ŞFR. 115/71
15564Mi=61‎‎مقصد‎‎maksadDH.ŞFR. 115/93
15566Mi=61‎‎مناسب‎ — ‎مناسبت‎‎münâsibDH.ŞFR. 115/1
15597Mi=61‎‎ملت‎ — ‎مليه‎‎millet — milliyyeDH.ŞFR. 114/20
15611Mi=61‎‎ملتزم‎‎mültezemDH.ŞFR. 115/1
15622Mi=61‎‎ملك‎ — ‎ملكيه‎‎mülk — mülkiyyeDH.ŞFR. 114/15
15626Mi=61‎‎ملل‎‎milelDH.ŞFR. 114/15
15641Mi=61‎‎مملكت‎ — ‎ممالك‎‎memleketDH.ŞFR. 114/21
15642Mi=61‎‎مملكت - ممالك‎‎memleketDH.ŞFR. 114/59
16121Mi=62‎‎منع‎‎men'DH.ŞFR. 114/31
16142Mi=62‎‎موقع‎‎mevki‘DH.ŞFR. 114/61
16162Mi=62‎‎موظف‎ — ‎موظفه‎‎muvazzafaDH.ŞFR. 114/76
16176Mi=62‎‎مومى اليه‎ — ‎مومى اليها‎‎mûmâ-ileyhDH.ŞFR. 115/89, DH.ŞFR. 115/98
16188Mi=62‎‎مهم - مهمه‎‎mühimmeDH.ŞFR. 114/59
16223Mi=62‎‎ميدان‎‎meydânDH.ŞFR. 115/71
16274Mi=62‎‎نهر‎‎nehrDH.ŞFR. 115/71
17324Mi=63‎‎نزد‎‎nezdDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
17332Mi=63‎‎نزاكت‎‎nezâketDH.ŞFR. 114/13
17347Mi=63‎‎نظر‎ — ‎نظارت‎‎nezâretDH.ŞFR. 115/9
17374Mi=63‎‎نصيرى‎‎NusayrîDH.ŞFR. 114/16, DH.ŞFR. 114/17
17382Mi=63‎‎نظام‎ — ‎نظاميه‎ — ‎منتظمه‎‎NizâmDH.ŞFR. 114/61
17413Mi=63‎‎نقاط‎‎nikât-ıDH.ŞFR. 114/59
17415Mi=63‎‎نقدر‎‎ne kadarDH.ŞFR. 114/18
17419Mi=63‎‎نقل - نقليه‎‎naklDH.ŞFR. 114/31
17964Mi=62‎‎نهر‎‎nehrDH.ŞFR. 115/71
18415Mi=64‎‎واپور‎‎vapurDH.ŞFR. 114/76
18433Mi=64‎‎وقوع‎ — ‎وقايع‎‎vukû‘ / vekâyi‘DH.ŞFR. 116/31
18436Mi=64‎‎وارد‎‎vâridDH.ŞFR. 115/1
18451Mi=64‎‎ولايت‎‎vilâyetDH.ŞFR. 114/17, DH.ŞFR. 114/21, DH.ŞFR. 114/61, DH.ŞFR. 114/76
18466Mi=64‎‎وهم‎‎vehmDH.ŞFR. 115/1
18488Mi=64‎‎وقت‎‎vaktDH.ŞFR. 115/1
19482Mi=65‎‎هجوم‎‎hücûmDH.ŞFR. 114/25
19524Mi=65‎‎همايون‎‎hümâyûnDH.ŞFR. 115/1
19599Mi=65‎‎يا‎‎yaDH.ŞFR. 114/25
21122Mi=66‎‎يدى‎ — ‎يدنجى‎‎yedinciDH.ŞFR. 114/66
21141Mi=66‎‎يالكز‎‎yalnızDH.ŞFR. 115/1
21198Mi=66‎‎يوز‎‎yüzDH.ŞFR. 114/25
21217Mi=66‎‎يونان‎ — ‎يونانستان‎ — ‎يونانى‎‎YûnânistânDH.ŞFR. 114/21
21218Mi=66‎‎يورطى‎ — ‎ايام‎‎yortu-yıDH.ŞFR. 114/66
25555Mi=08‎‎اولمسى‎‎olmasıDH.ŞFR. 115/71
25568Mi=08‎‎ايتمكده‎‎itmekdeDH.ŞFR. 114/21
25598Mi=08‎‎اولوب‎‎ub/-üb (olub)DH.ŞFR. 114/54
25599Mi=08‎‎اوله رق‎‎arak/-erekDH.ŞFR. 114/15, DH.ŞFR. 114/66, DH.ŞFR. 115/1
25621Mi=08‎‎اوليورلر‎‎oluyorlar / olacağıDH.ŞFR. 115/71
25624Mi=08‎‎اولديغك‎‎olduklarıDH.ŞFR. 114/21
25644Mi=08‎‎اولديغى‎‎diği (olduğu)DH.ŞFR. 114/54
25651Mi=08‎‎اولديغندن‎‎olduğundanDH.ŞFR. 114/17
25674Mi=08‎‎اولورلر‎‎**DH.ŞFR. 115/71
26677Mi=09‎‎اوله‌جغى‎‎olacağıDH.ŞFR. 114/13
26765Mi=09‎‎اولمش‎‎olmuşDH.ŞFR. 114/21
27145Mi=10‎‎ازمير‎‎İzmirDH.ŞFR. 114/93
27151Mi=10‎‎استانبول‎‎İstanbulDH.ŞFR. 114/54
27161Mi=10‎‎اسكندريه‎‎İskenderiyyeDH.ŞFR. 114/76
27172Mi=10‎‎اشقودره‎‎İşkodraDH.ŞFR. 115/53
27174Mi=10‎‎اطنه‎‎AdanaDH.ŞFR. 114/54, DH.ŞFR. 114/76
27234Mi=10‎‎اوستريا‎‎AvusturyaDH.ŞFR. 114/25, DH.ŞFR. 114/31, DH.ŞFR. 114/48, DH.ŞFR. 115/53
27247Mi=10‎‎ايتاليا‎‎İtalyaDH.ŞFR. 114/93
27252Mi=10‎‎ايران‎‎ÎrânDH.ŞFR. 114/61
27253Mi=10‎‎ايران‎‎İranDH.ŞFR. 114/59
27256Mi=10‎‎ايلبصان‎‎ElbasanDH.ŞFR. 114/48
28284Mi=11‎‎باجورگه‎‎BâcûrgeDH.ŞFR. 114/12
28321Mi=11‎‎برانه‎‎BeraneDH.ŞFR. 115/71
28353Mi=11‎‎بوسنه‎‎BosnaDH.ŞFR. 114/25, DH.ŞFR. 114/31
29456Mi=12‎‎چتينه‎‎ÇetineDH.ŞFR. 114/48
29515Mi=12‎‎خوى‎‎HoyDH.ŞFR. 114/61
31523Mi=13‎‎دبره‎‎DebreDH.ŞFR. 115/98
31614Mi=13‎‎سلماس / سرحد‎‎serhaddDH.ŞFR. 115/1
31621Mi=13‎‎سليمانيه‎‎SüleymâniyeDH.ŞFR. 116/31
31622Mi=13‎‎سوريه‎‎SûriyeDH.ŞFR. 114/17
32744Mi=14‎‎طاشليجه‎‎TaşlıcaDH.ŞFR. 114/31
32784Mi=14‎‎عكا‎‎AkkâDH.ŞFR. 114/16, DH.ŞFR. 114/17
32788Mi=14‎‎عماديه‎‎İmâdiyeDH.ŞFR. 114/56
33864Mi=15‎‎قره طاغ‎‎KaradağDH.ŞFR. 114/66, DH.ŞFR. 115/71, DH.ŞFR. 115/93
33896Mi=15‎‎قورفو‎‎KorfuDH.ŞFR. 115/98
33897Mi=15‎‎قولاشين‎‎KolaşinDH.ŞFR. 115/71
33898Mi=15‎‎قوزان‎‎KozanDH.ŞFR. 114/54
33913Mi=15‎‎قوصوه‎‎KosovaDH.ŞFR. 115/71
34643Mi=16‎‎ماط‎‎MatDH.ŞFR. 115/98
34653Mi=16‎‎مجارستان‎‎MacaristanDH.ŞFR. 114/48
34668Mi=16‎‎مرسين‎‎MersinDH.ŞFR. 114/76
34672Mi=16‎‎مرسين‎‎MersinDH.ŞFR. 114/54
34722Mi=16‎‎موصل‎‎MusulDH.ŞFR. 114/56, DH.ŞFR. 115/89
35747Mi=17‎‎نوه‌سين‎‎NevesinDH.ŞFR. 114/25
35781Mi=17‎‎هرسك‎‎HersekDH.ŞFR. 114/25
35811Mi=17‎‎يانيه‎‎YanyaDH.ŞFR. 114/21
36244Mi=18‎‎المق / المغه‎‎almağaDH.ŞFR. 116/31
37368Mi=19‎‎ايتمك‎‎itmekDH.ŞFR. 115/71
38161Mi=20‎‎براقمق‎‎bırakmakDH.ŞFR. 114/54
43194Mi=24‎‎كتمك‎‎gitmekDH.ŞFR. 114/13, DH.ŞFR. 114/54
43221Mi=24‎‎كورشمك‎‎görüşmekDH.ŞFR. 115/1
43222Mi=24‎‎كوندريلمك‎‎gönderilmekDH.ŞFR. 114/13
43236Mi=24‎‎كوتورلمك‎‎götürülmekDH.ŞFR. 115/71
43238Mi=24‎‎كوچمك‎‎göçmekDH.ŞFR. 115/71
44266Mi=25‎‎كوندريلمك‎‎gönderilmekDH.ŞFR. 114/15, DH.ŞFR. 115/1
44267Mi=25‎‎كوندريلمش‎‎gönderilmişDH.ŞFR. 114/17
44294Mi=25‎‎يرلشمك‎‎yerleşmekDH.ŞFR. 115/71
44328Mi=25‎‎يازمق / يازلمق‎‎yazılmakDH.ŞFR. 114/21
45119Mi=26‎‎ابراهيم‎‎İbrâhîmDH.ŞFR. 114/16, DH.ŞFR. 114/17
45173Mi=26‎‎اجتماع‎‎ictimâ'DH.ŞFR. 114/25
45177Mi=26‎‎اجبار‎‎icbârDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/71
45225Mi=26‎‎احساس‎‎ihsâsDH.ŞFR. 114/25
45229Mi=26‎‎احوال‎‎AhvâlDH.ŞFR. 114/18, DH.ŞFR. 115/1
45257Mi=26‎‎آخر‎‎âharDH.ŞFR. 114/15
45259Mi=26‎‎اخراج‎‎ihrâcDH.ŞFR. 114/31
45266Mi=26‎‎اخطار‎‎ihtârDH.ŞFR. 114/56
45281Mi=26‎‎اخيراً‎‎ahîrenDH.ŞFR. 115/9
46245Mi=27‎‎اردو‎‎orduDH.ŞFR. 114/61, DH.ŞFR. 115/9
46349Mi=27‎‎ارالق‎‎aralıkDH.ŞFR. 114/31
46429Mi=27‎‎آسايش‎‎âsâyişDH.ŞFR. 114/25, DH.ŞFR. 114/59
46439Mi=27‎‎اسباب‎‎esbâbDH.ŞFR. 114/15, DH.ŞFR. 114/25
46468Mi=27‎‎استحصال‎‎**DH.ŞFR. 114/61
46484Mi=27‎‎استقرار‎‎istikrârDH.ŞFR. 116/31
46495Mi=27‎‎اشقيا / استخبارات‎‎eşkıyâ / istihbârâtDH.ŞFR. 114/25
47126Mi=28‎‎استقبال / استكمال‎‎istikmâlDH.ŞFR. 114/59
47157Mi=28‎‎استيذان‎‎istîzânDH.ŞFR. 115/9
47187Mi=28‎‎اسلام‎‎İslâmDH.ŞFR. 115/71
47214Mi=28‎‎اسير‎‎esîrDH.ŞFR. 114/12
47235Mi=28‎‎اشيا‎‎eşyâDH.ŞFR. 116/31
48324Mi=29‎‎اطوار‎‎etvâr / itâatDH.ŞFR. 115/71
48348Mi=29‎‎اعاده‎‎iâdeDH.ŞFR. 114/56
48385Mi=29‎‎اعطا‎‎i'tâDH.ŞFR. 114/17, DH.ŞFR. 115/9
48411Mi=29‎‎اغبرار‎‎iğbirârDH.ŞFR. 114/66
48422Mi=29‎‎اغنام‎‎ağnâmDH.ŞFR. 114/66
48426Mi=29‎‎انتقام‎‎intikâmDH.ŞFR. 115/93
48479Mi=29‎‎افكار‎‎efkârDH.ŞFR. 114/48, DH.ŞFR. 115/71
48482Mi=29‎‎اغا‎‎ağaDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
48485Mi=29‎‎افندى‎‎EfendiDH.ŞFR. 115/9
48489Mi=29‎‎اقامه - اقامت‎‎ikâmeDH.ŞFR. 114/59
49116Mi=30‎‎اقناع‎‎iknâ'DH.ŞFR. 115/1
49222Mi=30‎‎التى‎‎altıDH.ŞFR. 114/25
49253Mi=30‎‎الله‎‎AllâhDH.ŞFR. 115/89
49254Mi=30‎‎الله‎‎ullâhDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
51315Mi=31‎‎امر‎‎emrDH.ŞFR. 114/20, DH.ŞFR. 115/9
51356Mi=31‎‎امير‎‎Emîr-iDH.ŞFR. 114/61
51378Mi=31‎‎انتظار‎‎intizârDH.ŞFR. 115/9
51422Mi=31‎‎انقياد‎‎emrDH.ŞFR. 115/9
51445Mi=31‎‎امر و فرمان همايون‎‎emr u fermân-ıDH.ŞFR. 115/1
51497Mi=31‎‎آسايش / اوميد‎‎âsâyiş / ümîdDH.ŞFR. 116/31
52111Mi=32‎‎اوچ‎‎üçDH.ŞFR. 114/66
52121Mi=32‎‎اوراده‎ — ‎اوراجه‎ — ‎اورايه‎‎orada — oraca — orayaDH.ŞFR. 114/15, DH.ŞFR. 115/9
52134Mi=32‎‎اوچ‎‎üçDH.ŞFR. 114/25, DH.ŞFR. 114/56
52164Mi=32‎‎اون‎‎onDH.ŞFR. 114/66
52168Mi=32‎‎اولاد‎‎evlâdDH.ŞFR. 115/1
52185Mi=32‎‎اهالى‎‎ehâlîDH.ŞFR. 114/21, DH.ŞFR. 114/66, DH.ŞFR. 115/71, DH.ŞFR. 115/98
52246Mi=32‎‎ايجون‎‎içün / îfâsıDH.ŞFR. 115/71
52252Mi=32‎‎ايام‎‎eyyâmDH.ŞFR. 114/61
52256Mi=32‎‎ايلرو‎‎ilerüDH.ŞFR. 114/31
52257Mi=32‎‎ايلرو‎‎ilerüDH.ŞFR. 114/61
53419Mi=33‎‎بر‎‎birDH.ŞFR. 114/13, DH.ŞFR. 114/15, DH.ŞFR. 114/61, DH.ŞFR. 115/1 ...
53425Mi=33‎‎برادر‎‎birâderDH.ŞFR. 115/98
53464Mi=33‎‎برابر‎‎berâberDH.ŞFR. 115/1
53473Mi=33‎‎بش‎‎beşDH.ŞFR. 114/25
54118Mi=34‎‎بعد الاجرا‎‎ba'de'l-icrâDH.ŞFR. 115/1
54124Mi=34‎‎بعضاً‎ — ‎بعضى‎‎ba'zan — ba'zıDH.ŞFR. 114/15, DH.ŞFR. 114/21
54132Mi=34‎‎بعده‎‎ba'dehûDH.ŞFR. 114/25
54144Mi=34‎‎بگ‎‎BeyDH.ŞFR. 114/54, DH.ŞFR. 114/56, DH.ŞFR. 115/98
54154Mi=34‎‎بلا استيذان‎‎bilâ-istîzânDH.ŞFR. 114/54
54169Mi=34‎‎بلكه‎‎belkiDH.ŞFR. 115/1
54195Mi=34‎‎بوراده‎‎buradaDH.ŞFR. 114/25
54196Mi=34‎‎بو بابده‎‎bu bâbdaDH.ŞFR. 114/17, DH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
54215Mi=34‎‎بونلردن‎‎bunlardanDH.ŞFR. 115/93
54246Mi=34‎‎چاره / ربط‎‎çâreDH.ŞFR. 114/59
55324Mi=35‎‎پاشا‎‎PaşaDH.ŞFR. 114/76
55328Mi=35‎‎پاپاس‎‎papasDH.ŞFR. 115/53
55362Mi=35‎‎پرنس‎‎PrensDH.ŞFR. 114/66
55364Mi=35‎‎پروا‎‎pervâDH.ŞFR. 115/71
55366Mi=35‎‎پروتوسته‎‎protestoDH.ŞFR. 115/53
55444Mi=35‎‎تاجدارى‎‎tâcdârîDH.ŞFR. 115/1
55471Mi=35‎‎تأمين - تأمينات‎‎te'mînâtDH.ŞFR. 114/56, DH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 116/31
56117Mi=36‎‎تبعيد‎‎teb'îdDH.ŞFR. 114/16
56118Mi=36‎‎تبليغ - تبليغات‎‎teblîğâtDH.ŞFR. 114/59, DH.ŞFR. 115/71
56124Mi=36‎‎تجاوز‎ — ‎تجاوزات‎‎tecâvüzDH.ŞFR. 114/66
56148Mi=36‎‎تحرير‎‎tahrîrDH.ŞFR. 114/76
56169Mi=36‎‎تحقيق‎‎tahkîkDH.ŞFR. 114/25
56214Mi=36‎‎ترجيحاً / ترتيب‎‎tertîbDH.ŞFR. 114/59
56227Mi=36‎‎تركجه‎‎TürkçeDH.ŞFR. 114/13
56234Mi=36‎‎ترقى - ترقيات‎‎terakkîDH.ŞFR. 114/31
57219Mi=37‎‎تصادم‎‎tesâdümDH.ŞFR. 114/61
57345Mi=37‎‎تطييب‎‎tatyîbDH.ŞFR. 114/20
57358Mi=37‎‎تقسيم‎ — ‎تقسيمات‎‎taksîmDH.ŞFR. 114/66
57366Mi=37‎‎تقييد‎ — ‎تقييدات‎‎takyîdDH.ŞFR. 115/9
57368Mi=37‎‎تعطيل‎‎ta'tîlDH.ŞFR. 114/18
57479Mi=37‎‎تخليه‎‎tahliyeDH.ŞFR. 115/71
57485Mi=37‎‎تلغراف‎‎telgrafDH.ŞFR. 114/25
57486Mi=37‎‎تلغرافنامه‎‎telgrafnâmeDH.ŞFR. 114/56
58219Mi=38‎‎توقيف / تفريق‎‎tevkîfDH.ŞFR. 116/31
58281Mi=38‎‎جارح‎‎ve cârihDH.ŞFR. 115/93
59278Mi=39‎‎جارح‎‎cârihDH.ŞFR. 115/53
59325Mi=39‎‎جرأت‎‎cür'etDH.ŞFR. 114/48
59343Mi=39‎‎جهت‎‎cihetDH.ŞFR. 115/71
59355Mi=39‎‎جوار‎‎civârDH.ŞFR. 115/71
59362Mi=39‎‎جلب‎‎celbDH.ŞFR. 115/1
59367Mi=39‎‎جميل‎ — ‎جميله‎‎cemîleDH.ŞFR. 115/1
59415Mi=39‎‎جواب‎ — ‎جواباً‎‎cevâbDH.ŞFR. 115/9
59416Mi=39‎‎جوار‎‎civârDH.ŞFR. 114/61
59426Mi=39‎‎جهت‎‎cihetDH.ŞFR. 114/25
59428Mi=39‎‎جهت‎ — ‎جهات‎‎cihetDH.ŞFR. 114/61
61135Mi=40‎‎حصول / چكلمك‎‎husûl / çekilmekDH.ŞFR. 114/31, DH.ŞFR. 114/54
61172Mi=40‎‎حاضر / حدود‎‎hâzırDH.ŞFR. 115/71
61193Mi=40‎‎حكومت‎‎hükûmetDH.ŞFR. 115/93
61197Mi=40‎‎حدود‎‎hudûdDH.ŞFR. 114/59, DH.ŞFR. 114/61, DH.ŞFR. 114/66
61232Mi=40‎‎حركات عسكريه‎‎harekât-ı askeriyyeDH.ŞFR. 114/31
61246Mi=40‎‎حزيران‎‎HazîrânDH.ŞFR. 114/66
61257Mi=40‎‎حسن‎‎Hasan / hüsnDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
62212Mi=41‎‎حمايه‎‎himâyeDH.ŞFR. 115/53
62225Mi=41‎‎حضرت‎ — ‎حضرات‎‎hazret-iDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
62338Mi=41‎‎حق‎ — ‎حقوق‎ — ‎حقايق‎‎hakkDH.ŞFR. 114/21
62377Mi=41‎‎حقوق / حدود‎‎hudûd / hukûkDH.ŞFR. 115/93
62472Mi=41‎‎خالد‎ — ‎خلدت‎‎HâlidDH.ŞFR. 115/98
62485Mi=41‎‎خانه‎‎hâneDH.ŞFR. 114/54
63495Mi=42‎‎خبر‎‎haberDH.ŞFR. 114/25
63519Mi=42‎‎خلافت‎ — ‎خلافتپناهى‎‎hilâfetDH.ŞFR. 115/1
63521Mi=42‎‎خدمت‎ — ‎خدمات‎‎hidmet-iDH.ŞFR. 114/76
63522Mi=42‎‎خسار‎ — ‎خسارات‎‎hasârâtDH.ŞFR. 115/71
63525Mi=42‎‎خديو‎‎HidîvDH.ŞFR. 114/76
63544Mi=42‎‎خرستيان‎‎HıristiyanDH.ŞFR. 114/12
63683Mi=42‎‎خير‎‎HayrDH.ŞFR. 115/98
64754Mi=43‎‎دفع و تعرض‎‎def' ü ta'arruzDH.ŞFR. 114/59, DH.ŞFR. 114/61
64771Mi=43‎‎دردنجى‎‎DördüncüDH.ŞFR. 115/9
64779Mi=43‎‎در سعادت‎‎Dersa'âdetDH.ŞFR. 115/1
64783Mi=43‎‎دردست‎‎derdestDH.ŞFR. 115/53
64793Mi=43‎‎دفعه‎‎def'aDH.ŞFR. 114/61
64854Mi=43‎‎دكان‎ — ‎دكاكين‎‎dükkânDH.ŞFR. 116/31
65342Mi=44‎‎دونكی كون / دوريه‎‎devriyeDH.ŞFR. 115/71
65448Mi=44‎‎دها ايوجه‎‎dahâ iyüceDH.ŞFR. 114/13
65471Mi=44‎‎ديگر‎‎dîğerDH.ŞFR. 115/1
65472Mi=44‎‎دين‎‎dînDH.ŞFR. 115/98
65482Mi=44‎‎ديكر‎‎diğerDH.ŞFR. 115/93
65491Mi=44‎‎ذخيره - ذخائر‎‎zahîreDH.ŞFR. 114/31
65544Mi=44‎‎رياست‎‎riyâsetDH.ŞFR. 115/9
66281Mi=45‎‎رشاد‎‎ReşâdDH.ŞFR. 114/54
66291Mi=45‎‎رضا‎‎RızâDH.ŞFR. 115/98
66392Mi=45‎‎رئيس‎ — ‎رؤسا‎‎re'îs — rü'esâDH.ŞFR. 114/20, DH.ŞFR. 114/59
66412Mi=45‎‎رعايت‎‎ri'âyetDH.ŞFR. 115/1
67491Mi=46‎‎سابق‎‎sâbıkDH.ŞFR. 114/54, DH.ŞFR. 114/56
68692Mi=47‎‎سنجاق‎‎sancakDH.ŞFR. 114/25
68693Mi=47‎‎سند‎‎senedDH.ŞFR. 114/59
68697Mi=47‎‎سنوى‎‎senevîDH.ŞFR. 114/66
68731Mi=47‎‎سؤال‎‎su'âlDH.ŞFR. 115/9
69274Mi=48‎‎شايد‎‎şâyedDH.ŞFR. 115/1
69426Mi=48‎‎شبهه‎‎şübheDH.ŞFR. 115/1
71465Mi=49‎‎شيخ‎‎şeyhDH.ŞFR. 114/16, DH.ŞFR. 114/17, DH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9 ...
72666Mi=50‎‎ضرورت‎‎zarûretDH.ŞFR. 114/31
72672Mi=50‎‎ضم - ضمن‎‎zımnDH.ŞFR. 114/59
72712Mi=50‎‎طاغلى‎‎DağlıDH.ŞFR. 114/66
72751Mi=50‎‎طريق‎‎tarîkDH.ŞFR. 114/54
72752Mi=50‎‎طرف‎‎tarafDH.ŞFR. 114/76
72756Mi=50‎‎طرف / طپانچه‎‎tarafDH.ŞFR. 116/31
73127Mi=51‎‎ظهور‎ — ‎ظهورات‎‎zuhûrâtDH.ŞFR. 114/66
73268Mi=51‎‎عبد‎‎AbdDH.ŞFR. 114/56
73482Mi=51‎‎عبيد‎ — ‎عبيداء‎‎UbeydDH.ŞFR. 115/1, DH.ŞFR. 115/9
74123Mi=52‎‎عديم الامكان‎‎adîmü'l-imkânDH.ŞFR. 115/71
74132Mi=52‎‎عرض‎ — ‎عرضاً‎‎arzDH.ŞFR. 115/9
74149Mi=52‎‎عزيمت‎‎azîmeDH.ŞFR. 114/21, DH.ŞFR. 115/9
74152Mi=52‎‎عساكر شاهانه‎‎asâkir-i şâhâneDH.ŞFR. 116/31
74156Mi=52‎‎عسكر‎ — ‎عساكر‎ — ‎عسكريه‎‎askerDH.ŞFR. 114/21, DH.ŞFR. 114/25, DH.ŞFR. 114/59, DH.ŞFR. 114/76 ...
74164Mi=52‎‎عشيرت - عشاير‎‎aşâyirDH.ŞFR. 114/59
74172Mi=52‎‎عطيه‎‎atiyyeDH.ŞFR. 114/66
74227Mi=52‎‎على الصباح‎‎ale's-sabâhDH.ŞFR. 114/93
74247Mi=52‎‎عموم‎‎umûmDH.ŞFR. 115/71
74274Mi=52‎‎عودت‎‎avdetDH.ŞFR. 114/21
74282Mi=52‎‎عبد‎‎AbdDH.ŞFR. 115/89
74285Mi=52‎‎عودت‎‎avdetDH.ŞFR. 114/56
74287Mi=52‎‎عورت / طابور‎‎tabur / fırkaDH.ŞFR. 114/25
75286Mi=53‎‎عيال‎‎ıyâlDH.ŞFR. 115/1
75354Mi=53‎‎غصب‎‎gasbDH.ŞFR. 114/66
75375Mi=53‎‎غير‎‎gayr-iDH.ŞFR. 114/15
75463Mi=53‎‎فرقتين‎‎firkateynDH.ŞFR. 114/93
75468Mi=53‎‎فرمان‎‎fermânDH.ŞFR. 115/1
76365Mi=54‎‎فساد - فسادات‎‎fesâdDH.ŞFR. 114/48
76367Mi=54‎‎فرار‎ — ‎فرارى‎‎firârîDH.ŞFR. 115/93
76435Mi=54‎‎فيأت‎‎fi'âtDH.ŞFR. 114/31
76451Mi=54‎‎قارشو - قارشولق‎‎karşulukDH.ŞFR. 114/25
76487Mi=54‎‎قائممقام‎‎kâimmakâmDH.ŞFR. 114/13, DH.ŞFR. 114/56
76511Mi=54‎‎قبول‎‎kabûlDH.ŞFR. 115/1
76518Mi=54‎‎قبيله‎ — ‎قبائل‎‎kabâilDH.ŞFR. 115/71
76519Mi=54‎‎قتال‎ — ‎قاتل‎ — ‎قتل‎ — ‎قتيل‎‎kıtâl — kâtil — katl — katîlDH.ŞFR. 114/12, DH.ŞFR. 115/98
76525Mi=54‎‎قدر‎‎kadarDH.ŞFR. 114/25
76526Mi=54‎‎قدرت / قرارگاه‎‎kudret / karârgâhDH.ŞFR. 114/59
77559Mi=55‎‎قرعه‎‎kur'aDH.ŞFR. 114/25
77567Mi=55‎‎قريه‎‎karyeDH.ŞFR. 115/71
77681Mi=55‎‎قول‎‎kolDH.ŞFR. 116/31
77686Mi=55‎‎قومانده‎ — ‎قوماندان‎‎kumandanDH.ŞFR. 116/31
77692Mi=55‎‎قوناغى / قوچ‎‎**DH.ŞFR. 114/66
77699Mi=55‎‎قونسلوس‎‎konsolosDH.ŞFR. 115/53
78322Mi=56‎‎كائن‎‎kâinDH.ŞFR. 115/71
78335Mi=56‎‎كليت‎ — ‎كليتلو‎‎külliyetlüDH.ŞFR. 115/71
78411Mi=56‎‎كلّى / گلـ‎‎küllî / gelDH.ŞFR. 114/25
78418Mi=56‎‎كل‎‎gelDH.ŞFR. 114/61, DH.ŞFR. 115/89
78429Mi=56‎‎كمال‎ — ‎كمالات‎‎kemâlDH.ŞFR. 114/25
78438Mi=56‎‎كمسنه‎ — ‎كمسه‎‎kimesne / kimseDH.ŞFR. 114/21
78449Mi=56‎‎كندو‎ — ‎كندوسى‎‎kendüsiDH.ŞFR. 115/1
78475Mi=56‎‎كوكللى‎‎gönüllüDH.ŞFR. 114/21
78478Mi=56‎‎كون‎‎günDH.ŞFR. 114/93
78479Mi=56‎‎گون‎‎günDH.ŞFR. 114/25, DH.ŞFR. 114/54
78482Mi=56‎‎كوندن كونه‎‎günden güneDH.ŞFR. 114/21
78484Mi=56‎‎كوى‎ — ‎قريه‎‎köy — karyeDH.ŞFR. 114/12
78499Mi=56‎‎كيفيت‎‎keyfiyyetDH.ŞFR. 115/9

5. Bölgesel İki Haneli Şifre Miftahları (1884 Şarkî Rumeli & 1881 Prizren) ve Mâbeyn Kayıtları

5.1. BOA, A.}MTZ.(04) 19/21 — 13 Eylül 1884 Şarkî Rumeli Vilâyeti Orijinal İki Haneli Şifre Miftâhı (34 Hücre × 2 Kod = 68 Sıfırsız Kod)

Satır.Sütun (RTL)Harf / İşaretOkunuşu1. Kod2. Kod
1.1‎‎ا‎‎elif3518
1.2‎‎ب‎‎bâ (be)6347
1.3‎‎پ‎‎pâ (pe)5113
1.4‎‎ت‎‎tâ (te)1577
1.5‎‎ث‎‎sâ (se)4966
1.6‎‎ج‎‎cîm9155
2.1‎‎چ‎‎çîm6819
2.2‎‎ح‎‎hâ5439
2.3‎‎خ‎‎hâ-i mu‘ceme (hı)6597
2.4‎‎د‎‎dâl8823
2.5‎‎ذ‎‎zâl (zel)4695
2.6‎‎ر‎‎râ (re)5228
3.1‎‎ز‎‎zâ (ze)7169
3.2‎‎ژ‎‎jâ (je)5396
3.3‎‎س‎‎sîn7524
3.4‎‎ش‎‎şîn9216
3.5‎‎ص‎‎sâd1164
3.6‎‎ض‎‎dâd3829
4.1‎‎ط‎‎tâ-i mühmele (tı)9917
4.2‎‎ظ‎‎zâ-i mu‘ceme (zı)7456
4.3‎‎ع‎‎‘ayn2145
4.4‎‎غ‎‎gayn3367
4.5‎‎ف‎‎fâ (fe)8937
4.6‎‎ق‎‎kâf3127
5.1‎‎ك‎‎kef7285
5.2‎‎ل‎‎lâm7344
5.3‎‎م‎‎mîm5914
5.4‎‎ن‎‎nûn2593
5.5‎‎و‎‎vâv5826
5.6‎‎ه‎‎hâ-i resmiyye (he)4376
6.2‎‎لا‎‎lâm-elif8294
6.3‎‎ء‎‎hemze6241
6.4‎‎ى‎‎yâ (ye)2286
6.5‎‎ً‎‎tenvîn / elif-i memdûde işâreti1283

5.2. DH.ŞFR. 114/11 — 31 Temmuz 1881 Prizren İki Haneli Şifre Telgrafı ve Geri Çatılan Anahtar (38 Kod)

[تلغرافنامه سرلوحه سى :] مخرجى پرزرين | نومروسى ١٨١٩ | عدد كلمات ٢٤٠ | تاريخى ١٩ تموز سنه ١٢٩٧

‎داخليه نظارت جليله سنه‎

[Mi0 ‎شفره متننده آچيق براقيلان كلمات‎ : ... ‎اولاً‎ ... ‎اولديغى‎ ...]

[Mi1-Mi2 ‎محلولى‎ :] ... ‎عرض و استخبار قلنمش‎ [‎ايسه ده‎] ‎موصل‎ ... ‎مخبر محمد افندينك اشقودره‎ [‎تلغراف / تحريرات‎] ‎مديريتنه تعيينى محمد افندينك عصمت و استقامت و لياقت زائده سى اولديغندن متصرفلقه تعيينى صحيح ايسه مصطفى بكك‎ [‎يرينه‎] ‎لياقت و اقتدارى دركار اولان‎ [‎مومى اليه‎] ‎افندينك قرق‎ [‎كليسا؟‎] ‎متصرفلغنه تعيينى خصوصنه مساعفه بيورلمسى معروضدر‎.

Dâhiliyye Nezâret-i Celîlesine

[Mi0 şifre metninde açık bırakılan kelimât: ... evvelâ ... olduğu ...]

[Mi1-Mi2 mahlûlü:] ... arz ve istihbâr kılınmış [ise de] mûsıl ... muhbir Mehmed Efendi'nin İşkodra [telgraf / tahrîrât] müdîriyyetine ta‘yîni, Mehmed Efendi'nin ismet ü istikâmet ve liyâkat-i zâ’idesi olduğundan mutasarrıflığa ta‘yîni sahîh ise Mustafa Bey'in [yerine] liyâkat ü iktidârı derkâr olan [mûmâ-ileyh] Efendi'nin Kırk[kilise?] mutasarrıflığına ta‘yîni husûsuna müsâ‘afe buyurulması ma‘rûzdur.

İki Haneli KodOsmanlıca HarfOkunuşu
11‎‎ا‎‎elif
12‎‎ا‎‎elif
15‎‎ل‎‎lâm
21‎‎ا‎‎elif
22‎‎م‎‎mîm
23‎‎ر‎‎râ (re)
24‎‎ى‎‎yâ (ye)
26‎‎ف‎‎fâ (fe)
27‎‎ح‎‎hâ
28‎‎د‎‎dâl
31‎‎ب‎‎bâ (be)
34‎‎م‎‎mîm
36‎‎ص‎‎sâd
37‎‎ك‎‎kef
39‎‎ر‎‎râ (re)
43‎‎ز‎‎zâ (ze)
44‎‎ع‎‎‘ayn
45‎‎ض‎‎dâd
46‎‎و‎‎vâv
47‎‎و‎‎vâv
49‎‎س‎‎sîn
51‎‎ن‎‎nûn
52‎‎ت‎‎tâ (te)
53‎‎س‎‎sîn
55‎‎ه‎‎hâ-i resmiyye (he)
57‎‎غ‎‎gayn
59‎‎ه‎‎hâ-i resmiyye (he)
61‎‎ق‎‎kâf
62‎‎خ‎‎hâ-i mu‘ceme (hı)
64‎‎ى‎‎yâ (ye)
65‎‎ل‎‎lâm
73‎‎ش‎‎şîn
74‎‎ف‎‎fâ (fe)
76‎‎ق‎‎kâf
81‎‎ن‎‎nûn
84‎‎ك‎‎kef
89‎‎ط‎‎tâ-i mühmele (tı)
99‎‎ت‎‎tâ (te)

5.3. Mâbeyn-i Hümâyûn ve Yıldız Sarayı Şifre Reformu Belgeleri (Y.PRK.ASK. 6/39, MB.İ. 80/20, MB.İ. 80/114)

يكى شفره مفتاحى تكرار ايدن ٢١ كانون ثانى سنه ٩٦ تاريخلو تلغرافنامهٔ عاليلرى آلندى والف با ترتيبى اوزره ترقيم بيوريلان رقامات آلندى ايسه ده يا حرفى نقصان چيقديغى كبى يكى شفره ايله ويرلديكى اراده بيوريلان رقامات دخى آلنان حروفات مفتاحيله حل ايديله مديكى وكچنلرده ويريلان شفره مفتاحى ايسه بونكده تكرار ايديلان رقاماتنه كلياً تخالف ايلديكى وبوده رقاماتك تلغرافخانه لرجه طوغرى النمامسندن ناشى ايدوكى جهتله صورت صحيحه وسالمه ده تكرار ايدلمسى لزومنى عرض واستيذان ايدرم اولبابده ٢٢ كانون ثانى سنه ٩٦

[‎ذيل ومقيد مسوده‎ :] ‎اشقودره قوماندانى ميرلوا عبدى پاشايه‎

‎لزومنى اشعار ايلديككز‎ [‎خط چيزيلمش‎ : ‎مواد تكرار ايديلور‎] ‎بروجه آتى تكرار ايديلور‎ :

‎٤٩ / ٧٢ ٥٢ ٧٦ ١٦ ٢٦ ٥٢ ٩٢‎ | [‎چيزيلمش‎ : ‎٩١ ٩٢‎] ‎٣٧ ٩٩‎ [‎چيزيلمش‎ : ‎٩١ ٩٢‎]

[‎ظهرنده‎ :] ‎٢٩٧ / ٧٤‎ [‎چيزيلمش‎ : ‎٢٢٧‎]

[Zeyl ve mukayyed müsvedde:] İşkodra Kumandanı Mirlivâ Abdî Paşa'ya

Lüzûmunu iş‘âr eylediğiniz [üstü çizili: mevâdd tekrâr edilür] ber-vech-i âtî tekrâr edilür:

49 / 72 52 76 16 26 52 92 | [üstü çizili: 91 92] 37 99 [üstü çizili: 91 92]

[Zahrında:] 297 / 74 [üstü çizili: 227]*

[برنجى قيد :] بودفعه طبع اولنان بر مفتاح جديد ايله كريد ولايتندن وارد اولان تلغرافنامه حل قلنمق اوزره باشوكالت مستشارلغنه ارسال اولنمش ايسه ده بو مفتاحدن بر نسخه نك دائرهٔ كتابتده بولنمسى مقتضى اولمغله حفظنه ومفتاح جديده دائر قرار نه ايسه بيلنمك اوزره مخابره اولنمسى تلغراف نظارتندن شفاهاً افاده اولنمسنه مبنى ...

‎شفره مفتاح جديدينك ماشأالله اولديغى اخبار اولنمغله باشكتابت جليله يه ومقام صدارت عظمايه مصلحةً اعاده كوندريله جكدر ١٦ ن سنه ٩٨‎

[‎ايكنجى قيد‎ :] ‎تقطيع جدول بونجه سى دائرهٔ كتابته كوندرلمش اولديغى بيان اولنوب مع مفيه بوذهابك اوستى قفصده دخى بعضه قيدلر اولمغله ايراد مصلحت ضمننده اولاً مفتاح جديد دائرهٔ كتابته واصل اولمامش اولديغندن لطفاً بر نسخه سنك ارسال بيورلمسى استرحام قلنور صوكره دن دركنارده مصلحةً بر نسخه صدارت عظمى يه كوندريله جكى بيان ايدلمش اولمغله‎ — ‎عصمت‎ [‎؟‎]

şifre miftâh-ı cedîdinin ... olduğu ihbâr olunmağla Başkitâbet-i Celîle'ye ve Makâm-ı Sadâret-i Uzmâ'ya maslahaten i‘âde gönderilecekdir. 16 N [Ramazân] sene [12]98.

[İkinci kayd:] Taktî‘ cedvel bohçası Dâ’ire-i Kitâbet'e gönderilmiş olduğu beyân olunup ma‘a-mâfîh ... îrâd-ı maslahat zımnında evvelen miftâh-ı cedîd Dâ’ire-i Kitâbet'e vâsıl olmamış olduğundan lutfen bir nüshasının irsâl buyurulması istirhâm kılınır; sonradan derkenârda maslahaten bir nüsha Sadâret-i Uzmâ'ya gönderileceği beyân edilmiş olmağla — İsmet [?]*

مؤخراً مطبعهٔ عامره ده طبع ايديلوب عتبهٔ علياى ملوكانه يه عرض و تقديم قلنمش اولان شفره مفتاحلرندن بر قاچ نسخه دها عرض و تقديمى مقتضاى ارادهٔ سنيهٔ حضرت پادشاهيدن بولنمغين لفاً تقديم قلندى اولبابده. فى ٢٥ ن سنه ٩٨ — سعيد
BOA, A.}MTZ.(04) 19/21 — Şarkî Rumeli Vilâyeti Orijinal 6×6 Şifre Miftâh Cetveli (Sağdan Sola Sütun 1 → 6)
ج
91 · 55
ث
49 · 66
ت
15 · 77
پ
51 · 13
ب
63 · 47
ا
35 · 18
ر
52 · 28
ذ
46 · 95
د
88 · 23
خ
65 · 97
ح
54 · 39
چ
68 · 19
ض
38 · 29
ص
11 · 64
ش
92 · 16
س
75 · 24
ژ
53 · 96
ز
71 · 69
ق
31 · 27
ف
89 · 37
غ
33 · 67
ع
21 · 45
ظ
74 · 56
ط
99 · 17
ه
43 · 76
و
58 · 26
ن
25 · 93
م
59 · 14
ل
73 · 44
ك
72 · 85
Boş
ً
12 · 83
ى
22 · 86
ء
62 · 41
لا
82 · 94
Boş

6. BOA, A.}d. 1060 (VI. Defter) İle İlk Kez Çözülen 26 Mahlûlsüz / Kısmen Mahlûlsüz Şifre Telgrafı (DH.ŞFR. 114–116)

6.1. DH.ŞFR. 114/12 — Van (4 Temmuz 1297 / 16 Temmuz 1881 · İmza: Vâlî-i Vân Hasan [Hasan Paşa])

داخليه نظارتنه / ايران اشقياى مشهوره‌سندن شكاك عشيرتى رئيسى على خانك تدميرينه مأمور عساكر ايرانيه‌دن بر طاقمى [شمس صباح: خرستيان (سنى و خرستيان) كويلرى زياق باجورگه‌نك] اهاليسندن صبياننى [قتل] و [اسير] ايلدكلرندن بو طرفه التجا ايچون حدوده كلمش اولان صبيان و نسوان ايله سائره حقنده هكاريدن استفسار معامله اولنمسى اوزرينه ابنيهٔ عسكريه و عدليه و ملكيه‌دن برر مأمورك حدوده بالارسال ايران مأمورلريله مذاكره ايديله‌رك بونلره تأمينات قويه اعطاسيله محللرينه اعاده قابل اوله‌مديغى حالده صورت التجالرينك ورقه‌ده بالتقبيل مناسب كويلره يرلشديرلمسى موافق شان عالى اوله‌جغى جواباً هكارى‌يه يازيلوب طهران سفارتنه دخى بيان كيفيت اولنديغى معروضدر ٤ تموز سنه ٩٧ والى وان حسن

6.2. DH.ŞFR. 114/13 — Yanya (12 Eylül 1297 / 24 Eylül 1881 · İmza: Mustafâ Âsım [Yanya Valisi Mustafa Âsım Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / مارغليچ قائممقاملغنه تعيين ايديلان رشدى افندى [شمس صباح: تركجه‌يه مالك اولميوب] كچنلرده [ترك مأموريته مجبور اولان] خيماره قضاسنه دخى [بر قائممقامك كوندريله‌جكى] ايشيديليور حالبوكه [خيماره‌نك دها ايوجه نزاكتى] چوقدر بونك محل مأموريتنه [بيله كتميه‌جكى] عرض اولنور ١٢ ايلول سنه ٩٧ مصطفى عاصم

6.3. DH.ŞFR. 114/15 — Şam [Sûriye Vilâyeti] (14 Eylül 1297 / 26 Eylül 1881 · İmza: Ahmed Hamdî [Suriye Valisi Ahmed Hamdi Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / [شمس صباح: فضاحت لسانيه‌يه متجاسر] شخصك بعد التوقيف خفياً اجراى استنطاقيله كيفيتك جانب باب عالى‌يه بيلديريلمسى مقدما عدليه نظارتندن ٢١ محرم سنه ٩٦ تاريخيله ولايت عدليه مفتشلكنه وقوعبولان تبليغاتندن مؤكد ايسه‌ده بعض يرلرده بوكا متجاسر اولنلرك او يولده استنطاقلرى بالنتيجه حصوله دكين محللرنده موقوفيتندن [آسايش ملكيه‌جه بعضى محذور] وقوعى ملحوظ اولديغنه بناءً بونك بعد الاستنطاق درحال نسبت اولنه‌جغى [آخر بر محله كوندريله‌رك اوراده] توقيفندن [و ملل غير مسلمه‌دن] بو بابده بر فضاحت ظهوريله تذكر اولنان قرارك انده‌ده شمولى ايجاب اوله‌جغى استدلال اولنور ١٤ ايلول سنه ٩٧ احمد حمدى

6.4. DH.ŞFR. 114/16 — Şam [Sûriye Vilâyeti] (31 Ağustos 1297 / 12 Eylül 1881 · İmza: Ahmed Hamdî [Suriye Valisi Ahmed Hamdi Paşa])

داخليه نظارتنه / [شمس صباح: نصيرى شيخلرندن] اولمغله [سويديه‌ده مقيم شيخ ابراهيمك عكايه تبعيدى] حقنده حلب ولايتنه‌ده طرف نظارتپناهيلرندن وقوعبولان اشعارك دخى ترويج اولنمسى بالتحقيقات عرض ايدرم ٣١ اغستوس سنه ٩٧ احمد حمدى

6.5. DH.ŞFR. 114/17 — Haleb (4 Teşrîn-i Sânî 1297 / 16 Kasım 1881 · İmza: Cemîl [Halep Valisi Hüseyin Cemil Paşa])

داخليه نظارتنه / ٢٠ تشرين اول سنه ٩٧ تاريخلو تلغراف امرلرى موجبنجه [جبله‌لى نصيرى شيخ ابراهيم عكايه كوندريلمش اولديغندن بو بابده سوريه ولايتنه‌ده معلومات اعطا] بيورلمسى مستدعادر ٤ تشرين ثانى سنه ٩٧ جميل

6.6. DH.ŞFR. 114/18 — Şam [Sûriye Vilâyeti] (21 Teşrîn-i Evvel 1297 / 2 Kasım 1881 · İmza: Ahmed Hamdî [Suriye Valisi Ahmed Hamdi Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / ٢٠ تشرين اول سنه ٩٧ [شمس صباح: احوال] جريده‌سى [تعطيلنك نقدر مدت] ايچون اوله‌جغى استيذان اولنور اولبابده ٢١ تشرين اول سنه ٩٧ احمد حمدى

6.7. DH.ŞFR. 114/20 — Van (5 Kânûn-ı Evvel 1297 / 17 Aralık 1881 · İmza: Vâlî-i Vân Hasan [Hasan Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / ٢٢ ايلول سنه ٩٧ تاريخ و يكرمى اوچ نومرولى امرنامه‌لرنده اراده بيوريلان [شمس صباح: نسطورى ملتى رئيسى مرشمعون] افندينك هنوز [معاش امرى] اله‌مديغنه و [ملت مرقومه] احوالى ايسه معلوم بولنديغنه مبنى مومى اليهك [تطييبى ايچون] مزبور [معاش امرينك] تلغرافله سريعاً اعطاسنه مساعده بيورلمسى معروضدر فى ٥ كانون اول سنه ٩٧ والى وان حسن

6.8. DH.ŞFR. 114/21 — Yanya (7 Kânûn-ı Evvel 1297 / 19 Aralık 1881 · İmza: Mustafâ Âsım [Yanya Valisi Mustafa Âsım Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / [شمس صباح: يانيه ولايتى اهاليسندن] اولوب اوته‌يجه [يونانستانه بالعزيمه كوكللى] اوله‌رق [عسكره يازلمش] اولنلر [بعضى كمسنه‌لر كوندن كونه مملكتلرينه عودت ايتمكده‌ده اولدقلرى] جهتله [حقلرنده] نه وجهله معامله اولنه‌جغنك استيذانى معروضدر فى ٧ كانون اول سنه ٩٧ مصطفى عاصم

6.9. DH.ŞFR. 114/25 — Prizren (Kosova Vilâyeti — Taşlıca Mutasarrıflığı telgrafnâme sûreti) (3 Kânûn-ı Sânî 1297 (Taşlıca sûreti: 2 Kânûn-ı Sânî 1297) / 15 Ocak 1882 (Taşlıca sûreti: 14 Ocak 1882) · İmza: Ahmed Hıfzı (Kosova Valisi; sûret imzası: Taşlıca Mutasarrıfı Süleyman))

صورت — شمس صباح: نوه‌سين جهتنده اوستريا قرعه قوللرندن برينه هجوم ايدلديگنى خبر ويره‌رك اول جهتده بش التى يوز كشينك اجتماع ايتديگنى بوسنه‌دن المش اولدقلرى تلغراف مألندن اكلادقلرينى و فقط بوكا دائر بوراده گرك معلوماتم تحقيق اولنه‌مامش اولديغى [احساس] بعده ... گون ياندن اوستريا اشقياسى [استخباراتى] گلدى بنم سنجاقده آسايش كمالده ايدى اورايه اكلانديغى و هرسك جهتنده بويله بر قارشولق [ظهورنده] معلوماتم النه‌جغى سويلنـ[ـه‌رك تدابير لازمه] المـ[ـق] اسبابنه شو گونلرده اوچ [طابور] قسم عسكرينك گلديگنى براى معلومات عرض ايدرم فى ٢ كانون ثانى سنه ٩٧ سليمان — داخليه نظارت جليله‌سنه: طاشليجه متصرفلغندن گلان مبحوث عنه تلغرافنامه‌سى براى معلومات عرض اولنور فرمان فى ٣ كانون ثانى سنه ٩٧ احمد حفظى

6.10. DH.ŞFR. 114/31 — Prizren (Kosova Vilâyeti — Taşlıca Mutasarrıflığı iş'ârı üzerine) (28 Eylül 1297 / 10 Ekim 1881 · İmza: Ahmed Hıfzı (Kosova Valisi))

داخليه نظارتنه — شمس صباح: بو ارالق اوستريانك بوسنه‌جه اولوب حركات عسكريه‌سى جهتله بوسنه‌ده ذخيره‌نك فيأتى ترقى ايتديگندن طاشليجه‌دن دخى ذخيره نقل اوله‌جغنه و ايلروده ضرورت [حصولى ايله‌جه] شوكا بناءً ذخيره اخراجنك منعى طاشليجه متصرفلغنك ٢٧ ايلول سنه ٩٧ تاريخلو تلغرافنامه‌سى اوزرينه استيذان اولنور فرمان فى ٢٨ ايلول سنه ٩٧ احمد حفظى

6.11. DH.ŞFR. 114/48 — İşkodra (8 Mart 1298 / 20 Mart 1882 · İmza: Osman (İşkodra Valisi))

داخليه نظارت جليله‌سنه — شمس صباح: اوستريا و مجارستانه گتمك اوزره چتينه سفارتندن برر پساپورطلو صولاقى حنا بن غريغور و جورجى نام مجهول الاحوال ايكى پاپاس دراجه‌ گله‌رك مومى اليهم صولاقى كندولرى هكارى اهاليسندن اولوب كليسا ايچون اعانه طوپلامق اوزره ارنابودلغه ايچرو طرفلرينه گيده‌جكلرينى بيان ايتمش اولدقلرى و بونلر افكار [مضره] مظنه [اصحابندن] اولوب [فتنه و] فساده جرأت [ايده‌جكلرى] سوابق احواللرى مقتضاسى اولديغى جهتله حقلرنده نه يولده معامله لازم گله‌جگى استيذان اولنور فى ٨ مارت سنه ٩٨ عثمان

6.12. DH.ŞFR. 114/54 — Adana (28 Nisan 1298 / 10 Mayıs 1882 · İmza: Âbidîn (Adana Valisi Âbidîn Paşa))

داخليه نظارت جليله‌سنه — شمس صباح: قوزان متصرف سابقى رشاد بگ اطنه‌ده خانه‌سنده عد اولنور ايكن فاملياسنى اطنه‌ده براقمش اولوب چند گون [اول] بلا استيذان مرسين طريقيله استانبوله گتمش اولديغى شمدى خبر النديغندن براى معلومات عرض اولنور فرمان فى ٢٨ نيسان سنه ٩٨ عابدين

6.13. DH.ŞFR. 114/56 — Başkal'a (Hakkâri) (8 Mayıs 1298 / 20 Mayıs 1882 · İmza: [Mutasarrıf-ı Hakkârî Mehmed Hilmî])

داخليه نظارت جليله‌سنه — شمس صباح: عماديه مختارلرينك اعاده‌سى موصل متصرفلغنه يازلديغى ٥ مايس سنه ٩٨ شيفره‌لو تلغرافنامه ايله عرض اولنمشدى بوكره جواباً تأمينات و اخطارلرينه كافى بيلدكلرى عماديه قائمقام سابقى صاحبدن موصلده بو دفعه عبدالرحمان بگك اوچـ[ـنجه] گوار متصرفلغنه مراجعتله عماديه‌يه مأموريتى اعاده ايدلمدكجه عودت ايده‌ميه‌جكلرينى [بيان ايتدكلرى ...]

6.14. DH.ŞFR. 114/59 — Çölemerik (Hakkâri) (15 Mayıs 1298 / 27 Mayıs 1882 · İmza: Mutasarrıf-ı Hakkârî Mehmed Hilmî)

داخليه نظارت جليله‌سنه — شمس صباح: حدودمزده‌كى نقاط مهمه‌يه عسكر اقامه‌سى [و] رؤساى عشاير[دن] دفع و تعرض سنداته توثيق و چاره [محلجه] سايۀ قدرتوايۀ حضرت پادشاهيده [قرى و] مملكته آسايش [ترتيب] قلديغندن ايرانجه [دخى] دفع و تعرض متقابله ايجابنك اجراسيله [درگاه / رفاه] حدوديه‌نك استكمالى ضمننده تبليغات [ايغاسى] فرمان فى ١٥ مايس سنه ٩٨ متصرف حكارى محمد حلمى

6.15. DH.ŞFR. 114/61 — Musul [Deyr vâsıtasıyla] (24 Mayıs 1298 / 5 Haziran 1882 · İmza: Mehmed Tâhir [Musul Vâlîsi])

داخليه نظارت جليله‌سنه / [شمس صباح: ايرانلو بو دفعه دخى حدوده جوار ديرش جهتنده بر اردو قوره‌جغى و امير نظام بو ايام ايلرو خوى سلماس روميه‌دن كله‌جكى و [؟ استحصال] تصادم مدافعه حدود ولايته محاذى] بولنديغى معروضدر ٢٤ مايس سنه ٩٨ محمد طاهر

6.16. DH.ŞFR. 114/66 — İşkodra (11 Temmuz 1298 / 23 Temmuz 1882 · İmza: Abdî [İşkodra Vâlî ve Kumandanı])

داخليه نظارت جليله‌سنه / مقدم و مؤخر معروضات چاكرانه‌م وجهله حوط جبل اهاليسنك شوكا بوكا كوستردكلرى حركات سركشانه‌لرى مجرد بر طرفدن اولنان تشويقات اثرى اولديغى قوياً مأمول بولنديغندن اساس مسئله‌نك استكناهنه دائر خفياً تحقيقات مقتضيه ايتديرلمشيدى بو كره آلنان معلومات موثوقه‌يه كوره [شمس صباح: قره طاغ پرنسى حزيرانك اون يدنجى] كونى [سنوى؟] كچن [يورطىٔ مخصوصى] اولمق ملابسه سيله شوكا بوكا خيلى [اوچ ...لر و] مذكور داخلنده ترابويه بيرغندن [ظهوراتى] دخى كيدنلره برر [عطيه‌لر] ويريلوب بو وسيله ايله طولاييسيله [حوط] بيرغى اهاليسنك بعضيلرى [حدودى تجاوزله طاغليلردن] بعض [اغنام غصب] ايده‌رك بينلرنده [تقسيم اوله‌رق] و مذكور ترابويه بيرغى طاقمى حقلرنده زياده‌سيله [اغبرار] پيدا ايلمش اولدقلرندن بو دفعه ده آنلرك بويله [اهالىٔ مرقومه‌يه معامله ...] [آلت كنارده كسيك — ورسوده دوامى:] اجراى مقتضاسى منوط رأى ساميلرى اولديغى معروضدر فى ١١ تموز سنه ٩٨ عبدى

6.17. DH.ŞFR. 114/76 — Adana (8 Ağustos 1298 / 20 Ağustos 1882 · İmza: Âbidîn [Adana Vâlîsi Âbidîn Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / بو كره عسكرى نظارت جليله‌سنه تقديم اولنان شفره‌لو تلغرافنامه‌نك فقرهٔ اخيره‌سنده [شمس صباح: اسكندريه‌دن دهقليه [دقهليه] واپوريله مرسيندن اطنه‌يه] كلدكلرينى عرض ايلديكم درت كشى‌يى كچنده اطنه‌ده بولديروب ايكيسى ارضرومه ايكيسى دياربكره كيده‌جكلرينى بيان و ديگر ايكيسى [خديو پاشا طرف[ـندن] ارضروم ولايتنه] خطاباً بر قطعه تحريرات ويروب تحريرات مذكوره‌نك خلاصهٔ مفادى [عساكر موظفه تحرير[ى] مطلوب] اولمقدن عبارت ايدوكنى او يولده افاده‌ده اولوب اسكندرونده اولديغم جهتله اورادن غايت متيقظ اولمق و بهمه حال بر دسيسه ايله خفياً تحريراتك ياقه ايدلمسى تلغرافله كيزلو اطنه متصرفى عزتلو نجيب بكه امر ويريلوب [خدمت مصريه‌دن] كندو و كلن تحريرات دخى اشبو تلغرافنامهٔ مفصله‌ده عيناً درج اولنمشدر بونلردن [خديوك] تحريراتى كتورن ايكى كشى‌يه بر حسن صورتله حكومت [قوناغنده ... — آلت كنارده كسيك؛ ورسو دوامى:] و دياربكره كيده‌جكلرينى بيان ايلديلر ايدى آنلرك استنطاقلريله موجب شايان حال اولديغندن توقيفلرينه لزوم كوريلوب ذكر اولنان شخصى تلغرافنامه كلمشدر امر و فرمان فى ٨ اغستوس سنه ٩٨ بنده عابدين

6.18. DH.ŞFR. 114/93 — İzmir [Aydın Vilâyeti] (10 Ağustos 1298 / 22 Ağustos 1882 · İmza: Alî [Aydın Vâlîsi Alî Paşa])

داخليه نظارتنه / عجله / [شمس صباح: ايتاليا فرقتينى معيتنده‌كى اويزو] ايله [بو كون على الصباح ازميردن] [حركت] ايتمشدر ١٠ اغستوس سنه ٩٨ على

6.19. DH.ŞFR. 115/1 — Van (11 Ağustos 1298 / 23 Ağustos 1882 · İmza: Vân Vâlîsi Hasan [Hasan Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / دردنجى اردوى همايون مشيريت جليله‌سى شرف ايلديكى تلغرافنامه‌نك فقرهٔ مهمه‌سى [شمس صباح: شيخ عبيد اللهك] معاملهٔ [جميله] ايله [جلبى] نزد [همايون خلافتپناهيده ملتزم] اولديغندن [رعايت] و [تأمين] ايله [يالكز] وياخود [اولاد و عياليله برابر در سعادته] كوندرلمسى [امر و فرمان حضرت تاجدارى] اقتضاى عاليسندن اولديغندن بونك ايچون [كورشمك اوله‌رق] بو اراده دائر ميرميران مصطفى پاشايه فقره فقره وصاياى لازمه اجرا ايديله‌جكينك بيلديرلمش اولمغله سز [شيخك مسئله‌سى اقناعك سرحد] كوندريلوب سابقهٔ الفت و قناعتى ايجابنجه [بر مجلس اغا احوال حسن اغانك] بعض كونه [وهملر] ايله‌مك [شبهه‌سندن نزدينه كوندريلمك مناسبى ديگره] و [اجبارى وقت اولمامق] اوله‌جغى اشعار اولنور بو اراده [شايد ... بعد الاجرا بو بابده] ويريله‌جك [بلكه شيخك كندوسى] دخى [قبول] ايتمامك [وارد شبهه] اولديغندن بو بابده‌كى ارادهٔ قطعيه‌نك زيرده استنباطيله عاجزانه استيذاننه جرأت اولندى ١١ اغستوس سنه ٩٨ وان واليسى حسن

6.20. DH.ŞFR. 115/9 — Van (16 Ağustos 1298 / 28 Ağustos 1882 · İmza: Vâlî-i Vân Hasan [Hasan Paşa])

داخليه نظارت جليله‌سنه / محرمانه / [شمس صباح: رياستاً [و] نظارتاً عرض [و] استيذان] اولنان [حسن اغانك شيخ عبيد الله افندى نزدينه عزيمتى كيفيتى دردنجى اردو مشيريتندن] بو كره دخى [سؤال] اولنمشدر [اخيراً لازم] مقتضاسى [بو بابده انتظارنده] بولنديغنى [جوابى اعطا] اولنمشدر [اوراجه امر حضرت افنديلرى نظارتيله تقييد امره] احتياط قيلنديغى عرض اولنور ١٦ اغستوس سنه ٩٨ والىٔ وان حسن

6.21. DH.ŞFR. 115/53 — İşkodra [Selânik vâsıtasıyla] (5 Teşrîn-i Evvel 1298 / 17 Ekim 1882 · İmza: Abdî [İşkodra Vâlî ve Kumandanı])

داخليه نظارت جليله‌سنه / مهمه / [شمس صباح: مجروح پاپاس اوستريا حمايه‌سنده] بولنديغى جهته [اشقودره ده] مقيم [اوستريا قونسلوسى پروتوسته] ايده‌جكى حس اولنمغله [جارحك دردستى] حقنده بالتدبير هر طرفجه مقدم قوللره چيقاريلوب اوچوزيان كويندن هپه‌نجى شديداً تعقيب اولنمقده‌در ٥ تشرين اول سنه ٩٨ عبدى

6.22. DH.ŞFR. 115/71 — Kosova Vilâyeti (Priştine / Üsküb) (7 Teşrîn-i Sânî 1298 / 19 Kasım 1882 · İmza: Ahmed Hıfzî (Kosova Vâlîsi))

داخليه نظارت جليله سنه: [شمس صباح] قوصوه نك طاره نهرينك اوبرى طرفنده كائن پوله و [اود]برانه قريه لرينك باتلغراف عرض اولنان تخليه لرى ممكن [اولميوب] قره طاغ قبائلندن پاشو نهرنده برى مذكور پوله قريه سى اهالىٔ اسلاميه سنه اكر عموم[اً] كوتورلمك اولوب پروايه عديم الامكان اطوار ايتمزلر ايسه او شونك بووجهله تبليغات ايجون جهت افكار مغايره يه منتهى اولديغى دركار اولديغندن مرقوم كوتورلمك جوار لازم كلاننك اتخاذ[ى] قولاشين برى [طرفنده] انلر كليتلو حاضره ميدان يرلشمك اولمسى لردن خسارات كوچمك اجراى ايجابى رأى دولتلرينه متوقفدر فرمان. فى ٧ تشرين ثانى سنه ٩٨ احمد حفظى

6.23. DH.ŞFR. 115/89 — Kerkük (Musul Vilâyeti) (22 Teşrîn-i Sânî 1298 / 4 Aralık 1882 · İmza: Vâlî-i Musul Tahsîn)

داخليه نظارتنه: [شمس صباح] شيخ عبد القادرك عسكرله اشبو چهارشنبه كون موصله كله جكى انلاشلديغندن مومى اليه حقنده فى ١٧ تشرين ثانى تاريخلو تلغرافنامهٔ عاجزانه مده معروض تدبيرك سريعا اجراسنى تكرار استدعا اولنور فرمان. فى ٢٢ تشرين ثانى سنه ٩٨ والىٔ موصل تحسين

6.24. DH.ŞFR. 115/93 — İşkodra Vilâyeti (Selânik vâsıtasıyla) (23 Teşrîn-i Sânî 1298 / 5 Aralık 1882 · İmza: Abdî (İşkodra Vâlî ve Kumandanı))

داخليه نظارت جليله سنه: قره طاغ تبعه سندن چتينه لى لوقا يوان نام شخص بورايه كلمش اولديغى حالده نفس قصبه ده اسمى مجهول بر شخص طرفندن جرح اولنوب بش التى ساعت ظرفنده متأثراً وفات ايدرك حال حياتنده كيفيت جرحندن لدى السؤال جارح وقاتلنى بيله ميه جكنى افاده ايتمشدر. [شمس صباح] مرقوم حكومت ديكر ايچون فرارى كچوه ندن و قره طاغ حقوقى مجروح و جارحلرندن اولمق [ملابسه سيله] بونلردن كليشى ده انتقام مقصديله [جرح ايدلمش] ظن ايدلديكى جملهٔ تحقيقاتدن بولنديغى معروضدر. فى ٢٣ تشرين ثانى سنه ٩٨ عبدى

6.25. DH.ŞFR. 115/98 — İşkodra Vilâyeti (Selânik vâsıtasıyla) (28 Teşrîn-i Sânî 1298 / 10 Aralık 1882 · İmza: Abdî (İşkodra Vâlî ve Kumandanı))

داخليه نظارت جليله سنه: ج ٢٧ [شمس صباح] خير الدين بك دبره قضاسنه تابع ماط اهاليسندن اولوب ماطلى رضا بكك وقوع قتلنه مبنى قورفويه كيدرك الان اوراده بولنديغى و خالد بك دخى مومى اليهك برادرى اولديغى معروضدر. فى ٢٨ تشرين ثانى سنه ٩٨ عبدى

6.26. DH.ŞFR. 116/31 — Musul Vilâyeti (Diyarbekir vâsıtasıyla) (8 Mart 1299 / 20 Mart 1883 · İmza: [Musul Vâlîsi Tahsîn — 194 kelimelik telgrafın 1. sahifesi; 2. sahifede imza])

داخليه نظارت جليله سنه: ج ٨ مارت سنه ٩٩ [شمس صباح] سليمانيه وقعه سى در دست تحقيقات ايسه ده تحقيقات اوليه دن النان [معلوماته] و مسببلرنك هويتنه دائر محققه نه ويرلديكنده البتده عساكر شاهانه دن برى طرفى بعض دكانلردن اشيا المقده و مؤخراً [توقيف] قول ده بولندغى كبى صالح نام محله مفتى حقنده ده اشعارات و سوء حالدن امنيتلرى منسلب اولديغى و دكانلر قپالى قالديغى تجار وسائره طرفندن بيان ايديلوب تأميناتلرى و [آسايشك] استقرارى ايسه ده قالميه رق بسبتون منسلب اولديغندن همان قوماندانلغ[نه] مقتدر و اصحاب حزم و احتياطدن برينك تعيينى ايجون بوكون مشيرك دعوتى بابنده اطمئناندن...

7. V. Defter (1879–Temmuz 1881, 63 Sayfalık Halka) Bakiyesi 5 Mahlûlsüz Telgrafın Çözümü (DH.ŞFR. 113–114)

7.1. DH.ŞFR. 113/77 — Van Vilâyeti (Diyarbekir vâsıtasıyla) (13 Mart 1297 / 25 Mart 1881 · İmza: Abdurrahmân (Van Vâlîsi) · ‎قمر صباح‎ (Kamer sabâh — V. Defter 63'lü halkada +8 kaydırma: 25xxx=16xxx, 26xxx=17xxx, 27xxx=18xxx))

داخليه نظارت جليله سنه: ج ٦ مارت سنه ٩٧ [قمر صباح] فالح پاشا فى الحقيقه استخدامه الويرشلى در [؛] وقتنده ايجاب حال عرض اولنه جقدر فرمان. فى ١٣ مارت سنه ٩٧ عبد الرحمن

7.2. DH.ŞFR. 113/97 — Bağdad Vilâyeti (27 Mart 1297 / 8 Nisan 1881 · İmza: Takiyyüddîn (Bağdad Vâlîsi) · ‎شمس صباح‎ (Şems sabâh — V. Defter k=0))

داخليه نظارت جليله سنه: [شمس صباح] محمره شيخى شيعى اولمق ملابسه سيله سائر زوار مثللو عتبات عاليه زيارتنه كلمك [اوزره بصره يه] واستيذان ايديلان كيفيت ايسه كندى [مملكتى نزدى] ايله كلمك اولوب بوندن اول ايكى كره [كلديكنك] محذور [كورلمديكى كبى بو دفعه] دخى بر [محذور] لازم كلميه جكى اولديغندن معروضدر. فى ٢٧ مارت سنه ٩٧ تقى الدين

7.3. DH.ŞFR. 113/99 — Ma‘mûretülazîz Vilâyeti (28 Mart 1297 / 9 Nisan 1881 · İmza: Hasan Tahsîn (Ma‘mûretülazîz Vâlîsi) · ‎شمس صباح‎ (Şems sabâh — V. Defter k=0))

داخليه نظارت جليله سنه: داخل ولايتده [شمس صباح] متوطن ارتودوقس خرستيان اهاليسى طريق و ادارهٔ روحانيه لرينك عهدده توسيع [ايدن كسان] حقنده اولزجه مبعوث استدعايه دائر فى ٢٢ تشرين ثانى سنه ٩٦ تاريخ و يوز اوتوز درت نومرولو عريضهٔ جوابيه ده عرض اولنديغندن كرك بو بابده و كرك بو كبيلر حقنده نه وجهله معامله ايدلمسى اقتضا ايده جكنك تبليغنه... فى ٢٨ مارت سنه ٩٧ حسن تحسين

7.4. DH.ŞFR. 114/8 — Bağdad Vilâyeti (Diyarbekir vâsıtasıyla) (27 Hazîrân 1297 / 9 Temmuz 1881 · İmza: Takiyyüddîn (Bağdad Vâlîsi) · ‎شمس صباح‎ (Şems sabâh — V. Defter k=0))

داخليه نظارتنه: [شمس صباح] نجد متصرفلغنك طول مدت وكالتله صورت اداره سى مصالح لوانك حسن جرياننه مانع اولديغندن و اورانك اهميت موقع و مصلحتى عرض و تعريفدن مستغنى بولنديغندن فى ٢٩ نيسان سنه ٩٧ تاريخلو عريضهٔ تلغرافيه ده كوسترلديكى اوزره عبد الغنى پاشانك ابقاسى ياخود سائر [بر] پاشانك اشبو متصرفلغه نصبى حقنده كى ارادهٔ عليه لرينك سرعت اشعارى تكرار مستدعادر. فى ٢٧ حزيران سنه ٩٧ تقى الدين

7.5. DH.ŞFR. 114/10 — Van / Erzurum Vilâyeti (Diyarbekir hattı) (13 Temmuz 1297 / 25 Temmuz 1881 · İmza: [Alt kenar taramada kesik — V. Defter'in tespit edilen son telgrafı] · ‎شمس صباح‎ (Şems sabâh — V. Defter k=0))

داخليه نظارت جليله سنه: [شمس صباح] ارمنى [مرخصه] وكيلنه تعلّق اولنان اريجداكس [امير] مشهور قريميان [قوميته ليلرندن] اولوب [كنديله] برلكده ارمنيلى [اهالى...]

8. Seçilmiş Görsel Arşiv Kanıt Levhaları (BOA, A.}d. 1060, MB.İ. 80/114, A.}MTZ.(04) 19/21 ve DH.ŞFR. 114–116)

Levha 1 — BOA, A.}d. 1060, Mi=00 (Ön Kapak · Numro 21)
Levha 1 — BOA, A.}d. 1060, Mi=00 (Ön Kapak · Numro 21) — Sadâret Mektûbî Kalemi'ne ait 21 numaralı matbu VI. Defter nüshasının ön kapağı ve sol üstteki «‎غرهٔ م سنه ٣٠١ تاريخنده ترك اولنمشدر»‎ (1 Muharrem 1301 = 2 Kasım 1883) resmi terk şerhi.
Levha 2 — BOA, A.}d. 1060, Mi=01 (Ta‘rîfnâme · 1. Sayfa)
Levha 2 — BOA, A.}d. 1060, Mi=01 (Ta‘rîfnâme · 1. Sayfa) — Önceki harf şifrelerinin ecnebî telgraf memurlarınca «‎وقوعاته تطبيق ايله»‎ (crib-dragging) kırıldığını ve yeni beş haneli miftâhın Mâbeyn-i Hümâyûn Hey’et-i Tahrîriyyesi marifetiyle tertip edildiğini açıklayan mukaddime.
Levha 3 — BOA, A.}d. 1060, Mi=04 (Ta‘rîfnâme · Müşterî Sabâh Resmi Örnek Cetveli ve Lâhika)
Levha 3 — BOA, A.}d. 1060, Mi=04 (Ta‘rîfnâme · Müşterî Sabâh Resmi Örnek Cetveli ve Lâhika) — Mâbeyn-i Hümâyûn'un «‎مشترى صباح»‎ (S=+14) anahtarıyla hazırladığı 49 birimlik örnek şifreleme tablosu (37731 = ‎ل،‎ 41634 = ‎اولدقلرى،‎ 38222 = ‎ادات نفى‎) ve yeterlilik olumsuzluğu («‎ادات نفى غير اخبارى»‎) lâhikası.
Levha 4 — BOA, A.}d. 1060, Mi=05 (Hurûf-ı Hecâ · Şems=22, Kamer=31, Müşterî=37, Zuhal=49, Utârid=58, Merîh=72, Zühre=76)
Levha 4 — BOA, A.}d. 1060, Mi=05 (Hurûf-ı Hecâ · Şems=22, Kamer=31, Müşterî=37, Zuhal=49, Utârid=58, Merîh=72, Zühre=76) — Yedi gezegen sütun başlığını ve 219 (‎ا‎) .. 883 (‎همزه‎) sıfırsız harf kodlarını gösteren ilk şifre sayfası.
Levha 5 — BOA, A.}d. 1060, Mi=06 (Edât-ı Türkiyye · Şems=23)
Levha 5 — BOA, A.}d. 1060, Mi=06 (Edât-ı Türkiyye · Şems=23) — Edât-ı meçhûliyyet (23212), edât-ı nefy (23222), edât-ı nefy-i gayr-ı ihbârî (23225) ile Türkçe hâl, iyelik ve zamir eklerini içeren cetvel.
Levha 6 — BOA, MB.İ. 80/114 (25 Ramazân 1298 / 21 Ağustos 1881 · Sadrıazam Küçük Said Paşa)
Levha 6 — BOA, MB.İ. 80/114 (25 Ramazân 1298 / 21 Ağustos 1881 · Sadrıazam Küçük Said Paşa) — Yeni şifre miftahlarının Matbaa-i Âmire'de tab‘ edilerek Sultan II. Abdülhamid'e arz ve takdim kılındığını belgeleyen Sadâret tezkeresi.
Levha 7 — BOA, A.}MTZ.(04) 19/21 (22 Zilka‘de 1301 / 13 Eylül 1884 · Şarkî Rumeli Orijinal İki Haneli Miftâhı)
Levha 7 — BOA, A.}MTZ.(04) 19/21 (22 Zilka‘de 1301 / 13 Eylül 1884 · Şarkî Rumeli Orijinal İki Haneli Miftâhı) — Şarkî Rumeli Vilâyeti ile Bâbıâlî arasındaki muhâberâta mahsus 6×6 (34 dolu hücre × 2 sıfırsız kod = 68 kod) orijinal şifre anahtarı.
Levha 8 — BOA, DH.ŞFR. 114/25, Mi=0 (Taşlıca / Kosova · 15 Ocak 1882 · 14 Satır Mahlûlsüz)
Levha 8 — BOA, DH.ŞFR. 114/25, Mi=0 (Taşlıca / Kosova · 15 Ocak 1882 · 14 Satır Mahlûlsüz) — 1882 Hersek / Nevesin kur'a isyanının patlak verdiğini ve Avusturya kur'a koluna 500–600 kişinin hücum ettiğini bildiren, 16 Ocak 1882'de çözülmeden hıfz edilmiş 99 grupluk Taşlıca telgrafı.
Levha 9 — BOA, DH.ŞFR. 114/76, Mi=0 (Adana · 20 Ağustos 1882 · Hidiv Tevfik Paşa'nın Mektubu)
Levha 9 — BOA, DH.ŞFR. 114/76, Mi=0 (Adana · 20 Ağustos 1882 · Hidiv Tevfik Paşa'nın Mektubu) — Urâbî Paşa İsyanı sırasında İskenderiye'den Adana'ya gelen yolcularla Hidiv Tevfik Paşa'nın Adana Vilâyeti'ne (27174) gönderdiği muvazzaf asker tahrîrine müsâ‘ade (14214) mektubuna dair Vali Âbidîn Paşa'nın telgrafı.
Levha 10 — BOA, DH.ŞFR. 115/1, Mi=0 (Van · 23 Ağustos 1882 · Şeyh Ubeydullâh ve Hasan Ağa)
Levha 10 — BOA, DH.ŞFR. 115/1, Mi=0 (Van · 23 Ağustos 1882 · Şeyh Ubeydullâh ve Hasan Ağa) — Bâbıâlî Şifre Kalemi'nin 6. satırda yarım bıraktığı, Şeyh Ubeydullâh'ın Dersaâdet'e iknâen gönderilmesi için Hasan Ağa'nın (61257 + 48482) görevlendirilmesini tartışan Van Valisi Hasan Paşa telgrafı.
Levha 11 — BOA, DH.ŞFR. 115/71, Mi=0 (Kosova · 19 Kasım 1882 · Tara Nehri ve Polya Tahliyesi)
Levha 11 — BOA, DH.ŞFR. 115/71, Mi=0 (Kosova · 19 Kasım 1882 · Tara Nehri ve Polya Tahliyesi) — Tara Nehri karşı yakasındaki Polya ve Berane köylerinin Karadağ sınır anlaşması uyarınca tahliyesi ve Kolaşin beri yakasında iskân tedbirlerine dair mahlûlsüz Kosova telgrafı.
Levha 12 — BOA, DH.ŞFR. 116/31, Mi=0 (Musul · 20 Mart 1883 · Süleymâniye Vak‘ası)
Levha 12 — BOA, DH.ŞFR. 116/31, Mi=0 (Musul · 20 Mart 1883 · Süleymâniye Vak‘ası) — BOA, A.}d. 1060 («‎شمس صباح»‎) miftâhının Mart 1883'te Dâhiliye muhâberâtında aktif kullanımını belgeleyen ve Süleymâniye vak‘asını bildiren mahlûlsüz Musul telgrafı.